IV CSK 591/14
WyrokIzba Cywilna2015-03-27
Skład orzekający: Kazimierz Zawada
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd drugiej instancji, opierając się na ustaleniach faktycznych sądu pierwszej instancji, narusza przepisy postępowania cywilnego, gdy w apelacji zgłoszono zarzut sprzeczności ustaleń faktycznych?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że kwestia dopuszczalności przyjmowania przez sąd drugiej instancji ustaleń faktycznych sądu pierwszej instancji w kontekście zarzutu sprzeczności ustaleń faktycznych nie stanowi istotnego zagadnienia prawnego. Postępowanie apelacyjne jest kontynuacją merytorycznego rozpoznania sprawy, a sąd drugiej instancji może oprzeć swoje orzeczenie na ustaleniach sądu pierwszej instancji, jeśli uzna je za trafne, co może być wykazane przez samo oświadczenie o akceptacji tych ustaleń.Stan faktyczny
Powód wniósł skargę kasacyjną od wyroku sądu drugiej instancji oddalającego jego powództwo o zapłatę. Jako podstawę do przyjęcia skargi do rozpoznania wskazał istotne zagadnienie prawne dotyczące dopuszczalności przyjmowania przez sąd II instancji ustaleń faktycznych sądu I instancji w kontekście zarzutu sprzeczności ustaleń faktycznych, a także oczywistą zasadność skargi. Sąd Najwyższy nie dopatrzył się istotnego zagadnienia prawnego ani oczywistej zasadności skargi.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od powoda na rzecz strony pozwanej zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CSK 591/14 POSTANOWIENIE Dnia 27 marca 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kazimierz Zawada w sprawie z powództwa J. K. przeciwko Gminie M. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 27 marca 2015 r., na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 20 marca 2014 r., sygn. akt I ACa […], 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2) zasądza od powoda na rzecz strony pozwanej kwotę 1800 (tysiąc osiemset) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
2 UZASADNIENIE Według art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Przepis ten pozostaje w zgodzie z zaleceniami Rady Europy zezwalającymi na wprowadzanie środków ograniczających dostęp do sądu najwyższego szczebla. Powód, zarzucając naruszenie - w różnych układach i powiązaniach - art. 299, 230, 233 § 1, art. 378 § 1, art. 381, 382, 328 § 2 i art. 391 § 1 k.p.c., uzasadnił wniosek o przyjęcie wniesionej skargi kasacyjnej do rozpoznania występowaniem w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, dotyczącego „potrzeby określenia kwestii dopuszczalności przyjmowania za własne przez sąd II instancji ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie przez sąd I instancji, w kontekście zgłoszenia w apelacji zarzutu sprzeczności ustaleń faktycznych"; ponadto powołał się na oczywistą zasadnością przytoczonych podstaw kasacyjnych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 §1 pkt 1 k.p.c. jest objęte podstawami kasacyjnymi, doniosłe z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy zagadnienie nierozwiązane dotąd w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może się przyczynić do rozwoju prawa. Wskazana przez powoda kwestia nie jest zagadnieniem tego rodzaju. Była ona już niejednokrotnie przedmiotem wyjaśnień Sądu Najwyższego. W wyjaśnieniach tych wskazano, że zgodnie z art. 378 § 1 i art. 382 oraz związanym z nimi art. 381 k.p.c. postępowanie apelacyjne jest kontynuacją merytorycznego rozpoznania sprawy. Orzeczenie sądu drugiej instancji wydane na skutek apelacji musi się więc opierać na ustalonej samodzielnie przez ten sąd podstawie faktycznej i prawnej. Sąd drugiej instancji jest przy tym zobowiązany do odniesienia się do wszystkich zarzutów apelacyjnych. Gdy uznaje ustalenia faktyczne i oceny prawne sądu pierwszej instancji za trafne, wywiązanie się z obowiązku wskazania w uzasadnieniu orzeczenia podstaw
3 rozstrzygnięcia może nastąpić przez samo oświadczenie o akceptacji ustaleń faktycznych i ocen prawnych sądu pierwszej instancji (zob. w szczególności uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego - zasady prawne - z dnia 23 marca 1999 r., III CZP 59/98, i 31 stycznia 2008 r., III CZP 49/07 oraz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 listopada 1998 r., III CKN 792/98). W art. 3989 §1 pkt 4 k.p.c., dotyczącym przyjęcia skargi kasacyjnym do rozpoznania ze względu na oczywista jej zasadność, chodzi o łatwo dostrzegalne, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy uchybienia przepisom prawa. Według utrwalonej linii orzecznictwa Sądu Najwyższego, skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w rozumieniu art. 3989 §1 pkt 4 k.p.c. tylko wtedy, gdy wskazana w niej wadliwość zaskarżonego orzeczenia jest dostrzegalna prima facie, bez potrzeby dokonywania głębszej analizy (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 28 lutego 2011 r„ I PK 237/10, z dnia 23 listopada 2011 r., III PK 44/11, z dnia 24 lutego 2012 r., V CSK 225/11, a także T. Ereciński, w: T. Ereciński, J. Gudowski, M. Jędrzejewska, Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, t. 2, Warszawa 2007, s. 242 i 243). W sprawie nie ma podstaw do stwierdzenia takiego naruszenia żadnego z przytoczonych w skardze kasacyjnej przepisów prawnych. Z tych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia wniesionej skargi kasacyjnej do rozpoznania, a o kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnął zgodnie z art. 98 w związku z art. 108 § 1 i art. 39821 k.p.c. oraz § 6 pkt 6 i § 12 ust. 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowione z urzędu (Dz. U. 2013.490). [l.n]
Powiązane orzeczenia
- V CSK 594/18 2019-09-27Czy sąd drugiej instancji, zgłaszając zarzut sprzeczności ustaleń faktycznych w apelacji, ma obowiązek przeprowadzenia własnej oceny materiału dowodowego w zakresie zgłoszonego zarzutu, która powinna znaleźć odzwierciedl…
- III CSK 201/15 2015-10-15Czy sąd drugiej instancji, w przypadku zgłoszenia w apelacji zarzutu sprzeczności ustaleń faktycznych sądu pierwszej instancji ze zgromadzonym materiałem dowodowym, może przyjąć te ustalenia za własne, a jeśli tak, to cz…
- V CSK 333/17 2017-11-30Czy sąd drugiej instancji, orzekając na podstawie materiału zebranego w postępowaniu w pierwszej instancji oraz w postępowaniu apelacyjnym, może przyjąć za własne ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji w sytuacji,…
- V CSK 269/19 2020-01-29Czy sąd drugiej instancji jest uprawniony do dokonania ustaleń faktycznych w sytuacji, gdy sąd pierwszej instancji odstąpił od tej czynności na skutek błędnej oceny okoliczności proceduralnych?
- I CSK 3999/22 2023-01-10Czy sąd drugiej instancji może rozstrzygnąć sprawę merytorycznie, gdy sąd pierwszej instancji wydał wyrok identyczny w stosunku do wyroku uchylonego wcześniej przez sąd drugiej instancji na skutek nierozpoznania istoty s…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 299art. 378 § 1art. 381art. 391 § 1 KPCart. 3989 §1 pkt 1 KPCart. 382art. 381 KPCart. 3989 §1 pkt 4 KPCart. 98art. 108 § 1art. 39821 KPC
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 25.07.2026. · PDF źródłowy