III CSK 232/14
WyrokIzba Cywilna2014-10-15
Skład orzekający: Jacek Gudowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna dotycząca zadośćuczynienia za krzywdę na podstawie art. 446 § 4 k.c. może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, jeśli podniesione w niej zagadnienia prawne nie mają charakteru istotnego, uniwersalnego lub precedensowego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeśli podniesione w niej zagadnienia prawne nie spełniają kryteriów istotności, uniwersalności lub precedensowości, a jedynie dotyczą wątpliwości skarżącego co do oceny okoliczności konkretnej sprawy. Kryteria te są niezbędne do wykazania potrzeby wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie, co stanowi podstawę do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c.Stan faktyczny
Powódka wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego, który zmienił wyrok Sądu Okręgowego w sprawie o zapłatę. Skarżąca domagała się przyjęcia skargi do rozpoznania, wskazując na potrzebę wykładni art. 446 § 4 k.c. oraz konieczność rozstrzygnięcia czterech zagadnień prawnych związanych z zadośćuczynieniem za krzywdę. Powódka twierdziła również, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III CSK 232/14 POSTANOWIENIE Dnia 15 października 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Gudowski w sprawie z powództwa A. G. przeciwko P. […] S.A. w W. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 15 października 2014 r., na skutek skargi kasacyjnej powódki od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 28 stycznia 2014 r., sygn. akt I ACa […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
2 UZASADNIENIE Powódka wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 28 stycznia 2014 r., zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w K. z dnia 25 września 2013 r. w sprawie o zapłatę. Skarżąca umotywowała wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania potrzebą wykładni art. 446 § 4 k.c., którego norma, ze względu na stosunkowo krótki czas obowiązywania, nie była jeszcze przedmiotem wyczerpującej analizy w orzecznictwie Sądu Najwyższego, co sprzyja powstawaniu poważnych wątpliwości i rozbieżności w orzecznictwie. Ponadto skarżąca wskazała na konieczność rozstrzygnięcia czterech zagadnień prawnych związanych z zadośćuczynieniem za doznaną krzywdę oraz wskazała, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Jeżeli skarżąca wskazuje jako okoliczność uzasadniającą przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, to powinna sformułować to zagadnienie, przytoczyć argumenty prowadzące do niejednolitych wniosków oraz uzasadnić jego istotny charakter. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że zagadnienie prawne jest istotne, gdy ma znaczenie dla rozwoju prawa lub znaczenie precedensowe dla rozstrzygnięcia podobnych spraw. Pojęcie istotności oznacza jego doniosłość, która wyraża się rangą zawierającego się w nim problemu prawnego oraz jego znaczeniem wykraczającym poza potrzeby rozstrzygnięcia jednostkowej sprawy (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 23 października 2002 r., II CK 12/02, nie publ., z dnia 10 grudnia 2003 r., V CZ 123/03, nie publ., z dnia 7 stycznia 2005 r., I CZ 183/04, nie publ., z dnia 13 stycznia 2007 r., III CSK 180/07, nie publ., z dnia 23 marca 2012 r., I CSK 496/11, nie publ., z dnia 31 stycznia 2013 r., II CSK 479/12, nie publ.).
3 Zagadnienia sformułowane w skardze kasacyjnej nie mają tych cech. Nie mają one także charakteru uniwersalnego, abstrakcyjnego, dotyczą bowiem wyłącznie wątpliwości powódki co do oceny okoliczności konkretnej sprawy. Należy zauważyć, że zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa Sądu Najwyższego, krzywda wynagradzana zadośćuczynieniem pieniężnym, o którym mowa w art. 446 § 4 k.c., jest szkodą niemajątkową. Charakter tej szkody decyduje o jej niewymierności, zadośćuczynienia nie można zatem traktować na zasadzie ekwiwalentności, którą charakteryzuje wynagrodzenie szkody majątkowej. Nie jest ono jednak rodzajowo odmienne od zadośćuczynienia, o jakim mowa w art. 445 § 1 czy w art. 448 w związku z art. 23 i 24 k.c., w każdym bowiem wypadku stanowić powinno kompensatę doznanej krzywdy (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 sierpnia 2013 r., V CSK 361/12, nie publ.). Sąd Najwyższy wielokrotnie wskazywał, jakie okoliczności powinny być brane przez sąd pod uwagę przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia (por. m.in. wyrok z dnia 7 marca 2014 r., IV CSK 374/13, nie publ.), jednakże ze względu na bogactwo stanów faktycznych nie jest możliwe kompleksowe i wyczerpujące wskazanie zasad dotyczących ustalania wysokości zadośćuczynienia, kwestia ta bowiem należy do sfery dyskrecjonalnej oceny sędziowskiej i jest uzależniona od stanu faktycznego sprawy. Wprowadzenie do art. 446 § 4 k.c. klauzuli „odpowiedniej sumy” pozostawia sądowi orzekającemu margines uznaniowości co do wysokości przyznanego zadośćuczynienia (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 maja 2014 r., I CSK 332/13, nie publ.), to zaś znacznie ogranicza zakres kontroli kasacyjnej. Jednocześnie nie można uznać, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, gdyż wymaganie to jest spełnione, gdy skarżąca wykaże, iż wyrok zapadł z oczywistym, rażącym naruszeniem przepisów prawa lub podstawowych zasad obowiązujących w praworządnym państwie, widocznym na „pierwszy rzut oka”, bez konieczności prowadzenia bardziej szczegółowej analizy (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 27 kwietnia 2006 r., I CZ 15/06, nie publ., z dnia 26 kwietnia 2006 r., II CZ 28/06, nie publ., z dnia 29 listopada 2007 r., II CSK 460/07, nie publ., z dnia 18 czerwca 2008 r., III CSK 110/08 nie publ., 21 września 2010 r., III UK 95/10, nie publ., z dnia 2 grudnia 2011 r, III SK 31/11, nie publ.).
4 Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji (art. 3989 § 2 k.p.c.). [aw]
Powiązane orzeczenia
- III CSK 130/14 2014-06-12Czy skarga kasacyjna dotycząca wykładni art. 446 § 3 i 4 k.c. w zakresie ustalania wysokości zadośćuczynienia i odszkodowania za krzywdę i pogorszenie sytuacji życiowej po śmierci bliskiego, może zostać przyjęta do rozpo…
- I CSK 438/17 2017-11-28Czy skarga kasacyjna może być jednocześnie oczywiście uzasadniona i oparta na istnieniu istotnego zagadnienia prawnego?
- V CSK 415/18 2019-03-08Czy skarga kasacyjna dotycząca wysokości zasądzonego zadośćuczynienia i daty jego waloryzacji może zostać przyjęta do rozpoznania z uwagi na oczywistą zasadność lub potrzebę wykładni przepisów budzących wątpliwości?
- I CSK 2609/23 2024-10-11Czy skarga kasacyjna dotycząca ustalenia wysokości zadośćuczynienia za krzywdę, w szczególności w kontekście utraty zmysłów lub upływu czasu od powstania szkody, spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd…
- I CSK 2877/24 2025-05-29Czy skarga kasacyjna dotycząca zadośćuczynienia za krzywdę, oparta na zarzucie rażącego zaniżenia przyznanej kwoty, może zostać przyjęta do rozpoznania z uwagi na oczywistą zasadność?
Powołane przepisy
art. 446 § 4 KCart. 3989 § 1 KPCart. 445 § 1art. 448art. 23art. 3989 § 2 KPC§ 4§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy