III CSK 178/16

Sygn. akt III CSK 178/16 POSTANOWIENIE Dnia 6 września 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Owczarek w sprawie z wniosku P. sp. z o.o. z siedzibą w W. przy uczestnictwie M. K. o ustanowienie służebności przesyłu, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 6 września 2016 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawcy od postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 24 listopada 2015 r., sygn. akt II Ca (…), 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2) zasądza od wnioskodawczyni na rzecz uczestniczki postępowania kwotę 240,- (dwieście czterdzieści) zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym. 2 UZASADNIENIE P. z siedzibą w W. - wnioskodawczyni w sprawie o ustanowienie służebności przesyłu wniosła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 24 listopada 2015 r., oddalającego apelacje wnioskodawczyni i uczestniczki M.K. od postanowienia Sądu Rejonowego w W. z dnia 6 marca 2015 r., którym ustanowiono na rzecz wnioskodawczyni za wynagrodzeniem w wysokości 11.449 zł służebność przesyłu polegającą na prawie do eksploatacji gazociągu niskiego ciśnienia PE 90 posadowionego na nieruchomości uczestniczki położonej w N. wzdłuż ulicy Ł. z uwzględnieniem strefy kontrolowanej, w granicach wyznaczonych przez biegłego sądowego, obejmującej określone uprawnienia wnioskodawcy i zakazy wobec właściciela nieruchomości. Zakres zaskarżenia został oznaczony jako postanowienie w przedmiocie oddalenia apelacji wnioskodawczyni. Sąd Najwyższy, oceniając - na podstawie art. 3989 § 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. - skargę kasacyjną z punktu widzenia podstaw przyjęcia jej do rozpoznania, zważył: Ustawodawca, wprowadzając skargę kasacyjną jako nadzwyczajny środek prawny służący od prawomocnych orzeczeń, podkreślił, że jej celem jest ochrona interesu publicznego polegającego na ujednoliceniu orzecznictwa sądów i rozwoju judykatury. Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie rozpoznaje sprawy, tylko skargę, będącą szczególnym środkiem zaskarżenia. Jego rolą nie jest zatem korygowanie ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa, nawet gdyby one rzeczywiście wystąpiły. Ocena podstaw przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania następuje w ramach tzw. przedsądu. Sąd Najwyższy bada, czy wskazano i należycie umotywowano przyczyny powołane w art. 3989 § 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., tj. czy występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, i przyjmuje ją do rozpoznania, jeżeli jest spełniona przynajmniej jedna z nich. Kognicja Sądu 3 Najwyższego na tym etapie postępowania jest ograniczona i nie obejmuje oceny zasadności podstaw skargi kasacyjnej, zastrzeżonej dla Sądu orzekającego w innym składzie. W art. 3984 § 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. przewidziano wymaganie przytoczenia i odrębnego uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Wnioskodawczyni oparła wniosek na przyczynie wskazanej w art. 3989 § 1 pkt 4 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., podnosząc, że sąd drugiej instancji naruszył wymóg odpowiedniości zasądzonego wynagrodzenia za ustanowienie służebności, nie uwzględniając m.in. znaczenia stref ochronnych w gospodarowaniu nieruchomością oraz cen różnych rodzajów gruntów w zależności od ich przeznaczenia ponadto uchybił przepisom prawa procesowego, których nie wskazała poprzestając na opisie. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego przesłanka oczywistej zasadności skargi kasacyjnej (art. 3989 § 1 pkt 4 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.) spełniona jest wówczas, gdy zachodzi niewątpliwa, widoczna na pierwszy rzut oka, tj. bez konieczności głębszej analizy, sprzeczność orzeczenia z przepisami prawa nie podlegającymi różnej wykładni (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 8 marca 2002 r., I PKN 341/01, OSNP 2004, nr 6, poz. 100, z dnia 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49). Musi być oczywiste, że występuje kwalifikowana postać naruszenia prawa, zauważalna prima facie przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, która przesądza o wadliwości zaskarżonego orzeczenia w stopniu nakazującym uwzględnienie skargi (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 24 lutego 2012 r., II CSK 225/11, nie publ.; z dnia 23 listopada 2011 r., III PK 44/11, nie publ.). Skarżący powinien nie tylko przywołać konkretne przepisy prawa, którym jego zdaniem Sąd drugiej instancji uchybił, ale także przytoczyć odpowiednią jurydyczną argumentację odnoszącą się do oczywistości ich naruszenia. Nie odpowiada temu wymaganiu uzasadnienie przyczyny przedstawione przez wnioskodawczynię. Jest ono ogólnikowe w stopniu nie potwierdzającym „oczywistości” w znaczeniu wskazanym wyżej, w szczególności pomija obszerną argumentację przedstawioną w motywach postanowienia sądu drugiej instancji, 4 nie odnosi się do szczególnych okoliczności faktycznych sprawy wskazanych przez sąd. Skarżąca, poprzestając na prezentacji własnego stanowiska, nie podejmuje nawet próby podważenia prawidłowości opinii biegłych, w oparciu o które wytyczono teren objęty służebnością i ustalono wysokość wynagrodzenia. Skarga nie tylko nie przytacza judykatów Sądu Najwyższego, wbrew którym miano dokonać wykładni przepisów prawa, stanowiących podstawę rozstrzygnięcia, ale nawet ich nie oznacza. Sąd odwoławczy wyczerpująco, zgodnie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego wyjaśnił według jakich kryteriów ustalił wynagrodzenie na rzecz właściciela nieruchomości i nie sposób zakwalifikować jego orzeczenia jako w oczywisty sposób błędnego. Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 i 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. a contrario odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, i wobec sprzeczności interesów uczestników obciążył skarżącą wnioskodawczynię kosztami postępowania kasacyjnego (art. 520 § 3 zd. 1 k.p.c. w zw. z art. 39821 i art. 391 § 1 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c.). jw