III CSK 281/19
WyrokIzba Cywilna2020-02-27
Skład orzekający: Krzysztof Pietrzykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd drugiej instancji może dokonywać zmiany ustaleń faktycznych w zakresie, który nie wynika z zarzutów naruszenia prawa procesowego podniesionych w apelacji?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie zachodzą przesłanki określone w art. 3989 § 1 k.p.c. Wskazano, że sąd drugiej instancji, stosując model apelacji pełnej, może dokonywać własnych ustaleń faktycznych i oceny dowodów, nawet jeśli zarzuty apelacji dotyczą naruszenia prawa procesowego. Pozostałe zagadnienia prawne podniesione w skardze kasacyjnej były ściśle powiązane ze stanem faktycznym sprawy i nie budziły wątpliwości prawnych uzasadniających przyjęcie skargi do rozpoznania.Stan faktyczny
Powód wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w sprawie o zapłatę przeciwko Skarbowi Państwa. Skarżący powołał się na trzy zagadnienia prawne, w tym dotyczące zakresu, w jakim sąd apelacyjny może zmieniać ustalenia faktyczne w kontekście zarzutów naruszenia prawa procesowego. Sąd Najwyższy rozpoznał skargę na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od powódki na rzecz pozwanego kwotę 5400 złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III CSK 281/19 POSTANOWIENIE Dnia 27 lutego 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Pietrzykowski w sprawie z powództwa P. sp. z o.o. w K. przeciwko Skarbowi Państwa - Naczelnikowi (…) Urzędu Skarbowego w K. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 27 lutego 2020 r., na skutek skargi kasacyjnej strony powodowej od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 26 kwietnia 2019 r., sygn. akt I ACa (…), 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od powódki na rzecz pozwanego kwotę 5400 (pięć tysięcy czterysta) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W niniejszej sprawie powód wniósł skargę kasacyjną, a dla uzasadnienia wniosku o przyjęcie jej
2 do rozpoznania powołał się na występowanie na jej tle istotnych zagadnień prawnych. Pierwsze zagadnienie prawne dotyczy tego, czy sądowi apelacyjnemu wolno dokonywać zmiany ustaleń faktycznych w takim zakresie, jaki nie wynika (nie został wskazany) z podniesionych w apelacji zarzutów dotyczących naruszenia prawa procesowego. Kwestia ta, wbrew twierdzeniom skarżącego, wątpliwości nie budzi. Choć rzeczywiście sąd II instancji w zakresie prawa postępowania cywilnego jest związany zarzutami, to jednak prawo polskie przyjęło model apelacji pełnej. Oznacza to, że sąd II instancji może dokonywać własnych ustaleń faktycznych i przeprowadzać samodzielnie ocenę dowodów. Niedopuszczalność miałaby miejsce tylko wówczas, gdyby w apelacji w ogóle nie sformułowano zarzutów w zakresie naruszenia prawa procesowego. Ponadto wskazane zagadnienie nie powstaje w ogóle na tle tej sprawy, bowiem obszernie we wniesionej w tej sprawie apelacji podniesiono zarzuty naruszenia prawa procesowego. Drugie zagadnienie prawne nie uzasadnia natomiast przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania ze względu na swoje ścisłe powiązanie ze stanem faktycznym tej sprawy oraz brak wątpliwości na tym tle. Jest kwestią interpretacji ad casum, jak ocenić wpłatę do US podatku przez osobę niebędącą podatnikiem. Można ją uznać po prostu za „wyręczyciela” i wówczas przyjąć, że podatek zapłacił sam podatnik. Taką kwalifikację prawną można kwestionować w zakresie podstaw kasacyjnych, lecz nie uzasadnia ona przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Poza tym nie budzi wątpliwości, że jeśli uznać skuteczność zapłaty cudzego podatku, to wzbogacony jest podatnik, a nie US - znów zatem rzecz jest w kwestii kwalifikacji zapłaty podatku za kogoś, o czym była już mowa. Trzecie zagadnienie prawne dotyczy dopuszczalności zapłaty podatku przez wyręczyciela. Generalnie żadna norma prawna takiej dopuszczalności nie wyklucza, a ocena, czy w konkretnym przypadku daną osobę należy uznać za wyręczyciela, jest oceną ad casum. W skardze kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie nie została wykazana żadna z okoliczności wskazanych w art. 3989 § 1 k.p.c., dlatego Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania.
3 jw
Powiązane orzeczenia
- V CSK 594/18 2019-09-27Czy sąd drugiej instancji, zgłaszając zarzut sprzeczności ustaleń faktycznych w apelacji, ma obowiązek przeprowadzenia własnej oceny materiału dowodowego w zakresie zgłoszonego zarzutu, która powinna znaleźć odzwierciedl…
- I CSK 3999/22 2023-01-10Czy sąd drugiej instancji może rozstrzygnąć sprawę merytorycznie, gdy sąd pierwszej instancji wydał wyrok identyczny w stosunku do wyroku uchylonego wcześniej przez sąd drugiej instancji na skutek nierozpoznania istoty s…
- III CSK 201/15 2015-10-15Czy sąd drugiej instancji, w przypadku zgłoszenia w apelacji zarzutu sprzeczności ustaleń faktycznych sądu pierwszej instancji ze zgromadzonym materiałem dowodowym, może przyjąć te ustalenia za własne, a jeśli tak, to cz…
- V CSK 597/16 2017-05-08Czy sąd drugiej instancji, podzielając ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji, ma obowiązek przeprowadzenia własnej oceny materiału dowodowego i jej uzasadnienia, nawet jeśli apelacja kwestionuje ustalenia faktyczn…
- V CSK 269/19 2020-01-29Czy sąd drugiej instancji jest uprawniony do dokonania ustaleń faktycznych w sytuacji, gdy sąd pierwszej instancji odstąpił od tej czynności na skutek błędnej oceny okoliczności proceduralnych?
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPC§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026. · PDF źródłowy