III CSK 198/19

Sygn. akt III CSK 198/19 POSTANOWIENIE Dnia 29 listopada 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marcin Krajewski w sprawie z wniosku T.K. przy uczestnictwie Gminy T., Skarbu Państwa - Starosty M., M.M., S.M., M.K., B.M., S.S., Z.K., M.K., K.M., B.K., K.K., L.K., C.H., C.S., P.S. i K.K. o zasiedzenie, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 29 listopada 2019 r., na skutek skargi kasacyjnej uczestniczki L.K. i wnioskodawcy T.K. od postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 28 stycznia 2019 r., sygn. akt II Ca (…), 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. zasądza od L.K. i T.K. na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Postanowieniem z 28 stycznia 2019 r. Sąd Okręgowy w K. oddalił m.in. apelację wnioskodawcy od postanowienia Sądu Rejonowego w M. z 15 września 2017 r., w którym stwierdzono, że T.K. nabył z dniem 1 października 2005 r. przez zasiedzenie prawo własności nieruchomości w miejscowości T., gmina T., powiat […], oznaczonej jako działki o numerach ewidencyjnych (…) o pow. 0,0012 ha, […]1 o pow. 0,006 ha oraz […]2 o pow. 0,0004 ha. Wnioskodawca i uczestniczka wnieśli o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania z uwagi na jej oczywistą zasadność w związku z naruszeniem art. 510 § 1 i 2 k.p.c. oraz art. 2, art. 4 i art. 67 § 1 ustawy z dnia 29 września 1986 r. - 2 Prawo o aktach stanu cywilnego (dalej: „p.a.s.c. z 1986 r.”), jak również w związku z naruszeniem art. 610 § 1 k.p.c. w zw. z art. 677 k.p.c. z uwagi na brak w sentencji rozstrzygnięcia o oddaleniu wniosku w zakresie, w którym go nie uwzględniono. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.). Skarga kasacyjna stanowi nadzwyczajny środek zaskarżenia, którego rozpoznanie przez Sąd Najwyższy musi być uzasadnione względami o szczególnej doniosłości, wykraczającymi poza indywidualny interes skarżącego, a mającymi swoje źródło w interesie publicznym wyrażającym się w szczególności w konieczności zapewnienia jednolitej wykładni i stosowania prawa. Skarżący oparli wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na przesłance wskazanej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., tj. na oczywistym uzasadnieniu skargi. Przesłanka ta byłaby spełniona, gdyby zaskarżone orzeczenie zapadło z oczywistym, rażącym naruszeniem przepisów prawa lub podstawowych zasad obowiązujących w praworządnym państwie, widocznym bez konieczności prowadzenia bardziej szczegółowej analizy, a skarżący prawidłowo sformułowaliby w skardze związany z tym zarzut. Uznanie oczywistej wadliwości orzeczenia wymaga wykazania jego sprzeczności z przepisami prawa niepodlegającymi różnej wykładni i niepozostawiającymi sądowi swobody oceny albo z podstawowymi zasadami orzekania (por. post. SN z 20 marca 2019 r., I CSK 475/18; z 11 kwietnia 2018 r., IV CSK 506/17; z 16 kwietnia 2018 r., IV CSK 529/17; z 18 kwietnia 2018 r., II CSK 728/17; z 15 maja 2018 r., II CSK 2/18; z 10 maja 2018 r., I CSK 798/17; z 23 maja 2018 r., I CSK 36/18; z 29 maja 2018 r., I CSK 42/18; z 13 czerwca 2018 r., II CSK 71/18; z 16 kwietnia 2018 r., IV CSK 534/17; z 12 marca 2018 r., III CSK 291/17; z 22 kwietnia 2016 r., V CSK 650/15). Wadliwości orzeczenia Sądu Okręgowego tego rodzaju, co opisana powyżej, nie można dostrzec w ramach podstaw zaskarżenia sformułowanych przez 3 skarżących. W szczególności odnosi się to do zarzutu naruszenia art. 4 p.a.s.c. z 1986 r. i przepisów wskazanych jako pozostające z nim w związku. Artykuł 4 p.a.s.c. z 1986 r. in principio stanowił, że akty stanu cywilnego stanowią wyłączny dowód zdarzeń w nich stwierdzonych. Jego obecnie obowiązującym odpowiednikiem jest art. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. - Prawo o aktach stanu cywilnego. W tym kontekście wskazać należy, że sam wnioskodawca w piśmie z 15 lutego 2012 r. (k. 24) oświadczył, że jego rodzice A. i S.K. nie żyją, a fakt ten nie był następnie kwestionowany. Także w skardze kasacyjnej skarżący wskazują, że nie ma powodów, by wątpić w prawdziwość powyższych zapewnień. W związku z tym należy zauważyć, że na podstawie art. 229 k.p.c. nie wymagają dowodu fakty przyznane w toku postępowania przez stronę przeciwną, jeżeli przyznanie nie budzi wątpliwości, a zgodnie z art. 230 k.p.c., gdy strona nie wypowie się co do twierdzeń strony przeciwnej o faktach, sąd, mając na uwadze wyniki całej rozprawy, może fakty te uznać za przyznane. Na podstawie art. 13 § 2 k.p.c. zasady te stosuje się odpowiednio także w postępowaniu nieprocesowym. Z powyższego wynika, że przeprowadzenia dowodu wymagają co do zasady jedynie takie fakty, które są sporne między stronami lub uczestnikami postępowania. Ponieważ sporu takiego nie było w odniesieniu do śmierci A. i S.K., okoliczność ta nie wymagała przeprowadzenia dowodu, a co za tym idzie ich śmierć nie musiała być wykazana za pomocą aktów stanów cywilnego. W odniesieniu do zarzutu związanego z brakiem w postanowieniu Sądu I instancji rozstrzygnięcia w przedmiocie oddalenia wniosku, należy wskazać, że na podstawie art. 351 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. wszystkim uczestnikom postępowania, w tym wnioskodawcy, przysługiwał wniosek o uzupełnienie postanowienia. Zamiast tego wnioskodawca wniósł apelację, wskazując, że zaskarża punkt 1 orzeczenia, „w zakresie w jakim [Sąd] nie uwzględnił wniosku”. Apelacja w tym zakresie winna ulec odrzuceniu jako skierowana przeciwko nieistniejącemu rozstrzygnięciu. Ponieważ zaś nie odrzucił jej Sąd Rejonowy, na podstawie art. 373 k.p.c. w zw. z art. 13 ust. 2 k.p.c. powinien uczynić to Sąd Okręgowy. 4 Mając powyższe na uwadze, merytoryczne rozpoznanie apelacji wnioskodawcy przez Sąd Okręgowy należy uznać za uchybienie procesowe. Skarżący nie powołują się jednak na naruszenie wskazanych wyżej przepisów, a zamiast tego odwołują do art. 610 § 1 k.p.c. w zw. z art. 677 k.p.c. Prowadzi to do wniosku, że skargi kasacyjnej nie można w tej mierze uznać za oczywiście uzasadnioną, gdyż Sąd Najwyższy nie mógłby jej uwzględnić bez wyjścia poza granice podstaw, którymi jest związany stosownie do art. 39813 § 1 k.p.c. Co więcej, oczywistości uzasadnienia skargi kasacyjnej w tej mierze sprzeciwiają się również wątpliwości co do interesu skarżących w powoływaniu się na konieczność odrzucenia apelacji wnioskodawcy przez Sąd Okręgowy. Z tych przyczyn należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 108 § 1 k.p.c., 98 k.p.c., art. 99 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. i art. 39821 k.p.c. oraz art. 32 ust. 3 ustawy o Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej. Suma zwrotu kosztów równa jest wynagrodzeniu adwokata w wysokości wynikającej z § 10 ust. 4 pkt 2 oraz § 5 pkt 1 w zw. z § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.). Zwrotu kosztów postępowania nie zasądzono na rzecz uczestnika postępowania - Gminy T.. Termin do wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną przez tego uczestnika mijał 11 czerwca 2019 r., a odpowiedź została nadana na poczcie 12 czerwca 2019 r. Ponieważ w związku z przekroczeniem terminu odpowiedź powinna zostać zwrócona, nie jest możliwe uwzględnienie zawartego w niej wniosku o zwrot kosztów postępowania (por. postanowienia SN z 12 października 2011 r., II CZ 70/11 oraz z 28 marca 2019 r., I CSK 137/18). as] jw