V CSK 269/19

WyrokIzba Cywilna2020-01-29

Skład orzekający: Anna Kozłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd drugiej instancji jest uprawniony do dokonania ustaleń faktycznych w sytuacji, gdy sąd pierwszej instancji odstąpił od tej czynności na skutek błędnej oceny okoliczności proceduralnych?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie zachodzi istotne zagadnienie prawne. Sąd drugiej instancji, w ramach apelacji pełnej o charakterze merytorycznym, ma prawo dokonywać ustaleń faktycznych, nawet jeśli sąd pierwszej instancji odstąpił od tej czynności, chyba że szczególne okoliczności wymagają ponowienia lub uzupełnienia postępowania dowodowego.
Stan faktyczny
Powództwo o zapłatę zostało wytoczone przez spółkę "W." przeciwko Samodzielnemu Publicznemu Zakładowi Opieki Zdrowotnej, a następnie wniesiono powództwo wzajemne. Sąd pierwszej instancji odstąpił od dokonania ustaleń faktycznych z przyczyn proceduralnych. Sąd drugiej instancji dokonał własnych ustaleń faktycznych. Strona pozwana wniosła skargę kasacyjną, zarzucając sądowi drugiej instancji naruszenie prawa przez dokonanie ustaleń faktycznych.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od pozwanego na rzecz powoda zwrot kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V CSK 269/19 POSTANOWIENIE Dnia 29 stycznia 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Kozłowska w sprawie z powództwa "W." Sp. z o.o. w K. przeciwko (…) Samodzielnemu Publicznemu Zakładowi Opieki Zdrowotnej w K. o zapłatę oraz z powództwa wzajemnego (…) Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w K. przeciwko "W." Sp. z o.o. w K. o zapłatę na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 29 stycznia 2020 r., na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 16 listopada 2018 r., sygn. akt V AGa (…), 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. zasądza od pozwanego (powoda wzajemnego) na rzecz powoda (pozwanego wzajemnego) kwotę 5400 (pięć tysięcy czterysta) zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym. UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność 2 postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W świetle tej regulacji, cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być wobec tego osiągnięty tylko przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. Na tych jedynie przesłankach Sąd Najwyższy może rozstrzygnąć w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Jednocześnie przypomnieć należy, że Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i jego rolą nie jest korygowanie ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej indywidualnej sprawie. Skarżący powołał we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania przesłankę z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. wskazując, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, które ujął w formie następującego pytania: „Czy sąd II instancji uprawniony jest do dokonania ustaleń faktycznych w sprawie w sytuacji, gdy sąd I instancji odstąpił od tej czynności na skutek błędnej oceny okoliczności natury proceduralnej”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Powołanie we wniosku przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. zobowiązuje skarżącego do sformułowania zagadnienia prawnego oraz przedstawienia pogłębionej argumentacji prawnej, wskazującej na rzeczywiste istnienie powołanej przesłanki, uzasadniającej przyjęcie skargi do rozpoznania (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r„ II CZ 35/01, OSNC 2002, Nr 1, poz. 11, z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01 OSNC 2002, Nr 12, poz. 151, z dnia 23 listopada 2010 r., II CSK 344/10, nie publ.). Zagadnienie prawne wymaga przytoczenia argumentów wskazujących na istniejące w nauce lub orzecznictwie rozbieżne oceny prawne, w związku z którymi zagadnienie zostało sformułowane. Zagadnienie prawne powinno odwoływać się w sposób generalny i abstrakcyjny do treści przepisu, który nie podlega jednoznacznej wykładni, natomiast nie może mieć charakteru kazuistycznego i służyć uzyskaniu przez skarżącego odpowiedzi odnośnie do kwalifikacji prawnej pewnych szczegółowych elementów podstawy faktycznej zaskarżonego rozstrzygnięcia. 3 Istotne zagadnienie prawne nie występuje, jeżeli Sąd Najwyższy w pewnej kwestii wyraził pogląd we wcześniejszym orzecznictwie, a nie zachodzą okoliczności uzasadniające zmianę tego poglądu. Sąd Najwyższy rozstrzygnął w uchwale składu siedmiu sędziów, że Sąd drugiej instancji może zmienić ustalenia faktyczne stanowiące podstawę wydania wyroku sądu pierwszej instancji bez przeprowadzenia postępowania dowodowego uzasadniającego odmienne ustalenia, chyba że szczególne okoliczności wymagają ponowienia lub uzupełnienia tego postępowania (OSNC 1999, nr 7-8, poz. 124). Aktualność tego poglądu została potwierdzona również późniejszym orzecznictwie (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 kwietnia 2017 r., II CSK 422/17 - nie publ.). Taki stan rzeczy jest konsekwencją systemu apelacji pełnej, w której druga instancja ma charakter merytoryczny, a nie jedynie kontrolny (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 31 stycznia 2008 r., III CZP 49/07, OSNC 2009, Nr 6, poz. 55; postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 9 sierpnia 2016 r., II CZ 113/16 i z dnia 28 lutego 2014 r., IV CZ 129/13, wyroki Sądu Najwyższego z dnia 13 marca 2015 r., III CSK 221/14 - nie publ.). Prowadzenie postępowania dowodowego w drugiej instancji i dokonanie na jego podstawie samodzielnych ustaleń, nie prowadzi do naruszenia konstytucyjnego prawa do zaskarżenia orzeczeń wydanych w pierwszej instancji (art. 78 Konstytucji RP), jak również dwuinstancyjnego modelu postępowania sądowego, statuowanego w art. 176 ust. 1 Konstytucji RP (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 marca 2003 r., SK 8/02, OTK-A 2003, Nr 3, poz. 20 i postanowienia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 listopada 2010 r., Ts 49/10, OTK-B 2011, Nr 1, poz. 90 i z dnia 6 października 2015 r., Ts 52/14, OTK-B 2015, Nr 5, poz. 446; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 października 2017 r., I CZ 90/17, nie publ.; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 lutego 2018 r., II UZ 114/17, nie publ.; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 kwietnia 2018 r., II CSK 674/17, nie publ.; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 maja 2014 r., II CSK 509/13, nie publ.). Z uwagi na powyższe, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). 4 O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i 3 w związku z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c. w związku z § 2 pkt 7 i § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.). jw

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 78art. 176 ust. 1art. 3989 § 2 KPCart. 98 § 1art. 391 § 1art. 39821 KPC§ 1§ 2§ 1 pkt 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy