IV CSK 131/20
WyrokIzba Cywilna2021-04-14
Skład orzekający: Grzegorz Misiurek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku, w której krąg spadkobierców jest pokrywający się, mogą istnieć dwa prawomocne orzeczenia rozstrzygające w różny sposób co do tego samego przedmiotu spadku, w szczególności gospodarstwa rolnego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że skarżąca nie wykazała istnienia istotnego zagadnienia prawnego ani oczywistej zasadności skargi. Wskazano, że orzeczenia, na które powoływała się skarżąca, nie dotyczyły tego samego przedmiotu, gdyż postępowanie w niniejszej sprawie dotyczyło spadku po A. L., natomiast postępowanie, na które powoływała się skarżąca, dotyczyło spadku po N. L. i F. L.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni złożyła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w S. o stwierdzeniu nabycia spadku. Skarżąca podniosła, że istnieją dwa prawomocne orzeczenia dotyczące tego samego przedmiotu spadku, co stanowi naruszenie przepisów. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od wnioskodawczyni na rzecz uczestnika Z. W. L. kwotę 240,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CSK 131/20 POSTANOWIENIE Dnia 14 kwietnia 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Grzegorz Misiurek w sprawie z wniosku M. H. J. przy uczestnictwie E. K. P. , M. J. K. , Z. W. L. , K. H. L. , D. K. L. i R. P. L. o stwierdzenie nabycia spadku po A. L. , na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 14 kwietnia 2021 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawczyni od postanowienia Sądu Okręgowego w S. z dnia 30 października 2019 r., sygn. akt V Ca (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądza od wnioskodawczyni na rzecz uczestnika Z. W. L. kwotę 240,00 (dwieście czterdzieści) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
2 Skarżąca oparła wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na pierwszej i czwartej spośród wymienionych przesłanek. Przez istotne zagadnienie prawne, o którym mowa w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., należy rozumieć problem o charakterze prawnym, powstały na tle konkretnego przepisu prawa, mający charakter rzeczywisty w tym znaczeniu, że jego rozwiązanie stwarza realne i poważne trudności. Problem ten musi mieć charakter uniwersalny, co oznacza, że jego rozwiązanie powinno służyć rozstrzyganiu innych, podobnych spraw. Chodzi przy tym o problem, którego wyjaśnienie jest konieczne dla rozstrzygnięcia danej sprawy, a więc pozostający w związku z podstawami skargi oraz z wiążącym Sąd Najwyższy, a ustalonym przez sąd drugiej instancji, stanem faktycznym sprawy (art. 39813 § 2 k.p.c.) i także w związku z podstawą prawną zaskarżonego wyroku (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 21 maja 2013 r., IV CSK 53/13 oraz z dnia 3 lutego 2012 r. I UK 271/11 - nie publ.). Konieczne jest przytoczenie argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen. Skarżący powinien nie tylko wskazać przepis prawa (materialnego lub procesowego), którego dotyczy zagadnienie, ale także przedstawić pogłębioną argumentację prawną w celu wykazania, że zagadnienie jest istotne, a jego rozstrzygnięcie ma znaczenie dla merytorycznego rozstrzygnięcia w jego sprawie (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 23 sierpnia 2007 r., I UK 134/07 oraz z dnia 9 lutego 2011 r., III SK 41/10 - nie publ.). Skarżąca przedstawiony problem prawny ujęła w pytaniu „czy mogą istnieć dwa prawomocne orzeczenia rozstrzygające w różny sposób co do tego samego przedmiotu spadku w sprawie o stwierdzenie na nabycia spadku w tym w szczególności gospodarstwa rolnego w których krąg spadkobierców jest pokrywający się?”. Przedstawione przez skarżącą nie odzwierciedlają występowania w sprawie istotnego zagadnienia prawnego. Wbrew twierdzeniom skarżącej orzeczenia, na które wskazuje w skardze nie dotyczyły tego samego przedmiotu. Przedmiotem niniejszego postępowania było stwierdzenie nabycia spadku po A. L.
3 Natomiast postępowanie, na które powołuje się skarżąca toczące się przed Sądem Rejonowym w O. dotyczyło stwierdzenia nabycia spadku po N. L. i F. L. Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem judykatury, odwołanie się do przesłanki oczywistej zasadności skargi kasacyjnej wymaga przedstawienia, w czym wyraża się "oczywista zasadność" skargi oraz argumentacji wykazującej, że istotnie skarga jest oczywiście uzasadniona. Chodzi tu o wykazanie kwalifikowanej postaci naruszenia prawa materialnego lub procesowego, polegającej na jego oczywistości widocznej prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (zob. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 listopada 2011 r., III PK 44/11, nie publ.). Celem sformułowania powyższej przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie jest wykazanie oczywistego naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacji, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 listopada 2012 r., III SK 16/12, nie publ.). Skarżąca wnioskodawczyni wskazała na oczywistą zasadność skargi z uwagi na naruszenia art. 378 § 1 k.p.c. wobec istnienia dwóch prawomocnych postanowień w tym samym przedmiocie, 379 pkt 3 i 199 § 1 pkt 2 w związku z art. 366 k.p.c. Jak już wskazano powyżej orzeczenia, na które wskazuje skarżąca nie dotyczyły tego samego przedmiotu. Treść uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie przekonuje o jej oczywistej zasadności. Okoliczności wskazane przez skarżącą nie usprawiedliwiają takiej oceny zaskarżonego orzeczenia. Brak jest jakichkolwiek podstaw, aby twierdzić, że w niniejszej sprawie doszło do oczywistego naruszenia prawa. Wobec powyższego nie można uznać, że przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania zostały w sposób właściwy wykazane. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji (art. 3989 § 2 k.p.c.).
4 jw
Powiązane orzeczenia
- II CSK 84/19 2019-07-12Czy w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku istotne zagadnienie prawne dotyczące sposobu wskazywania gospodarstw rolnych w składzie spadku, zarzut nieważności postępowania z powodu stanu zdrowia wnioskodawczyni, uzasadni…
- III CSK 160/14 2014-07-23Czy skarga kasacyjna w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku, dotycząca ustalenia kwalifikacji do dziedziczenia gospodarstwa rolnego i zarzutów naruszenia art. 381 k.p.c., spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania…
- IV CSK 365/17 2017-12-22Czy skarga kasacyjna w sprawie o dział spadku, dotycząca podziału gospodarstwa rolnego, może zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli skarżąca opiera ją na zarzucie oczywistej zasadności naruszenia przepisów prawa materialn…
- III CSK 260/14 2014-10-23Czy skarga kasacyjna w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku może zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli skarżący powołuje się na jej oczywistą zasadność, nie wykazując jednocześnie, w jaki sposób naruszenia przepisów pra…
- II CSK 258/19 2019-10-29Czy skarga kasacyjna w sprawie o dział spadku, dotycząca podziału gospodarstwa rolnego i spłat, spełnia wymogi przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności w zakresie wykazania istotnego zagadnienia…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 39813 § 2 KPCart. 378 § 1 KPCart. 366 KPCart. 3989 § 2 KPC§ 1§ 1 pkt 1§ 2§ 1 pkt 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy