III CSK 65/16

Sygn. akt III CSK 65/16 POSTANOWIENIE Dnia 26 kwietnia 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Barbara Myszka w sprawie z wniosku K. O. przy uczestnictwie M. O. o podział majątku wspólnego, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 26 kwietnia 2016 r., na skutek skargi kasacyjnej uczestnika od postanowienia Sądu Okręgowego w N. z dnia 15 października 2015 r., sygn. akt III Ca […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. 2 UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli: 1. w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, 2. istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, 3. zachodzi nieważność postępowania lub 4. skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Przytoczony przepis pozwala Sądowi Najwyższemu na wstępną, merytoryczną ocenę wniesionej skargi kasacyjnej i zbadanie, czy za jej rozpoznaniem przemawia interes społeczny, skarga kasacyjna bowiem jest środkiem prawnym funkcjonującym przede wszystkim w interesie publicznym, który z kolei przemawia za skoncentrowaniem się Sądu Najwyższego na sprawach najpoważniejszych i precedensowych. Uczestnik postępowania wniósł skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w N. z dnia 15 października 2015 r. oddalającego jego apelację od postanowienia Sądu Rejonowego w N. z dnia 20 kwietnia 2015 r., którym Sąd Rejonowy dokonał podziału majątku wspólnego uczestników postępowania w sposób bliżej opisany w sentencji. Powołując się na obie podstawy określone w art. 3983 § 1 k.p.c., skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia Sądu Rejonowego w N. z dnia 20 kwietnia 2015 r. i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania. Uzasadniając wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, skarżący powołał się na przesłanki wskazane w art. 3989 § 1 pkt 1, 2 i 4 k.p.c. twierdził, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne oraz że wniesiona skarga jest oczywiście uzasadniona, ponieważ Sąd Okręgowy nie uwzględnił jego nieporadności i bezzasadnie pominął zgłoszone wnioski dowodowe. Analiza obszernych wywodów zawartych w uzasadnieniu skargi kasacyjnej prowadzi do wniosku, że skarżący nie przytoczył argumentów, świadczących 3 o występowaniu w niniejszej sprawie wskazanych przez niego przesłanek uzasadniających przyjęcie skargi do rozpoznania. W art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. chodzi o zagadnienie obejmujące poważną wątpliwość prawną i nierozwiązane dotąd w orzecznictwie sądowym, którego wyjaśnienie ma znaczenie dla praktyki sądowej oraz dla rozstrzygnięcia złożonej skargi. Skarżący, wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ze względu na występujące w sprawie istotne zagadnienie prawne powinien sformułować to zagadnienie, wskazać na wyłaniające się poważne wątpliwości interpretacyjne, przytoczyć argumenty prowadzące do rozbieżnych ocen i wykazać, że wyjaśnienie przedstawionego zagadnienia będzie miało znaczenie zarówno dla praktyki sądowej, jak i dla rozstrzygnięcia skargi kasacyjnej. Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ze względu na potrzebę wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, skarżący powinien wykazać, że przepisy potrzebne do rozstrzygnięcia skargi wywołują poważne wątpliwości interpretacyjne i wyjaśnić, na czym one polegają albo wykazać, że przepisy te wywołują rozbieżności w orzecznictwie sądów. W obu wypadkach chodzi przy tym wyłącznie o poważne wątpliwości, wykraczające poza poziom zwykłych wątpliwości prawnych, które powstają niemal w każdym procesie decyzyjnym. Z kolei oczywista zasadność skargi kasacyjnej, o której mowa w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., zachodzi tylko wtedy, gdy dla przeciętnego prawnika z samej treści skargi – bez pogłębionej analizy i jurydycznych dociekań – w sposób jednoznaczny wynika, że wskazane w niej podstawy zasługują na uwzględnienie. Skarżący, powołując się na przesłankę przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. powinien wykazać oczywistą zasadność skargi kasacyjnej przejawiającą się kwalifikowanym charakterem naruszenia przepisów prawa (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49). Nie może powtarzać uzasadnienia podstaw kasacyjnych; powinien wykazać, że zasadność skargi kasacyjnej jest oczywista, a więc dostrzegalna prima vista oraz że każdy prawnik bez przeprowadzania wnikliwej analizy powinien dojść do wniosku, że zaskarżone orzeczenie jest jaskrawo nieprawidłowe. 4 Skarżący przytoczył obszerne wywody na temat postępowania przed sądem drugiej instancji, lecz nie sformułował zagadnienia prawnego, na które powoływał się we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, nie wskazał też na potrzebę wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów. Skarżący nie przytoczył również argumentów świadczących o oczywistej zasadności wniesionej skargi, nie są nimi bowiem argumenty przytoczone w uzasadnieniu powołanych podstaw kasacyjnych. Skarżący eksponuje swoją nieporadność i wyraża pogląd, że powinna ona stanowić okoliczność usprawiedliwiającą spóźnione zgłoszenie wniosków dowodowych oraz roszczenia opartego na art. 231 § 1 k.c. W postępowaniu o podział majątku wspólnego sąd rozstrzyga o roszczeniu o roszczeniu przewidzianym w art. 231 § 1 k.c., powinno być ono jednak zgłoszone do chwili zamknięcia rozprawy przed sądem pierwszej instancji (art. 316 § 1 w związku z art. 13 § 2 i art. 383 k.p.c.). Z kolei powołanie nowych faktów i dowodów musi nastąpić już w samej apelacji. W toku postępowania przed sądem pierwszej instancji skarżący nie oponował przeciw zaliczeniu do majątku wspólnego nakładów na nieruchomość stanowiącą majątek osobisty wnioskodawczyni i rozliczeniu ich wartości. Dopiero w piśmie z dnia 13 października 2015 r., stanowiącym uzupełnienie apelacji, zgłosił roszczenie przewidziane w art. 231 § 1 k.c. Samo powołanie się na nieporadność nie oznacza, że orzeczenie wydane przez sąd drugiej instancji z uwzględnieniem regulacji zawartej w art. 381 k.p.c. świadczy o oczywistej zasadności skargi kasacyjnej. Konkludując trzeba stwierdzić, że w sprawie nie zachodzą wskazane przez skarżącego przesłanki przewidziane w art. 3989 § 1 pkt 1, 2 i 4 k.p.c. ani brana pod rozwagę z urzędu nieważność postępowania. Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. aj 5