III CSK 154/19
WyrokIzba Cywilna2019-11-15
Skład orzekający: Marcin Krajewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna może zostać przyjęta do rozpoznania z uwagi na jej oczywistą zasadność, gdy zarzuty sprowadzają się do kwestionowania ustaleń faktycznych i oceny dowodów, a naruszenie prawa materialnego nie jest oczywiste?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeżeli jej oczywista zasadność nie została wykazana. Przesłanka oczywistej zasadności skargi kasacyjnej wymaga wykazania oczywistej, rażącej sprzeczności zaskarżonego orzeczenia z przepisami prawa lub podstawowymi zasadami praworządności, widocznej bez szczegółowej analizy. Kwestionowanie ustaleń faktycznych i oceny dowodów w skardze kasacyjnej jest niedopuszczalne, a stosowanie klauzul generalnych, takich jak art. 5 k.c., ma charakter ocenny i wymaga wyjątkowego stosowania.Stan faktyczny
Powód (bank) dochodził zapłaty kwoty wynikającej z ugody, która została wypowiedziana przez bank z powodu niewywiązywania się z niej przez pozwaną. Sąd Okręgowy zasądził dochodzoną należność wraz z odsetkami i kosztami. Sąd Apelacyjny oddalił apelację pozwanej. Pozwana wniosła skargę kasacyjną, domagając się jej przyjęcia do rozpoznania z uwagi na oczywistą zasadność.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od pozwanej na rzecz powoda zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III CSK 154/19 POSTANOWIENIE Dnia 15 listopada 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marcin Krajewski w sprawie z powództwa G. S.A. w W. przeciwko M.K.A. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 15 listopada 2019 r., na skutek skargi kasacyjnej pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 28 sierpnia 2018 r., sygn. akt I ACa (…), 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. zasądza od pozwanej na rzecz powoda kwotę 4050 (cztery tysiące pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, 3. przyznaje od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w (…) na rzecz adwokata M.O.K. kwotę 2214 (dwa tysiące dwieście czternaście) złotych (w tym VAT) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej pozwanej z urzędu w postępowaniu kasacyjnym. UZASADNIENIE Wyrokiem z 28 sierpnia 2018 r. Sąd Apelacyjny w (…) oddalił apelację pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego w K. z 5 czerwca 2017 r., którym zasądzono od pozwanej na rzecz powodowego banku kwotę 195.635,69 zł wraz
2 z odsetkami i kosztami procesu. Dochodzona należność wynikała z zawartej między stronami ugody, która została wypowiedziana przez bank wobec niewywiązywania się z niej przez pozwaną. Pozwana wniosła o przyjęcie do rozpoznania skargi kasacyjnej z uwagi na jej oczywistą zasadność. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.). Skarga kasacyjna stanowi nadzwyczajny środek zaskarżenia, którego rozpoznanie przez Sąd Najwyższy musi być uzasadnione względami o szczególnej doniosłości wykraczającymi poza indywidualny interes skarżącego, a mającymi swoje źródło w interesie publicznym, wyrażającym się w szczególności w konieczności zapewnienia jednolitej wykładni i jednolitego stosowania prawa. Skarżąca oparła wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na przesłance wskazanej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., tj. oczywistym uzasadnieniu skargi. Przesłanka ta byłaby spełniona, gdyby zaskarżone orzeczenie zapadło z oczywistym, rażącym naruszeniem przepisów prawa lub podstawowych zasad obowiązujących w praworządnym państwie, widocznym bez konieczności prowadzenia bardziej szczegółowej analizy. Uznanie oczywistej wadliwości orzeczenia wymaga wykazania jego sprzeczności z przepisami prawa niepodlegającymi różnej wykładni i niepozostawiającymi sądowi swobody oceny albo z podstawowymi zasadami orzekania (por. post. SN z 20 marca 2019 r., I CSK 475/18; z 11 kwietnia 2018 r., IV CSK 506/17; z 16 kwietnia 2018 r., IV CSK 529/17; z 18 kwietnia 2018 r., II CSK 728/17; z 15 maja 2018 r., II CSK 2/18; z 10 maja 2018 r., I CSK 798/17; z 23 maja 2018 r., I CSK 36/18; z 29 maja 2018 r., I CSK 42/18; z 13 czerwca 2018 r., II CSK 71/18; z 16 kwietnia 2018 r., IV CSK 534/17; z 12 marca 2018 r., III CSK 291/17; z 22 kwietnia 2016 r., V CSK 650/15).
3 Wbrew uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie ma żadnych podstaw do uznania orzeczenia Sądu Apelacyjnego za wadliwe, a tym bardziej za wadliwe stopniu oczywistym. W skardze kasacyjnej nie przedstawiono wywodu, który pozwalałby na przyjęcie odmiennych wniosków, a jedynie ogólnikowe stwierdzenie, że treść sformułowanych zarzutów czyni skargę uzasadnioną. Takie uzasadnienie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie może zostać uwzględnione, zwłaszcza, że zarzuty skargi sprowadzają się w znacznej mierze do kwestionowania poczynionych przez Sąd Apelacyjny ustaleń faktycznych i przeprowadzonej oceny dowodów, co w świetle art. 3983 § 3 k.p.c. jest niedopuszczalne. Żądanie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadków na okoliczność przyczyn czasowego zaprzestania spłaty rat kredytu oraz zachowania przedstawicieli banku na etapie poprzedzającym zawarcie ugody było w świetle okoliczności sprawy bezzasadne i dowód taki nie mógł mieć wpływu na rozstrzygnięcie wobec niebudzącej wątpliwości treści łączącej strony ugody. Brak jest również podstaw do przyjęcia, że w stanie faktycznym sprawy doszło do naruszenia art. 5 k.c. Dokonując wypowiedzenia ugody, powodowy bank skorzystał z uprawnień przyznanych mu na wypadek niewykonywania zobowiązania przez pozwaną, a samo wypowiedzenie nie zostało cofnięte. Trudno upatrywać w zachowaniu banku nadużycia prawa. Tym bardziej zaś trudno uznać, aby naruszenie art. 5 k.c. przez Sąd Apelacyjny było oczywiste, zwłaszcza, że stosowanie klauzul generalnych ma ze swojej istoty charakter ocenny, a nadużycie prawa podmiotowego jest instytucją, którą należy stosować jedynie w wyjątkowych przypadkach. Z tych przyczyn należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). O kosztach postępowania wywołanego skargą orzeczono na podstawie art. 108 § 1 k.p.c., 98 k.p.c., 99 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c., art. 39821 k.p.c. Suma zwrotu kosztów równa jest wynagrodzeniu radcy prawnego w wysokości wynikającej z § 10 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 2 pkt 6 oraz § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 265 ze zm.).
4 Koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej pozwanej z urzędu w postępowaniu kasacyjnym przyznano na podstawie § 16 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 8 pkt 6 i § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2019 r. poz. 18). as] jw
Powiązane orzeczenia
- II CSK 233/18 2018-10-04Czy skarga kasacyjna może zostać przyjęta do rozpoznania, gdy skarżący powołuje się na jej oczywistą zasadność, a zarzuty dotyczą w istocie podważenia ustaleń faktycznych lub oceny dowodów?
- I CSK 501/22 2022-05-31Czy skarga kasacyjna może zostać przyjęta do rozpoznania z powodu jej oczywistej zasadności, gdy skarżący kwestionuje ustalenia faktyczne dokonane przez sąd drugiej instancji?
- V CSK 311/17 2017-11-23Czy skarga kasacyjna może zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli skarżący powołuje się na jej oczywistą zasadność, a zarzuty dotyczą ustaleń faktycznych lub oceny dowodów?
- IV CSK 92/18 2018-06-29Czy skarga kasacyjna spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności czy jest oczywiście uzasadniona?
- III CSK 225/14 2014-10-15Czy skarga kasacyjna w sprawie o uchylenie ubezwłasnowolnienia częściowego może być przyjęta do rozpoznania, gdy skarżący powołuje się na jej oczywistą zasadność, a zarzuty dotyczą kwestionowania ustaleń faktycznych i oc…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 3983 § 3 KPCart. 5 KCart. 3989 § 2 KPCart. 108 § 1 KPCart. 391 § 1 KPCart. 39821 KPC§ 1§ 1 pkt 4§ 3§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy