III CSK 41/17
WyrokIzba Cywilna2017-06-30
Skład orzekający: Grzegorz Misiurek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy brak bezpośredniego związku między wzbogaceniem a zubożeniem uprawnia do ograniczenia zobowiązania zwrotu wzbogacenia na podstawie art. 405 k.c.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, ponieważ skarżący nie wykazał istnienia istotnego zagadnienia prawnego ani oczywistej zasadności skargi. Wniosek o przyjęcie skargi wymagał przedstawienia pogłębionej argumentacji prawnej wykazującej, że poruszony problem prawny ma charakter uniwersalny i wymaga rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy, co nie zostało uczynione.Stan faktyczny
Powód wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w sprawie o zapłatę. Skarżący oparł wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania na przesłankach istotnego zagadnienia prawnego oraz oczywistej zasadności skargi. Przedstawiony przez niego problem prawny dotyczył możliwości ograniczenia zobowiązania zwrotu wzbogacenia na podstawie art. 405 k.c. w przypadku braku bezpośredniego związku między wzbogaceniem a zubożeniem.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził koszty postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III CSK 41/17 POSTANOWIENIE Dnia 30 czerwca 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Grzegorz Misiurek w sprawie z powództwa P. L. przeciwko B. S.A. w W. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 30 czerwca 2017 r., na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 23 czerwca 2016 r., sygn. akt I ACa (…), 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i przyznaje adwokatowi B. C. K. od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w (…) kwotę 3.600 (trzy tysiące sześćset) zł, powiększoną o należny podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu w postępowaniu kasacyjnym 2. zasądza od powoda na rzecz strony pozwanej kwotę 3.600 (trzy tysiące sześćset) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
2 UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania został oparty na pierwszej i ostatniej spośród wymienionych przesłanek. Przez istotne zagadnienie prawne, o którym mowa w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., należy rozumieć problem o charakterze prawnym, powstały na tle konkretnego przepisu prawa, mający charakter rzeczywisty w tym znaczeniu, że jego rozwiązanie stwarza realne i poważne trudności. Problem ten musi mieć charakter uniwersalny, przez co należy rozumieć, że jego rozwiązanie powinno służyć rozstrzyganiu innych, podobnych spraw. Jednocześnie, chodzi o problem, którego wyjaśnienie byłoby konieczne dla rozstrzygnięcia danej sprawy, a więc pozostający w związku z podstawami skargi oraz z wiążącym Sąd Najwyższy, a ustalonym przez sąd drugiej instancji, stanem faktycznym sprawy (art. 39813 § 2 k.p.c.), i także w związku z podstawą prawną stanowiącą podstawę wydania zaskarżonego wyroku (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 21 maja 2013 r., IV CSK 53/13 oraz z dnia 3 lutego 2012 r. II UK 271/11 – nie publ.). Konieczne jest przytoczenie argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen. Skarżący powinien przy tym nie tylko wskazać przepis prawa (materialnego lub procesowego), którego dotyczy zagadnienie, ale także przedstawić pogłębioną argumentację prawną w celu wykazania, że zagadnienie jest istotne, a jego rozstrzygnięcie ma znaczenie dla merytorycznego rozstrzygnięcia w jego sprawie (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 23 sierpnia 2007 r., I UK 134/07 oraz z dnia 9 lutego 2011, III SK 41/10 – nie publ.). Przedstawiony przez skarżącego problem prawny został ujęty w pytaniu: „czy w świetle art. 405 k.c. brak bezpośredniości związku między wzbogaceniem a zubożeniem uprawnia do ograniczenia zobowiązania zwrotu wzbogacenia?”.
3 W uzasadnieniu wniosku skarżący nie przeprowadził pogłębionego wywodu prawnego dla wykazania, że jego wątpliwości stanowią istotne zagadnienie prawne wymagające zaangażowania Sądu Najwyższego. Nie jest rolą Sądu Najwyższego domyślanie się lub poszukiwanie okoliczności, które uzasadniałyby przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania (por.: postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 9 czerwca 2008 r., sygn. akt II UK 38/08, nie publ.; z dnia 14 grudnia 2004 r., sygn. akt II CZ 142/04, nie publ.). Zgodnie ze stanowiskiem judykatury, odwołanie się do przesłanki oczywistej zasadności skargi kasacyjnej wymaga przedstawienia tego, w czym wyraża się „oczywista zasadność” skargi oraz argumentacji wykazującej na to, że istotnie skarga jest oczywiście uzasadniona. Chodzi tu o wykazanie kwalifikowanej postaci naruszenia prawa materialnego lub procesowego, polegającej na jego oczywistości widocznej prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (zob. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 listopada 2011 r., III PK 44/11, nie publ.). Powołując się na powyższą przesłankę skarżący odniósł się do treści art. 405 k.c., jednak nie uzasadnił na czym - jego zdaniem - miałaby polegać oczywistość skargi. Sąd Najwyższy nie dopatrzył się rażącego naruszenia powołanego przepisu, widocznego prima facie. Nie podstaw, aby twierdzić, że w niniejszej sprawie doszło do oczywistego naruszenia prawa. Wobec powyższego nie można uznać, że przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania została w sposób właściwy wykazana. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji (art. 3989 § 2 k.p.c.). aj
4
Powiązane orzeczenia
- II CSK 778/18 2019-10-10Czy w sprawie o zapłatę z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia, w której sąd uwzględnia powództwo, konieczne jest badanie zubożenia, jeśli skarżący podnosi potrzebę wykładni art. 405 k.c. i oczywistą zasadność skargi kasacy…
- IV CSK 700/16 2017-06-09Czy w sytuacji, gdy pierwotnie istnieje podstawa prawna lub społeczna wzbogacenia, zmiana okoliczności faktycznych i prawnych powoduje utratę jej ważności i skuteczności, a art. 5 k.c. może stanowić samodzielną podstawę…
- I CSK 655/17 2018-03-01Czy wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, oparty na przesłance rozbieżności w orzecznictwie dotyczącej wykładni przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu, może zostać uwzględniony, jeśli wskazane rozbieżności…
- II CSK 474/16 2017-01-24Czy gwarant, zwalniając się z obowiązku naprawienia szkody i spełniając przyrzeczone świadczenie w rozumieniu art. 391 zdanie drugie k.c., staje się wobec pozwanego zubożonym do wysokości spełnionego przyrzeczonego świad…
- II CSK 95/20 2020-11-27Czy skarga kasacyjna, oparta na zarzucie istotnego zagadnienia prawnego dotyczącego relacji między art. 411 pkt 1 k.c. a instytucją bezpodstawnego wzbogacenia, spełnia wymogi przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyż…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 39813 § 2 KPCart. 405 KCart. 3989 § 2 KPC§ 1§ 1 pkt 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy