III CRN 8/71

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Majorowicz (sprawozdawca). Sędziowie: K. Piasecki, W. Markowski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym sprawy z wniosku Prezydium Miejskiej Rady Narodowej we W. o sprostowanie wpisu w dziale I wymienionej księgi wieczystej Kw Nr (...) Państwowego Biura Notarialnego we W., na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości od wpisu dokonanego w księdze wieczystej Kw. Nr (...) Państwowego Biura Notarialnego we W. z dnia 2 maja 1969 r.,uchylił zaskarżony wpis.Uzasadnienie faktyczneNa podstawie decyzji Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w W. z dnia 30 stycznia 1969 r. zawarty został w dniu 18 marca 1969 r. akt notarialny, mocą którego ustanowiono wieczyste użytkowanie działki budowlanej położonej w W. przy ul. (...) Nr (...) o powierzchni 719 m2 na rzecz Tadeusza i Kunegundy małż. M.W dniu 18 marca 1969 r. Państwowe Biuro Notarialne we W. dokonało wpisów w dziale I i II księgi wieczystej Kw. Nr (...), oznaczając nieruchomość jako działkę przy ul. (...) Nr (...) o obszarze 719 m2.W dniu 28 maja 1969 r. do Państwowego Biura Notarialnego wpłynął wniosek Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w W. z żądaniem sprostowania wpisu w dziale I księgi wieczystej, polegającego na wpisaniu, że działka ta jest położona przy ul. (...) Nr (...), a nie (...). We wniosku tym zaznaczono, że nie ma pomyłki co do przedmiotu umowy, jego obszaru i numeru działki, natomiast mylnie określono w decyzji Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej z dnia 30 stycznia 1969 r. numer milicyjny działki.W tym samym dniu 28 maja 1969 r. Państwowe Biuro Notarialne dokonało powtórnie wpisów w dziale I i II, przy czym nieruchomość oznaczono w sposób wskazany w ostatnim wniosku, tj. jako działkę Nr (...).W listopadzie 1969 r. Tadeusz M. wniósł rewizję, nazwaną "skargą o wszczęcie postępowania w trybie nadzoru", która z powodu złożenia po terminie została przez Państwowe Biuro Notarialne odrzucona.Zażalenie T.M. na to postanowienie, nazwane rewizją, zostało oddalone postanowieniem Sądu Wojewódzkiego z dnia 31 grudnia 1969 r.W dniu 11.I.1971 r. Minister Sprawiedliwości wniósł rewizję nadzwyczajną od wpisu dokonanego w księdze wieczystej Kw Nr (...) Państwowego Biura Notarialnego we W. z dnia 28.V.1969 r., wnosząc o uchylenie zaskarżonego wpisu. Skarżący zarzuca temu wpisowi rażące naruszenie art. 84 § 1 i 2 k.c. i § 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 26.XI.1946 r. o urządzeniu i prowadzeniu ksiąg wieczystych w brzmieniu noweli z dnia 9.V.1961 r. (Dz. U. Nr 26, poz. 126) oraz naruszenie interesu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.Uzasadnienie prawneRozpoznając rewizję nadzwyczajną Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Poprzedni wpis z dnia 18 marca 1969 r., zgodnie z którym w dziale I wykazano, że objęta księgą wieczystą Kw. Nr (...) nieruchomość stanowi działkę Nr (...), został dokonany na podstawie decyzji Prezydium Miejskiej Rady Narodowej z dnia 30 stycznia 1969 r. oraz treści aktu notarialnego z dnia 18 marca 1969 r. co do ustanowienia użytkowania wieczystego. Wpis ten jest całkowicie zgodny z obu wymienionymi dokumentami, w których nieruchomość została oznaczona jako działka Nr (...).Jak słusznie podkreślono w rewizji nadzwyczajnej, formalne wady decyzji władzy administracyjnej, przewidzianej w art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (tekst jednolity: Dz. U. z 1969 r. Nr 22, poz. 159), mają taki sam wpływ na ważność zawartej umowy jak wady oświadczenia woli. Gdyby więc istotnie zachodził błąd w decyzji Prezydium MRN co do oznaczenia działki, która miała być oddana w użytkowanie wieczyste, to Prezydium musiałoby się uchylić od skutków swego oświadczenia woli złożonego w akcie notarialnym stosownie do art. 84 k.c.W dalszej konsekwencji mogłoby dojść do sprostowania oznaczenia nieruchomości za wzajemną zgodą obu stron bądź do procesu o uznanie aktu za pozbawiony skutków prawnych i wówczas w razie uwzględnienia takiego powództwa omawiany wpis mógłby być wykreślony. Skoro jednak uchylenie się od skutków oświadczenia woli nie miało miejsca i nie zapadło orzeczenie sądowe, o jakim wyżej mowa, ani też nie nastąpiło zgodne oświadczenie stron o sprostowaniu treści aktu z dnia 18 marca 1968 r., które musiałoby być złożone w takiej samej formie, to jakiekolwiek zmiany treści wpisu na jednostronny wniosek jednego z kontrahentów były niedopuszczalne.Trzeba zaznaczyć, że w każdym razie nie mógł mieć zastosowania przepis § 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 26 listopada 1946 r. o urządzeniu i prowadzeniu ksiąg wieczystych w znowelizowanym brzmieniu. Z treści powyższego przepisu wynika bowiem, że chodzi w nim o sprostowanie wpisu w dziale I, dotyczącego oznaczenia nieruchomości, który jest niezgodny z rzeczywistym stanem rzeczy lub niezupełny, ale nie o taką zmianę wpisu, która polegałaby na wpisaniu do działu I zupełnie innej nieruchomości, jak to miało miejsce w sprawie niniejszej.W konkluzji więc powyższego stanowiska uznać należy, że wpis z dnia 28.V.1969 r. zmieniający oznaczenie nieruchomości w dziale I został dokonany bez podstaw prawnych, co musi powodować jego uchylenie.Upływ terminu z art. 421 § 2 k.p.c. nie stoi na przeszkodzie uwzględnieniu żądania rewizji nadzwyczajnej, ponieważ bezpodstawne dokonywanie zmian w treści księgi wieczystej na żądanie jednego z kontrahentów umow.y podrywa zaufanie do instytucji ksiąg wieczystych, a tym samym narusza interes Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.