III CSK 3/18
WyrokIzba Cywilna2018-05-22
Skład orzekający: Jacek Gudowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy powinien zwrócić sprawę sądowi niższej instancji w celu wyjaśnienia statusu procesowego uczestnika postępowania, gdy jego śmierć i następstwo prawne nie zostały ustalone?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną, stwierdził, że nie został wyjaśniony status procesowy uczestnika M.M., w szczególności czy zmarł w trakcie postępowania, kto jest jego następcą prawnym i czy następca ma interes prawny. Niejasny był również status procesowy A.M. Wobec tych wątpliwości, które wpływają na ocenę prawidłowości postępowania i jego ważności, Sąd Najwyższy zwrócił akta sprawy sądowi okręgowemu w celu ich wyjaśnienia, zgodnie z art. 3986 § 3 k.p.c.Stan faktyczny
Wnioskodawczynie wniosły skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w K. dotyczącego zasiedzenia. Sąd Najwyższy stwierdził, że nie został wyjaśniony status procesowy uczestnika M.M., w szczególności czy zmarł i kto jest jego następcą prawnym. Nie był również jasny status procesowy A.M., która raz określana była jako wnioskodawczyni, a raz jako uczestniczka. Z tych powodów Sąd Najwyższy zwrócił sprawę sądowi okręgowemu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zwrócił akta sprawy Sądowi Okręgowemu w K. w celu wyjaśnienia statusu procesowego uczestników M.M. i A.M.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III CSK 3/18 POSTANOWIENIE Dnia 22 maja 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Gudowski w sprawie z wniosku B.M. i A.M. przy uczestnictwie M.M., i innych o zasiedzenie, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 22 maja 2018 r., na skutek skarg kasacyjnych wnioskodawczyń A.M. i B.M. od postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 13 grudnia 2016 r., sygn. akt II Ca […]/16, zwraca akta sprawy Sądowi Okręgowemu w K. w celu wyjaśnienia statusu procesowego uczestnika M.M. oraz A.M. UZASADNIENIE Na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 maja 2018 r. poświęconym rozpoznaniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania stwierdzono, że – mimo podjęcia stosownych czynności przez Sąd Okręgowy (wezwanie z dnia
2 22 marca 2017 r. – k. 1395) – nie został wyjaśniony status uczestnika M.M., a w szczególności czy zmarł w czasie postępowania rozpoznawczego, a jeżeli tak, to kiedy i kto jest jego następcą prawnym i czy następca ma interes prawny uzasadniający występowanie w sprawie. Wyjaśnienie tej kwestii jest oczywiście bardzo istotne, wpływa bowiem na ocenę prawidłowości postępowania i jego ważności. Sąd Okręgowy wezwał o udzielenie stosownych informacji pełnomocnika M.M. – uczestnika A.M. – jednak, jak wynika z akt, wezwanie to pozostało bez odpowiedzi. W tej sytuacji należało podjąć dalsze działania, tj. albo wezwać o informację wnioskodawczynie (wnioskodawczynię), wyznaczając im (jej) stosowny termin pod rygorem zawieszenia postępowania, albo, zważywszy na publicznoprawne powinności organu orzekającego obciążającego go w postępowaniu nieprocesowym, podjąć niezbędne działania z urzędu, np. w drodze wywiadu w urzędzie stanu cywilnego. Nie jest także jasny procesowy status A.M., której w zaskarżonym postanowieniu przypisano funkcję wnioskodawczyni, czego jednak akta sprawy nie potwierdzą, a sama A.M. określa siebie jako uczestniczkę. Kwestia ta ma istotne znaczenie nie tylko z tego względu, że komparycja zaskarżonego orzeczenia powinna odzwierciedlać rzeczywiste role procesowe stron (uczestników), ale także dlatego, że wnioskodawcę można obciążyć szczególnymi obowiązkami i rygorami procesowymi, w tym wypadku powinnością wyjaśnienia, czy uczestnik A.M. zmarł. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji (art. 3986 § 3 in fine k.p.c.). aj ał
Powiązane orzeczenia
- II CSKP 2306/22 2024-05-14Czy w przypadku śmierci uczestnika postępowania, który wniósł skargę kasacyjną, Sąd Najwyższy powinien podjąć zawieszone postępowanie z udziałem jego następcy prawnego?
- II CSKP 1218/22 2025-10-21Czy w przypadku śmierci strony postępowania, sąd może podjąć zawieszone postępowanie z udziałem następców prawnych zmarłego na skutek skargi kasacyjnej?
- I CSK 6132/22 2024-02-29Czy w sprawie o zasiedzenie, dział spadku i zniesienie współwłasności, w której wniesiono skargi kasacyjne, Sąd Najwyższy powinien podjąć postępowanie kasacyjne z udziałem nowych stron w miejsce jednej ze stron, która zm…
- II CSKP 1901/22 2025-08-29Czy w sprawie o ustalenie, w której jedna ze stron zmarła w toku postępowania, Sąd Najwyższy powinien podjąć zawieszone postępowanie z udziałem spadkobierców zmarłej strony?
- II CSK 669/16 2019-05-24Czy Sąd Najwyższy powinien podjąć postępowanie kasacyjne z udziałem następców prawnych stron, które zmarły w trakcie postępowania?
Powołane przepisy
art. 3986 § 3§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy