III CSK 266/18
WyrokIzba Cywilna2019-05-29
Skład orzekający: Krzysztof Strzelczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona, która sama narusza zasady współżycia społecznego, może powoływać się na te zasady w innym postępowaniu, jeśli sądy w tym postępowaniu nie stwierdziły naruszenia tych zasad przez tę stronę?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie zachodziły przesłanki określone w art. 3989 § 1 k.p.c. Wskazano, że zagadnienie prawne dotyczące możliwości powoływania się na zasady współżycia społecznego przez stronę, która sama je narusza, nie występuje, jeśli sądy w danym postępowaniu nie stwierdziły naruszenia tych zasad przez pozwaną. Ponadto, Sąd Najwyższy podkreślił, że ustalenia z innego postępowania, w którym strony nie były takie same, nie są wiążące dla sądu w niniejszej sprawie. Zarzut dotyczący dopuszczalności zmiany wyroku przez sąd apelacyjny bez własnego postępowania dowodowego został oddalony w oparciu o utrwalone orzecznictwo dotyczące apelacji pełnej.Stan faktyczny
Powódki wniosły skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego oddalającego ich powództwo o zapłatę. Skarżące argumentowały, że zachodzi istotne zagadnienie prawne dotyczące możliwości powoływania się na zasady współżycia społecznego przez stronę, która sama je narusza, oraz że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, uznając, że sądy w niniejszej sprawie nie stwierdziły naruszenia zasad współżycia społecznego przez pozwaną, a ustalenia z innego postępowania nie były wiążące.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od powódek na rzecz pozwanej zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III CSK 266/18 POSTANOWIENIE Dnia 29 maja 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Strzelczyk w sprawie z powództwa J. S. i A. S. przeciwko B. K. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 29 maja 2019 r., na skutek skargi kasacyjnej powódek od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 12 kwietnia 2018 r., sygn. akt I ACa […], 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2) zasądza na rzecz pozwanej B.K. od powódki J.S. kwotę 5400 (pięć tysięcy czterysta) złotych i od powódki A.S. kwotę 2700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
2 UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek uzasadniających przyjęcie wniesionej skargi kasacyjnej do rozpoznania. Skarżące opierają wniosek o przyjęcie skargi na tym, że zachodzi istotne zagadnienie prawne, a także, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Stanowiska tego nie sposób jednak podzielić. Zagadnienie prawne sprowadza się do kwestii, czy strona, która sama narusza zasady współżycia społecznego, co zostało ustalone w innym postępowaniu sądowym może powoływać się na takie zasady. Skarżący powołują się na orzecznictwo wykluczające taką możliwość. Uchodzi jednak ich uwadze, że w niniejszym postępowaniu, sądy orzekające nie stwierdziły naruszenia przez pozwaną zasad współżycia społecznego. Przedmiotem tego postępowania był zwrot nienależnego świadczenia w postaci kwoty 420.000 zł, a nie odrębna kwestia uiszczenia przez pozwaną kwoty 50.000 zł na rzecz P. S.. Stronami tamtego postępowania nie były powódki i poczynione tam ustalenia, nie były wiążące dla Sądów orzekających w sprawie, w której wystąpiono ze skargą kasacyjną. Zarzut w tym zakresie stanowi jedynie polemikę z ustalonymi okolicznościami faktycznymi, co jest niedopuszczalne na etapie postępowania kasacyjnego. Nie sposób uznać także, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Skarżące kwestionują dopuszczalność zmiany przez korzystnego dla nich wyroku sądu pierwszej instancji bez przeprowadzenia przez sąd apelacyjny własnego postępowania dowodowego. Tymczasem na gruncie modelu apelacji pełnej orzecznictwo przyjęło, że Sąd drugiej instancji jest władny dokonać odmiennych ustaleń na podstawie tego samego materiału procesowego, którym dysponował
3 sąd pierwszej instancji (por. uchwała SN z 23 marca 1999 r., III CZP 59/98, OSNC 1999, nr 7-8, poz. 124). Z tych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 1 k.p.c. a contrario). O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 98 § 1 w zw. z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c. jw [aw]
Powiązane orzeczenia
- V CSK 594/18 2019-09-27Czy sąd drugiej instancji, zgłaszając zarzut sprzeczności ustaleń faktycznych w apelacji, ma obowiązek przeprowadzenia własnej oceny materiału dowodowego w zakresie zgłoszonego zarzutu, która powinna znaleźć odzwierciedl…
- IV CSK 107/17 2017-09-25Czy w sytuacji, gdy strona składa zastrzeżenia do opinii biegłego, a biegły nie odnosi się do nich rzeczowo lub wcale, sąd powinien zasięgnąć opinii innego biegłego?
- IV CSK 428/13 2014-01-14Czy skarga kasacyjna, w której powód zarzuca naruszenie przepisów postępowania i wystąpienie istotnego zagadnienia prawnego, spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy?
- IV CSK 557/13 2014-03-13Czy strona powodowa wykazała istnienie przesłanek do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności potrzebę wykładni przepisów prawa lub oczywistą zasadność skargi?
- I CSK 668/19 2021-01-22Czy w sytuacji, gdy sąd drugiej instancji oddalił apelację, wskazując na dodatkowe argumenty przemawiające za oddaleniem powództwa, a nie tylko na przedawnienie roszczenia, dochodzi do nieważności postępowania z powodu p…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 98 § 1art. 391 § 1art. 39821 KPC§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy