III CSK 235/19
WyrokIzba Cywilna2020-02-20
Skład orzekający: Krzysztof Pietrzykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku, gdy małżonkowie prowadzą wspólny rachunek bankowy, a środki z majątku osobistego jednego z małżonków wpłyną na ten rachunek, a następnie z tego rachunku dokonana zostanie zapłata za nabycie, zachodzi surogacja?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że surogacja nie zachodzi w sytuacji, gdy środki z majątku osobistego jednego z małżonków wpłyną na wspólny rachunek bankowy, a następnie z tego rachunku dokonana zostanie zapłata za nabycie. Surogacja jest zdarzeniem faktycznym i obiektywnym, a nie wynikiem subiektywnej woli małżonka. Wraz z wpłynięciem środków na rachunek bankowy wspólny dochodzi do nakładu z majątku osobistego na majątek wspólny, co wyklucza bezpośredni związek z późniejszym zakupem zapłaconym z tego rachunku.Stan faktyczny
Powód domagał się uzgodnienia treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Pozwani wnieśli skargę kasacyjną, powołując się na istotne zagadnienia prawne dotyczące surogacji przy wspólnym rachunku bankowym oraz możliwości rozliczeń między małżonkami przed podziałem majątku. Sąd Najwyższy rozpatrywał wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od pozwanych na rzecz powoda kwotę 2700 złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III CSK 235/19 POSTANOWIENIE Dnia 20 lutego 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Pietrzykowski w sprawie z powództwa A. Ż. przeciwko J. Ż. i E. Ż. o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 20 lutego 2020 r., na skutek skargi kasacyjnej pozwanych od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 2 kwietnia 2019 r., sygn. akt II Ca (…), 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od pozwanych na rzecz powoda kwotę 2700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W niniejszej sprawie pozwany wniósł skargę kasacyjną, a dla uzasadnienia wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania powołał się na występowanie na tle tej sprawy istotnego
2 zagadnienia prawnego, potrzebę wykładni przepisów prawa budzących wątpliwości, a także oczywistą zasadność skargi. Pierwsze i drugie zagadnienie prawne dotyczy tego, czy możliwa jest surogacja, jeśli małżonkowie prowadzą wspólny rachunek bankowy i środki z majątku osobistego jednego z tych małżonków wpłyną na ten rachunek, a po jakimś czasie coś zostanie nabyte, a zapłata zostanie dokonana z tego rachunku. Kwestia jest oczywista - wraz z wpłynięciem środków na rachunek bankowy wspólny, dochodzi do nakładu z majątku osobistego na majątek wspólny, a zatem z późniejszym zakupem zapłaconym z tego rachunku nie ma bezpośredniego związku. Choćby taka była wola małżonka, surogacja nie zachodzi (surogacja to zdarzenie faktyczne, obiektywne, a nie wynikające wyłącznie z subiektywnej woli małżonka). Kolejne zagadnienie prawne dotyczy tego, czy możliwe jest rozliczenie między małżonkami wydatków, nakładów i pożyczek z majątku osobistego na majątek wspólny przed podziałem majątku wspólnego. Odpowiedź twierdząca jest oczywista, brak potrzeby wyjaśnienia, a ocena, czy w konkretnym stanie faktycznym miało to miejsce zależy już do zastosowania prawa w konkretnej sprawie. Jeśli chodzi o potrzebę wykładni przepisów prawa mającą uzasadniać przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, to skarżący wskazuje, że dotyczy ona, po pierwsze, art. 33 pkt 10 k.r.o. co do tego, do jakiej masy majątkowej wchodzi przedmiot nabyty w części za środki z majątku wspólnego, a w części za środki z majątku osobistego. W świetle ustaleń faktycznych, które nie mogą zostać wzruszone w postępowaniu kasacyjnym, problem ten w ogóle na tle tej sprawy nie powstaje, bo do nabycia nieruchomości doszło w całości za środki z majątku wspólnego (osobną kwestią jest nakład z majątku osobistego na majątek wspólny). Po drugie, zdaniem skarżącego, wykładni wymaga art. 39 k.r.o. co do tego, czy zezwolenie sądu na dokonanie czynności prawnej z majątku wspólnego może być wydana tylko ex ante, czy również ex post. Kwestia ta nie powstaje na tle tej sprawy, a uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w żadnym zakresie nie dowodzi takiego związku. Wreszcie, wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, skarga nie jest oczywiście uzasadniona, ponieważ lektura zaskarżonego orzeczenia nie dowodzi, aby w sposób oczywiście nieprawidłowy wyłożono albo zastosowano prawo.
3 W skardze kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie nie została wykazana żadna z okoliczności wskazanych w art. 3989 § 1 k.p.c., dlatego Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. jw
Powiązane orzeczenia
- II CSK 683/15 2016-04-22Czy środki pieniężne darowane jednemu z małżonków do majątku osobistego, które następnie zostały przeznaczone na zakup nieruchomości na potrzeby rodziny, wchodzą do majątku wspólnego małżonków?
- II CSKP 871/22 2024-01-26Czy środki pieniężne zgromadzone na rachunku bankowym wnioskodawczyni przed zawarciem związku małżeńskiego, które pozostawały w jej dyspozycji po ustaniu wspólności majątkowej, mogą być uznane za jej majątek osobisty, na…
- II CSK 98/17 2017-11-15Czy sąd drugiej instancji prawidłowo rozpoznał sprawę w granicach apelacji, uwzględniając wszystkie zarzuty i dowody, zwłaszcza w kontekście nierozpoznania wniosków dowodowych dotyczących ustalenia stanu rachunków bankow…
- II CSK 883/16 2017-10-26Czy w postępowaniu o podział majątku wspólnego, gdy składnik majątku wspólnego został zbyty po ustaniu wspólności majątkowej, do podziału przyjmuje się cenę sprzedaży czy wartość tego składnika na dzień ustania wspólnośc…
- III CSK 42/16 2017-01-13Czy majątkowe prawa autorskie nabyte przez jednego z małżonków w trakcie trwania wspólności ustawowej, a następnie wniesione jako aport do spółki z o.o. w celu pokrycia kapitału zakładowego, wchodzą do majątku wspólnego,…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 33 pkt 10 KROart. 39 KRO§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026. · PDF źródłowy