III CRN 453/69

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Mikołaja L. przeciwko Powiatowemu Związkowi Ochotniczych Straży Pożarnych w H. o odszkodowanie, na skutek rewizji nadzwyczajnej Prokuratora Generalnego PRL od wyroku Sądu Powiatowego w Bielsku Podlaskim z dnia 29 grudnia 1967 r., uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę temuż Sądowi do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneW pozwie, złożonym w dniu 6 grudnia 1966 r. do Sądu Powiatowego w Bielsku Podlaskim, powód Mikołaj L. domagał się zasądzenia na jego rzecz od Powiatowej Komendy Straży Pożarnych w H. renty dożywotniej po 450 zł miesięcznie, kwoty 15.000 zł tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę oraz kwoty 4.513 zł tytułem zwrotu wydatków, poniesionych w związku z usługami na jego gospodarstwie rolnym.Powód twierdził, że w dniu 17.VI.1966 r., jako członek Ochotniczej Straży Pożarnej w K., dokonywał wraz z innymi osobami - na polecenie komendanta OSP - sprawdzenia stanu wody w basenie i że podczas podnoszenia żelaznej pokrywy doznał odcięcia dwóch palców prawej ręki.W toku procesu powód wskazał jako stronę pozwaną Powiatowy Związek Ochotniczych Straży Pożarnych w H.Pozwany Związek Ochotniczych Straży Pożarnych w H. nie uznał powództwa.Wyrokiem z dnia 29 grudnia 1967 r. Sąd Powiatowy w Bielsku Podlaskim zasądził od Powiatowego Związku Ochotniczych Straży Pożarnych w H. na rzecz powoda kwotę 15.000 zł wraz z odsetkami i kosztami procesu, w pozostałej części powództwo oddalił.Sąd stwierdził, że powód udowodnił wysokość poniesionych kosztów związanych z wykonaniem prac w jego gospodarstwie na łączną kwotę 5.813 zł, a nadto, że pozostała kwota stanowi zadośćuczynienie za doznaną przez powoda krzywdę, przy uwzględnieniu otrzymanego przez niego odszkodowania z PZU w wysokości 5.586 zł.Od wyroku tego Prokurator Generalny PRL złożył w dniu 1.X.1969 r. rewizję nadzwyczajną, zarzucając rażące naruszenie przepisów art. 64 § 1 i 65 § 1 k.p.c. w zw. z art. 33 § 2 k.c. oraz naruszenie interesu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej i wniósł o uchylenie tego wyroku i odrzucenie pozwu.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Trafnie rewizja nadzwyczajna zarzuca, że - jak wynika z treści § 1 zarządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 24 marca 1965 r. (Monitor Polski nr 17, poz. 68/65) - powołany został Związek Ochotniczych Straży Pożarnych, który jest stowarzyszeniem wyższej użyteczności i posiada osobowość prawną. Siedzibą władz naczelnych Związku jest W.Zgodnie z § 25 p. 12 statutu ustalonego powyższym zarządzeniem do zakresu działania Prezydium Zarządu Głównego Związku Ochotniczych Straży Pożarnych należy reprezentowanie Związku na zewnątrz, natomiast oddziały powiatowe Związku nie mają osobowości prawnej. Osobowość taką posiadają natomiast ochotnicze straże pożarne (§ 57 pkt 5 statutu). Pozwaną w tej sprawie powinna być zatem Ochotnicza Straż Pożarna w K., na co zgodnie z art. 5 k.p.c. Sąd Powiatowy powinien był zwrócić uwagę powoda, pouczając zarazem o przepisie art. 194 § 1 k.p.c.Z tych względów należało orzec, jak w sentencji (art. 422 § 2 k.p.c).Uwzględnieniu rewizji nadzwyczajnej nie stoi na przeszkodzie upływ terminu z art. 421 § 2 k.p.c., bowiem zaskarżony wyrok prawomocny, jako zapadły przeciwko nie istniejącej osobie prawnej, jest niewykonalny, godzi w powagę wymiaru sprawiedliwości i narusza interes Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.