III CSK 24/17

WyrokIzba Cywilna2017-06-29

Skład orzekający: Monika Koba

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja rozgraniczeniowa traci swój byt prawny w przypadku nieuiszczenia opłaty sądowej żądanej pod rygorem zwrotu pisma żądającego przekazania sprawy sądowi, a sytuacja prawna stron wraca do momentu sprzed wszczęcia postępowania administracyjnego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że wskazane przez skarżących zagadnienia prawne nie spełniają wymagań określonych w art. 3989 § 1 k.p.c. Stwierdzono, że problematyka ta została już dostatecznie wyjaśniona w orzecznictwie, a ponadto nie pozostaje w bezpośrednim związku z rozstrzygnięciem konkretnej sprawy, w której wniesiono skargę kasacyjną.
Stan faktyczny
Powodowie wnieśli skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego dotyczącego wydania nieruchomości, zaniechania naruszeń oraz zniesienia służebności. Skarżący podnieśli, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne dotyczące skutków nieuiszczenia opłaty sądowej w postępowaniu rozgraniczeniowym oraz potrzebę wykładni przepisów dotyczących kosztów tego postępowania. Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III CSK 24/17 POSTANOWIENIE Dnia 29 czerwca 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Monika Koba w sprawie z powództwa J. D. i U. D. przeciwko A. G., S. G., M. K. i T. K. o wydanie nieruchomości i zaniechanie naruszeń oraz o zniesienie służebności, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 29 czerwca 2017 r., na skutek skargi kasacyjnej powodów od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 29 stycznia 2016 r., sygn. akt II Ca (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE 2 Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Sąd Najwyższy w ramach przedsądu bada tylko wskazane w skardze kasacyjnej okoliczności uzasadniające jej przyjęcie do rozpoznania, a nie podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie. Cel wymagania określonego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być osiągnięty tylko przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący oparli na przesłankach uregulowanych w art. 3989 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. W judykaturze Sądu Najwyższego utrwalił się pogląd, iż wskazanie przyczyny określonej w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. nakłada na skarżącego obowiązek przedstawienia zagadnienia o charakterze abstrakcyjnym wraz z argumentami prowadzącymi do rozbieżnych ocen prawnych, wykazania, że nie zostało ono rozstrzygnięte w dotychczasowym orzecznictwie, a wyjaśnienie go ma znaczenie nie tylko dla rozstrzygnięcia tej konkretnej sprawy, ale także innych podobnych spraw, przyczyniając się do rozwoju prawa (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11 i z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, OSNC 2002, nr 12, poz. 151). Z kolei oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na tym, że istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów wymaga wykazania, że określony przepis prawa, mimo, iż budzi poważne wątpliwości, nie doczekał się wykładni albo niejednolita wykładnia wywołuje wyraźnie wskazane przez skarżącego rozbieżności w orzecznictwie w odniesieniu do identycznych lub podobnych stanów faktycznych (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca 2008 r., III CSK 104/08, nie publ., z dnia 28 marca 2007 r., II CSK 3 84/04, nie publ.). Nie występuje w sprawie istotne zagadnienie prawne, ani nie zachodzi potrzeba wykładni przepisów, jeżeli Sąd Najwyższy w danej kwestii wyraził swój pogląd we wcześniejszym orzecznictwie, a nie zachodzą okoliczności uzasadniające zmianę tego poglądu (por. m. in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 lipca 2015 r., I CSK 976/14, nie publ.). Zdaniem skarżących w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne: czy decyzja rozgraniczeniowa traci swój byt prawny w przypadku nie uiszczenia opłaty sądowej żądanej pod rygorem zwrotu pisma żądającego przekazania sprawy sądowi a sytuacja prawna stron wraca do momentu sprzed wszczęcia postępowania administracyjnego? Wskazali także na potrzebę wykładni przepisów dotyczących kosztów postępowania rozgraniczeniowego. Zagadnienia sformułowane przez skarżących nie spełniają sprecyzowanych w orzecznictwie Sądu Najwyższego wymagań. Po pierwsze, nie pozostają w związku z rozstrzygnięciem sprawy, w której wniesiono skargę. Sąd Okręgowy wyraził wprawdzie pogląd, iż decyzja rozgraniczeniowa utraciła swój byt prawny, ale kierując się zakazem reformationis in peius, przyjął jako granicę prawną tą, która została ustalona w postępowaniu rozgraniczeniowym. Zaakcentował, że gdyby były apelacje obu stron, to konieczna byłaby jednak ocena znaczenia prawnego tej decyzji rozgraniczeniowej, a to wobec okoliczności, jakie towarzyszyły postępowaniu rozgraniczeniowemu po jej wydaniu. Skoro skarżący akceptują stanowisko Sądu Rejonowego dotyczące wiążącego charakteru decyzji rozgraniczeniowej (zaaprobowane przez Sąd Okręgowy z przyczyn proceduralnych) problematyka przedstawiona we wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania, nie pozostaje w bezpośrednim związku ze sprawą. Okoliczność, iż kwestia ta może mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia innych sporów między stronami nie dowodzi jej związku ze sprawą w której wniesiono skargę, w której brak zarzutów zgłoszonych w ramach pierwszej podstawy kasacyjnej dotyczących decyzji rozgraniczeniowej. Po drugie, wskazana przez skarżących problematyka została już dostatecznie wyjaśniona. W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjęto, że w razie przekazania sądowi sprawy o rozgraniczenie nieruchomości wszczętej na 4 wniosek (art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010, nr 193, poz. 1287 ze zm. - dalej: „prawo geodezyjne i kartograficzne.”) wnioskodawcą w postępowaniu sądowym pozostaje osoba, która złożyła wniosek o przeprowadzenie rozgraniczenia. Zgłoszenie przez stronę postępowania administracyjnego żądania przekazania sprawy sądowi, wyłącza dokonanie w takiej sprawie rozgraniczenia w trybie administracyjnym. Natomiast przejście sprawy o rozgraniczenie do etapu postępowania sądowego powoduje, iż decyzja o rozgraniczeniu traci byt. Sprawa o rozgraniczenie, w której po zakończeniu fazy administracyjnej była już otwarta droga sądowa i właściwy do jej rozpoznania stał się sąd powszechny, nie może ponownie wracać do fazy administracyjnej, niezależnie od sposobu jej zakończenia w postępowaniu sądowym. Sąd Najwyższy stwierdził również, iż żądanie uiszczenia opłaty sądowej po przekazaniu sprawy sądowi z fazy administracyjnej pod rygorem zwrotu wniosku jest wadliwe. Natomiast, gdyby rygor taki został zastosowany i nastąpił prawomocny zwrot wniosku, otwiera się możliwość ponownego wystąpienia z wnioskiem o rozgraniczenie nieruchomości, zgodnie z zasadami określonymi w prawie geodezyjnym i kartograficznym (por. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 30 października 2014 r. III CZP 48/14, OSNC 2015, nr 3, poz. 27 i uchwała Sądu Najwyższego z dnia 18 lutego 1983 r., III CZP 2/83, OSNC 1983, nr 10, poz. 152). Z przytoczonych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, nie znajdując też okoliczności, które w ramach przedsądu jest obowiązany brać pod uwagę z urzędu. jw

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 1art. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 33 ust. 3art. 3989 § 2 KPC§ 1§ 2§ 1 pkt 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy