III CSK 49/16

Sygn. akt III CSK 49/16 POSTANOWIENIE Dnia 14 kwietnia 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Irena Gromska-Szuster w sprawie z powództwa K. M. przeciwko R. K. o stwierdzenie nieważności czynności prawnych, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 14 kwietnia 2016 r., na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 10 września 2015 r., sygn. akt II Ca […], 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2) zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 1800 zł (jeden tysiąc osiemset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 10 września 2015 r. Sąd Okręgowy w K. oddalił apelację powoda od wyroku Sądu pierwszej instancji oddalającego powództwo o stwierdzenie nieważności określonej umowy przedwstępnej sprzedaży nieruchomości i aneksu do niej. Sądy obu instancji ustaliły między innymi, że na mocy przedmiotowej umowy powód zobowiązał się sprzedać pozwanemu część swojej nieruchomości o powierzchni 2 ha za kwotę 75 000 zł. po geodezyjnym wydzieleniu tej działki. Była to ze strony powoda decyzja przemyślana, pieniądze ze sprzedaży miał 2 przeznaczyć na remont domu. Powód jest osobą uzależnioną od alkoholu ale nie jest chory psychicznie ani upośledzony umysłowo. W chwili zawarcia umowy nie był w stanie wyłączającym ani ograniczającym swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli, zdawał sobie sprawę z tego co robi. Nie był również w błędzie co do ceny nieruchomości. Jednakże kiedy inne osoby zaproponowały mu wyższą cenę, im sprzedał przedmiotową nieruchomość. Sądy uznały, że nie zachodzą podstawy przewidziane w art. 82 ani art. 84 k.c. do stwierdzenia nieważności umowy przedwstępnej. W skardze kasacyjnej powód, jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania, wskazał przesłankę przedsądu przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Stwierdził, że skarga jest oczywiście uzasadniona z powodu naruszenia przez Sąd art. 82 oraz art. 84 w zw. z art. 88 k.c., bowiem w sprawie wykazane zostało, iż pozwany mając świadomość choroby alkoholowej powoda i rozpijając go, doprowadził do złożenia przezeń oświadczenia woli korzystnego dla siebie. Wykazane też zostało, że wieloletnia choroba alkoholowa powoda doprowadziła do obniżenia jego sprawności intelektualnej i degradacji psychofizycznej, co nie pozwalało mu na złożenie z rozeznaniem oświadczenia woli o zawarciu przedmiotowej umowy. Mimo to Sądy uznały, że powód złożył ważne oświadczenie woli w umowie przedwstępnej, co narusza powyższe przepisy. Sąd najwyższy zważył, co następuje: Jak wielokrotnie wskazywał Sąd Najwyższy, skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., jeżeli skarżący wykaże w odpowiednim wywodzie prawnym, że w sprawie doszło do kwalifikowanego: oczywistego naruszenia prawa, widocznego od razu, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby głębszej analizy oraz że w wyniku takiego naruszenia prawa zapadło w drugiej instancji orzeczenie oczywiście wadliwe ( porównaj między innymi postanowienia z dnia 8 marca 2002 r. I PKN 34/01, OSNP 2004/6/100, z dnia 10 stycznia 2003 r. V CZ 187/02, OSNC 2004/3/49 i z dnia 11 stycznia 2008r. I UK 285/07, niepubl.). Skarżący nie wykazał powyższych okoliczności. Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania stanowi w istocie polemikę z ustaleniami faktycznymi Sądów obu instancji co do stanu, w jakim znajdował się 3 powód w chwili zawierania przedmiotowej umowy, a polemika taka jest niedopuszczalna w skardze kasacyjnej (art. 3983 § 3 i art. 39813 § 2 k.p.c.). Stanowi także polemikę z oceną prawną Sądu w kwestii kwalifikacji ustalonego stanu faktycznego z punktu widzenia przepisów prawa, co jest oczywiście dopuszczalne w ramach uzasadnienia podstaw kasacyjnych, jednak nie jest wystarczające do wykazania oczywistej zasadności skargi kasacyjnej, a więc kwalifikowanego naruszenia prawa przez Sąd drugiej instancji. Sąd ma bowiem prawo dokonania określonej oceny prawnej poczynionych ustaleń i dopóki ocena ta nie narusza w sposób oczywisty i rażący powszechnie przyjętej, jednoznacznej wykładni przepisu lub powszechnie obowiązujących zasad stosowania prawa, nie ma podstaw do twierdzenia, że wyrok w sposób oczywisty narusza prawo i skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Z tych przyczyn Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, nie znajdując też okoliczności, które w ramach przedsądu obowiązany jest brać pod uwagę z urzędu. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 w zw. z art. 108 § 1, art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c. jw