III CSK 314/16
WyrokIzba Cywilna2016-11-15
Skład orzekający: Jacek Gudowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy do podjęcia zawieszonego postępowania kasacyjnego z powodu śmierci uczestnika postępowania wystarczające jest wskazanie jego następców prawnych, czy też konieczne jest uprzednie prawomocne postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że do podjęcia zawieszonego postępowania kasacyjnego z powodu śmierci uczestnika nie jest konieczne wykazanie przymiotu spadkobierców prawomocnym postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku. Wystarczające jest wskazanie następców prawnych uczestnika, zgodnie z art. 180 § 1 pkt 1 k.p.c.Stan faktyczny
Postępowanie kasacyjne zostało zawieszone z powodu śmierci uczestnika. Wdowa po zmarłym uczestniku wniosła o podjęcie postępowania, wskazując jego następców prawnych i przedstawiając testament. Wnioskodawczyni wniosła o oddalenie wniosku, twierdząc, że wymagane jest prawomocne postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy podjął zawieszone postępowanie kasacyjne.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III CSK 314/16 POSTANOWIENIE Dnia 15 listopada 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Gudowski w sprawie z wniosku E. K. przy uczestnictwie K. Z. o podział majątku dorobkowego, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 15 listopada 2016 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawczyni od postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 28 kwietnia 2016 r., sygn. akt II Ca (…), podejmuje postępowanie kasacyjne.
2 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 13 października 2016 r. Sąd Najwyższy zawiesił postępowanie kasacyjne z powodu śmierci uczestnika K. Z. W piśmie z dnia 4 listopada 2016 r. wdowa po zmarłym uczestniku J. R. Z. wniosła o podjęcie postępowania kasacyjnego, wskazując następców prawnych uczestnika, tj. jego spadkobierców ustawowych oraz adresy ich zamieszkania. Powiadomiła także, że zmarły pozostawił testament sporządzony w formie aktu notarialnego, w którym powołał do dziedziczenia całego spadku po nim wdowę J. R. Z. Złożyła również oświadczenie, że postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku po K. Z. zostało wszczęte przed Sądem Rejonowym w W.. Wnioskodawczyni wniosła o oddalenie wniosku o podjęcie postępowania, zarzucając, że zgodnie z art. 1027 k.c. następstwo prawne może być stwierdzone wyłącznie prawomocnym postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wbrew twierdzeniu wnioskodawczyni, zarówno przepisy prawa procesowego, jak i prawa spadkowego, nie wymagają, aby przymiot spadkobierców strony (uczestnika postępowania) został wykazany postanowieniem o stwierdzeniu praw do spadku. Przepis art. 1027 k.c. przewiduje konieczność uprzedniego stwierdzenia praw do spadku tylko wtedy, gdy na następstwo prawne po spadkodawcy powołuje się spadkobierca w stosunku do osób trzecich, które nie roszczą sobie praw do spadku w charakterze spadkobierców (por. np. orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 21 października 1949 r., Wa.C. 56/49, „Demokratyczny Przegląd Prawniczy” 1950, nr 3, s. 61, i z dnia 27 listopada 1961 r., 2 CR 1043/60, OSNCP 1963, nr 2, poz. 35, oraz z dnia 6 października 1983 r., IV PZ 42/83, OSPiKA 1984, nr 3, poz. 45). W tej sytuacji, skoro następcy prawni zostali – jak tego wymaga art. 180 § 1 pkt 1 k.p.c. – „wskazani”, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie. aj
3
Powiązane orzeczenia
- I UK 399/15/1 2017-08-17Czy w przypadku śmierci strony w toku postępowania kasacyjnego, sąd najwyższy powinien podjąć zawieszone postępowanie z udziałem następców prawnych zmarłego?
- II CSKP 114/23 2025-03-27Czy w przypadku śmierci uczestnika postępowania spadkowego w toku postępowania kasacyjnego, sąd powinien zawiesić postępowanie i wezwać następców prawnych zmarłego?
- V CSKP 241/21 2022-09-28Czy w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku, w której uczestnik postępowania zmarł w trakcie postępowania kasacyjnego, należy podjąć zawieszone postępowanie kasacyjne z udziałem jego następców prawnych?
- I CSK 184/26 2026-06-19Czy w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku, w której wniesiono skargę kasacyjną, należy zawiesić postępowanie kasacyjne z powodu śmierci uczestnika postępowania?
- II CSKP 1123/22 2023-10-25Czy w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku, w której wniesiono skargę kasacyjną, należy zawiesić postępowanie kasacyjne, jeżeli jeden z uczestników postępowania zmarł?
Powołane przepisy
art. 1027 KCart. 180 § 1 pkt 1 KPC§ 1 pkt 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy