III CSK 144/19

Sygn. akt III CSK 144/19 POSTANOWIENIE Dnia 14 stycznia 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Strzelczyk w sprawie z wniosku Skarbu Państwa - Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. przy uczestnictwie L. W. o orzeczenie zakazu prowadzenia działalności gospodarczej, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 14 stycznia 2020 r., na skutek skargi kasacyjnej uczestnika od postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 26 października 2017 r., sygn. akt XII Ga (…), 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2) przyznaje od Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w N. adwokatowi M. B. tytułem pomocy prawnej udzielonej z urzędu uczestnikowi w postępowaniu kasacyjnym kwotę 1350 (tysiąc trzysta pięćdziesiąt) złotych powiększoną o należny podatek od towarów i usług, 3) nie obciąża uczestnika kosztami postępowania upadłościowego. UZASADNIENIE Skarga kasacyjna jest środkiem zaskarżenia o charakterze nadzwyczajnym. Ma przede wszystkim na celu - w interesie publicznym - ujednolicenie orzecznictwa 2 sądów powszechnych, rozstrzyganie sporów precedensowych oraz o istotnym znaczeniu dla rozwoju prawa i judykatury sądowej. W związku z tym jednym z koniecznych elementów skargi kasacyjnej jest wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania oraz jego uzasadnienie, w którym skarżący powinien wskazać, że zachodzi przynajmniej jedna z okoliczności wymienionych w art. 3989 § 1 k.p.c. i związku z tym istnieje potrzeba rozpoznania skargi przez Sąd Najwyższy. Określone w art. 3984 § 2 k.p.c. wymaganie uzasadnienia w skardze kasacyjnej wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania zostaje spełnione, jeśli skarżący w odrębnym wywodzie wykaże, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być zatem osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. Na tych jedynie przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Uczestnik postępowania L. W. wniósł skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 26 października 2017 r. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania został oparty na przesłance określonej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. W uzasadnieniu tego wniosku skarżący wskazał, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona albowiem odnośnie ustalenia zaległości Sąd oparł się na oświadczeniu pełnomocnika procesowego wnioskodawcy i złożonej przez niego liście zaległości, pomimo jej kwestionowania przez uczestnika. Poza tym, według uczestnika doszło do oczywistego naruszenia art. 6 k.c. i 373 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze przez oczywiście nieprawidłowe zastosowanie tych przepisów. W związku z uzasadnieniem wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania trzeba zważyć, iż w orzecznictwie Sądu Najwyższego jednolicie 3 przyjmuje się, że powołanie się przez podmiot wnoszący skargę kasacyjną na przesłankę zawartą w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. zobowiązuje do przedstawienia wywodu prawnego zmierzającego do wykazania kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego polegającej na jego oczywistości, widocznej prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby wchodzenia w szczegóły, czy dokonywania pogłębionej analizy tekstu wchodzących w grę przepisów i doszukiwania się ich znaczenia, co daje podstawy do uznania skargi za oczywiście uzasadnioną (tak np. Sąd Najwyższy w postanowieniach z dnia 16 września 2003 r., IV CZ 100/03, nie publ.; z dnia 26 kwietnia 2006 r., II CZ 28/06, nie publ; z dnia 10 sierpnia 2006 r., V CSK 204/06, nie publ.; z dnia 5 października 2007 r., III CSK 216/07, nie publ; z dnia 20 czerwca 2007 r. II CSK 184/07, nie publ.; z dnia 9 stycznia 2008 r., III PK 70/07, nie publ.;, z dnia 11 stycznia 2008 r., I UK 283/07, nie publ.; z dnia 22 stycznia 2008 r., I UK 218/07, nie publ.; z dnia 26 lutego 2008 r., II UK 317/ 07, nie publ.; z dnia z 3 kwietnia 2008 r., II PK 352/07, nie publ.; z dnia 9 maja 2008 r., II PK 11/08, nie publ.; z dnia 21 maja 2008 r., I UK 11/08, nie publ. i z dnia 9 czerwca 2008 r., II UK 38/08, nie publ.). Wnoszący skargę kasacyjną uczestnik nie wykazał w oddzielnym wywodzie tak rozumianej oczywistej zasadności skargi kasacyjnej. Niezależnie od tego, iż znaczna część uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania stanowi niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym kwestionowanie ustaleń faktycznych i oceny dowodów (art. 3983 § 3 k.p.c.), trzeba uwzględnić, iż Sąd drugiej instancji odniósł się do apelacyjnych zarzutów naruszenia przepisów postępowania w tym art. 233 § 1 k.p.c. Wskazał też, iż wysokość samych zobowiązań podatkowych w kwocie 1.317.221,87 złotych wynikała z ostatecznych decyzji administracyjnych. Sąd drugiej instancji wyjaśnił, jakie względy przemawiały za orzeczeniem zakazu prowadzenia działalności gospodarczej w maksymalnym wymiarze tj. znaczny stopień zadłużenia, kontynuowanie działalności przy braku możliwości regulowania bieżących zobowiązań, pogłębiające stan zadłużenia. W świetle tych okoliczności nie ma podstaw do twierdzenia, iż doszło do oczywistego, widocznego prima facie naruszenia przepisów prawa formalnego lub materialnego. 4 Mając zatem na uwadze, iż nie została spełniona przesłanka opisana w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. ani nie doszło do branej pod rozwagę z urzędu nieważności postępowania Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 i 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Sąd Najwyższy na podstawie art. 102 w zw. z art. 391 § 1, 39821 k.p.c. nie obciążył uczestnika kosztami postępowania kasacyjnego. Uwzględnił w tym zakresie jego trudną sytuację osobistą i materialną. O kosztach pomocy prawnej udzielonej uczestnikowi z urzędu w postępowaniu kasacyjnym Sąd Najwyższy orzekł na podstawie § 2, 14ust. pkt 5, 15 ust. 4 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2019 r., poz. 18). jw