III CSK 197/17

WyrokIzba Cywilna2017-11-09

Skład orzekający: Krzysztof Pietrzykowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dla stwierdzenia nabycia spadku po rolniku, wymóg posiadania przygotowania zawodowego w postaci pracy w gospodarstwie rolnym bezpośrednio przy produkcji rolnej przez okres co najmniej roku, zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z 1990 r., musi być spełniony bezpośrednio przed otwarciem spadku?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że wskazany w rozporządzeniu Rady Ministrów z 1990 r. wymóg posiadania przygotowania zawodowego do dziedziczenia gospodarstwa rolnego, polegający na wykazaniu się pracą w gospodarstwie rolnym bezpośrednio przy produkcji rolnej przez okres co najmniej roku, nie musi być spełniony bezpośrednio przed otwarciem spadku. Literalna wykładnia przepisu prowadzi do wniosku, że nie jest istotne, kiedy praca ta była wykonywana w przeszłości.
Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył wniosek o stwierdzenie nabycia spadku po B. D. i R. D. Skarga kasacyjna dotyczyła kwestii wykładni przepisu rozporządzenia Rady Ministrów z 1990 r. w przedmiocie przygotowania zawodowego uprawniającego do dziedziczenia gospodarstwa rolnego. Wnioskodawca kwestionował interpretację, według której praca w gospodarstwie rolnym przez co najmniej rok nie musi być wykonywana bezpośrednio przed otwarciem spadku.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od wnioskodawcy na rzecz uczestników postępowania koszty postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III CSK 197/17 POSTANOWIENIE Dnia 9 listopada 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Pietrzykowski w sprawie z wniosku A. D. przy uczestnictwie H. D. B., M. D., J. D., J. D., B. D., E. D., P. D., H. D., D. D. i I. D. o stwierdzenie nabycia spadku po B. D. i R. D., na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 9 listopada 2017 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawcy od postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 21 listopada 2016 r., sygn. akt II Ca (…), 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od wnioskodawcy na rzecz M. D. i J. D. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego; 3. przyznaje adw. G. C. od Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w K. kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych powiększoną o 23% podatku VAT tytułem wynagrodzenia za udzielenie wnioskodawcy z urzędu nieopłaconej pomocy prawnej w postępowaniu kasacyjnym. UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub 2 wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W niniejszej sprawie skarżący jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powołał się na potrzebę wykładni przepisów prawa, a to przesłanki z rozp. Rady Ministrów z 1990 r. co do przygotowania zawodowego uprawniającego do dziedziczenia gospodarstwa rolnego. Paragraf 1 pkt 4 tego rozporządzenia wskazuje, że jest to wykazanie się pracą w gospodarstwie rolnym bezpośrednio przy produkcji rolnej przez okres co najmniej roku. Zdaniem skarżącego, wymaga wyjaśnienia, czy chodzi o wykazanie się taką pracą w dowolnym czasie, nawet np. 10 lat przed datą otwarcia spadku, czy też o wykazanie się pracą bezpośrednio przed otwarciem spadku. Wskazany przepis nie budzi już jednak wątpliwości w doktrynie i orzecznictwie - w odpowiedzi na skargę powołano najnowsze orzecznictwo. Wykładnia literalna prowadzi do jednoznacznego wniosku, że nie jest ważne, kiedy w przeszłości taka praca była wykonywana. Nie ma też podstaw do zaostrzania tej przesłanki w drodze wykładni. W szczególności taka wykładnia nie byłaby zgodna z konstytucją - skoro reżim dziedziczenia szczególnego gospodarstwa rolnego budzi konstytucyjne i słusznościowe wątpliwości. Ponadto byłaby niespójna z pozostałymi przesłankami z § 1 rozporządzenia, które przewidują ukończenie wskazanych w nich szkół w dowolnym czasie, a nie bezpośrednio przed otwarciem spadku. W skardze kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie nie została wykazana żadna z okoliczności wskazanych w art. 3989 § 1 k.p.c., dlatego Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. jw

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1 KPC§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy