III CSK 308/16
WyrokIzba Cywilna2017-03-13
Skład orzekający: Jacek Gudowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wartość majątku wspólnego, wypracowanego w dużej mierze przez jednego z małżonków, może stanowić podstawę do zmiany ugruntowanej wykładni art. 43 § 2 k.r.o. w kontekście podziału majątku wspólnego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że sama wysoka wartość majątku wspólnego, nawet jeśli został on w dużej mierze wypracowany przez jednego z małżonków, nie stanowi podstawy do zmiany ugruntowanej wykładni art. 43 § 2 k.r.o. Wartość majątku nie jest "ważnym powodem" w rozumieniu tego przepisu, a kwestie aksjologiczne, w tym dobro rodziny, mają istotne znaczenie. Małżonkowie mają możliwość ukształtowania ustroju majątkowego w drodze umów małżeńskich, jeśli chcą odejść od ustawowego reżimu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła podziału majątku wspólnego. Sąd Okręgowy oddalił apelację uczestnika od postanowienia wstępnego Sądu Rejonowego. Uczestnik wniósł skargę kasacyjną, argumentując potrzebę wykładni art. 43 § 2 k.r.o. w kontekście majątków o dużej wartości wypracowanych przez jednego z małżonków. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, pozostawiając rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego do orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III CSK 308/16 POSTANOWIENIE Dnia 13 marca 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Gudowski w sprawie z wniosku K. K. przy uczestnictwie K. K. o podział majątku wspólnego, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 13 marca 2017 r., na skutek skargi kasacyjnej uczestnika od postanowienia Sądu Okręgowego w N. z dnia 13 kwietnia 2016 r., sygn. akt III Ca (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, pozostawiając rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego do orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 13 kwietnia 2016 r. Sąd Okręgowy w N. w sprawie o podział majątku wspólnego oddalił apelację uczestnika od postanowienia wstępnego Sądu Rejonowego w N. z dnia 10 grudnia 2015 r. Uczestnik wniósł skargę kasacyjną, wskazują na potrzebę wykładni art. 43 § 2 k.r.o. w kontekście spraw odnoszących się do majątków o wartości wielu milionów złotych wypracowanych przez jednego z małżonków. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Nie spełnia wymagań przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. powołana przez skarżącego przyczyna kasacyjna. Jeżeli skarżący wskazuje jako okoliczność uzasadniającą przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania występowanie w sprawie
2 potrzebę wykładni przepisów, to powinien wykazać jakie poważne wątpliwości prawne budzi ta wykładnia i z czego one wynikają. Wykładnia art. 43 § 2 k.r.o. jest ugruntowana, zarówno w orzecznictwie jak i piśmiennictwie (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 28 kwietnia 1972 r., III CRN 626/71, nie publ., z dnia 30 listopada 1972 r., III CRN 235/72, OSNCP 1973, nr 10, poz. 174, z dnia 26 listopada 1973 r., III CRN 227/73, OSNCP 1974, nr 11, poz. 189, z dnia 2 października 1997 r., II CKN 348/97, nie publ., z dnia 21 listopada 2002 r., III CKN 1018/00, nie publ., z dnia 24 kwietnia 2013 r., IV CSK 553/12, OSNC -ZD 2014, nr B, poz. 24). Ogólna wartość majątku wspólnego zasadniczo nie może wpływać na zmianę tej wykładni, nie stanowi bowiem „ważnego powodu” w rozumieniu tego przepisu, podobnie jak wartość niska lub umiarkowana. Istotne są wyłącznie kwestie aksjologiczne, w tym dobro rodziny. Poza tym, małżonkowie zamierzający ukształtować swój ustrój majątkowy w sposób odbiegający od ustroju ustawowego określonego w art. 43 § 1 k.r.o., np. z tego względu, że wkład jednego z nich do majątku wspólnego jest lub będzie nieproporcjonalnie duży, mogą uczynić to zawczasu – w zasadzie w dowolny sposób – w drodze tzw. umów małżeńskich. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji (art. 3989 § 2 k.p.c.). aj
Powiązane orzeczenia
- II CSK 232/20 2020-11-27Czy w sprawie o podział majątku wspólnego małżonków, pochodzenie określonego składnika majątkowego może być rozpatrywane jako ważny powód w rozumieniu art. 43 § 2 k.r.o. otwierający sądowi drogę do analizy stopnia przycz…
- V CSK 650/14 2015-08-06Czy nakłady z majątku wspólnego na majątek, który w chwili ustania wspólności należał do osoby trzeciej, ale przed podziałem stał się własnością jednego z małżonków, powinny być uwzględnione przy podziale majątku wspólne…
- I CSK 248/06 2006-11-10Czy w postępowaniu o podział majątku wspólnego małżonków dopuszczalne jest ustalenie składu i wartości majątku wspólnego obejmującego roszczenie o zwrot nakładów z majątku wspólnego na majątek odrębny jednego z małżonków…
- III CZP 103/17 2018-02-23Czy wartość składników majątku wspólnego w sprawie o podział ustala się według stanu na dzień ustania wspólności majątkowej czy na dzień orzekania, oraz czy umowa o częściowym podziale majątku wspólnego zawarta przed ust…
- III CRN 35/81 1981-03-13Czy w postępowaniu o podział majątku dorobkowego, nakłady z majątku wspólnego na majątek odrębny jednego z małżonków powinny być rozliczane w ten sposób, że małżonek, na którego majątek odrębny dokonano nakładów, zwraca…
Powołane przepisy
art. 43 § 2 KROart. 3989 § 1 pkt 2 KPCart. 43 § 1 KROart. 3989 § 2 KPC§ 2§ 1 pkt 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy