III CSK 166/18

WyrokIzba Cywilna2019-01-09

Skład orzekający: Jacek Gudowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rozbieżność w orzecznictwie sądów powszechnych dotycząca stosowania klauzul generalnych, w tym art. 5 k.c., stanowi samoistną podstawę do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy podkreślił, że stosowanie wykładni i ocena klauzul generalnych, w tym zasad współżycia społecznego, należy do sądów powszechnych. Rozbieżności w orzecznictwie w tym zakresie są naturalne i nieuniknione ze względu na specyfikę każdej sprawy. Tylko istnienie zróżnicowanych lub sprzecznych rozstrzygnięć w sprawach o identycznych lub bardzo podobnych stanach faktycznych, przy zastosowaniu tych samych przepisów, może stanowić podstawę do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Stan faktyczny
Powodowie wnieśli pozew o zapłatę przeciwko J. C. i Stowarzyszeniu. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, a Sąd Apelacyjny oddalił apelację powodów. Powód K. K. wniósł skargę kasacyjną, wskazując na potrzebę wyjaśnienia rozbieżności orzecznictwa w zakresie stosowania art. 5 k.c.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III CSK 166/18 POSTANOWIENIE Dnia 9 stycznia 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Gudowski w sprawie z powództwa K. K. i P. K. przeciwko Z. C., P. C., M. K. jako następcom prawnym J. C. oraz Stowarzyszeniu […] w K. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 9 stycznia 2019 r., na skutek skargi kasacyjnej powoda K. K. od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 22 listopada 2017 r., sygn. akt I ACa […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. 2 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 2 października 2013 r. Sąd Okręgowy w K. w sprawie o zapłatę oddalił powództwa K. K. i P. K. przeciwko J. C. oraz Stowarzyszeniu […] z siedzibą w K., a wyrokiem z dnia 22 listopada 2017 r. Sąd Apelacyjny w […] oddalił apelację powodów od tego orzeczenia. Powód K. K. wniósł skargę kasacyjną, wskazując, że „istotne jest rozstrzygnięcie na ile stosowanie reguł generalnych czy w konkretnym przypadku art. 5 może unicestwić stosowanie obowiązującego przepisu prawa”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Jedyną przyczyną kasacyjną wskazaną przez skarżącego jest potrzeba wyjaśnienia i usunięcia rozbieżności orzecznictwa w zakresie stosowania art. 5 k.c. W judykaturze Sądu Najwyższego pojęcie „zasady współżycia społecznego” było omawiane i analizowane wielokrotnie, zwłaszcza wtedy, gdy Sąd Najwyższy był także sądem meriti, w związku z czym rozstrzygał konkretne sprawy, a nie wyłącznie kwestie prawne. W zbiorach urzędowych Orzecznictwo Sądu Najwyższego od 1946 r. ukazało się około 150 orzeczeń dotyczących stosowania i wykładni art. 5 k.c. (przedtem art. 3 i 5 przepisów ogólnych prawa cywilnego). Sąd Najwyższy już jako kasacyjny jednoznacznie i niejednokrotnie podkreślał, że w systemie kasacyjnym stosowanie wykładni i ocena klauzul generalnych, w tym zwłaszcza zasad współżycia społecznego, należy do sądów powszechnych, a ewentualne rozbieżności są naturalne i nieuniknione, każda sprawa jest bowiem inna i oparta na innym, wielokrotnie bardzo skomplikowanym podłożu faktycznym. Wyjaśnił również, że przez rozbieżność w orzecznictwie sądów, uzasadniającą przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.), należy rozumieć istnienie zróżnicowanych albo sprzecznych rozstrzygnięć w sprawach o takich samych lub bardzo podobnych stanach faktycznych, w których mają zastosowanie te same przepisy prawne, wyłożone lub zastosowane w sposób prowadzący do wydania odmiennych orzeczeń albo innych decyzji procesowych. Wielokierunkowość stosowania prawa oraz różnorodność ocen nie stanowi przyczyny kasacyjnej przewidzianej w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 czerwca 2015 r., III CSK 3 59/15, OSNC 2016, nr 2, poz. 29). W niniejszej sprawie nie wykazano tak rozumianej rozbieżności. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji (art. 3989 § 2 k.p.c.). aj

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 5art. 5 KCart. 3art. 3989 § 1 pkt 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 2 KPCart. 3989 § 2 KPC§ 1 pkt 2§ 1 pkt 2§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026. · PDF źródłowy