III CSK 86/15

WyrokIzba Cywilna2015-06-26

Skład orzekający: Krzysztof Strzelczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności czy podniesione zagadnienia prawne są istotne, czy występuje potrzeba wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, czy zachodzi nieważność postępowania, czy skarga jest oczywiście uzasadniona, a także czy sposób sformułowania tych przesłanek przez skarżącego jest wystarczający?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeśli skarżący nie wykaże istnienia przesłanek określonych w art. 3989 § 1 k.p.c. W przypadku powołania się na istotne zagadnienie prawne, skarżący musi je precyzyjnie sformułować, wskazując przepisy prawa, argumenty prawne prowadzące do rozbieżnych ocen oraz wykazać znaczenie dla praktyki sądowej. Powołanie się na oczywistą zasadność skargi wymaga wykazania kwalifikowanego naruszenia prawa, widocznego od razu i prowadzącego do oczywiście wadliwego wyroku.
Stan faktyczny
Wspólnota Mieszkaniowa wniosła o ustanowienie służebności gruntowej drogi koniecznej. Uczestnik postępowania, Spółdzielnia Mieszkaniowa, wniosła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego oddalającego jej wniosek. Skarga kasacyjna została oparta na zarzutach istotnego zagadnienia prawnego oraz oczywistej zasadności skargi, dotyczących m.in. możliwości ustanowienia służebności w kontekście przepisów ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych i ustawy o własności lokali, a także naruszenia art. 145 § 1 k.c. w zakresie wynagrodzenia za służebność.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od uczestnika na rzecz wnioskodawczyni zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III CSK 86/15 POSTANOWIENIE Dnia 26 czerwca 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Strzelczyk w sprawie z wniosku Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. […] w K. przy uczestnictwie Spółdzielni Mieszkaniowej N. w K. o ustanowienie służebności, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 26 czerwca 2015 r., na skutek skargi kasacyjnej uczestnika od postanowienia Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 25 września 2014 r., sygn. akt II Ca 847/14, 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2) zasądza od uczestnika na rzecz wnioskodawczyni kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. 2 UZASADNIENIE Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.). Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być osiągnięty tylko wtedy, gdy skarżący powoła i uzasadni istnienie przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. Na tych jedynie przesłankach może zostać oparte rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Uczestnik postępowania Spółdzielnia Mieszkaniowa N. wniosła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w Krakowie wydanego w dniu 25 września 2014 r. w sprawie z wniosku Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. […] w K. o ustanowienie służebności gruntowej drogi koniecznej. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania został oparty na przesłankach przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1 i pkt 4 k.p.c. Zdaniem skarżącej w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, które przedstawione zostało w formie następujących pytań: a) „czy art. 26 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych w zw. z art. 27 ust. 2 u.s.m. oraz w zw. z art. 18 ust. 1 u.w.l. wyklucza uregulowanie zasady korzystania z nieruchomości spółdzielni przez zawarcie pomiędzy wspólnotą i spółdzielnią umów cywilnoprawnych lub ustanowienie służebności, w sytuacji gdy spółdzielnia nie jest członkiem wspólnoty i nie sprawuje zarządu powierniczego i nie wystąpiła ani nie przejęła obowiązków sprawowania zarządu powierniczego od Spółdzielni Mieszkaniowej Z. z podziału której powstała natomiast Wspólnota Mieszkaniowej skorzystała z uprawnienia i ustanowiła swój zarząd, w związku z czym do praw i obowiązków członków wspólnoty niebędących członkami spółdzielni zastosowanie znajdują przepisy u.w.l., która to ustawa nie zawiera zapisu analogicznego do art. 26 ust. 2 3 u.s.m.”, b) czy ustanowienie odpłatnej służebności gruntowej drogi koniecznej na nieruchomości wspólnoty, tj. każdoczesnego współużytkownika wieczystego członkiem spółdzielni, w sytuacji gdy spółdzielnia nie sprawuje zarządu powierniczego wyklucza w przyszłości dochodzenie wobec członka wspólnoty i współużytkownika wieczystego nieruchomości spółdzielni w oparciu o art. 26 ust. 2 u.s.m. Ponadto skarżący wskazał, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, ponieważ Sąd Okręgowy w sposób rażący naruszył art. 145 § 1 k.c., przez jego niezastosowanie w części dotyczącej wynagrodzenia za ustanowienie służebności drogi koniecznej w odpowiedniej wysokości. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie Sądu Najwyższego poglądem, jeżeli skarżący, jako przesłankę uzasadniającą przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, wskazuje występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, to powinien zagadnienie to przedstawić z przez jego sformułowanie z przytoczeniem przepisów prawa, na tle których ono powstało, przytoczyć argumenty prawne prowadzące do rozbieżnych ocen prawnych, a także wykazać, że jest to zagadnienie, którego rozwiązanie jest istotne nie tylko dla rozstrzygnięcia rozpoznawanej sprawy, lecz także dla praktyki sądowej (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSCN 2002, nr 1, poz. 11; z dnia 3 października 2002 r., II CKN 447/01, niepubl.; z dnia 14 grudnia 2004 r., III CK 585/04, niepubl.; z dnia 4 sierpnia 2006 r., III CZ 47/06, niepubl.; z dnia 22 listopada 2007 r., I CSK 326/07, niepubl.; z dnia 26 czerwca 2008 r., I CSK 108/08, niepubl.; z dnia 18 września 2012 r., II CSK 179/12, niepubl.; z dnia 24 kwietnia 2014 r., II CSK 600/13, niepubl.). Skarżący nie wykazał powołanej we wniosku przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Pierwsze przedstawione w skardze kasacyjnej pytanie pozbawione jest cech abstrakcyjnego zagadnienia prawnego, w istocie jest pytaniem o rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. Pytanie drugie natomiast dotyczy możliwości dochodzenia w przyszłości wynagrodzenia za korzystanie z nieruchomości spółdzielni. 4 Jak zostało przyjęte w orzecznictwie Sądu Najwyższego, jeżeli skarżący powołuje się na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej jako przesłankę wniosku o jej przyjęcie do rozpoznania, powinien w oddzielnym wywodzie prawnym wykazać, że w sprawie doszło do kwalifikowanego, tj. oczywistego naruszenia prawa, widocznego od razu, bez potrzeby głębszej analizy oraz, że w wyniku takiego naruszenia prawa zapadł w Sądzie drugiej instancji wyrok oczywiście wadliwy (por. np. postanowienia Sądu Najwyższego z 5 października 2007 r., III CSK 216/07, niepubl.; z dnia 20 czerwca 2007 r., II CSK 184/07, niepubl.; z dnia 26 czerwca 2012 r., III CSK 121/12, niepubl.; z dnia 4 grudnia 2012 r., I CSK 302/12, niepubl.; z dnia 11 marca 2014 r., III SK 65/11, niepubl.). Wnosząca skargę kasacyjną Spółdzielnia Mieszkaniowa nie wykazała tak rozumianej oczywistej zasadności skargi kasacyjnej. Zawarta w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania argumentacja ogranicza się do stwierdzenia, że zapis art. 145 § 1 k.c. nie zawiera postanowień uprawniających Sąd do ustalenia wynagrodzenia w sposób dowolny lub nieodpłatny. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 i 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Sąd Najwyższy o kosztach postępowania kasacyjnego orzekł, jak w sentencji pkt 2, na podstawie art. 99 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 i 39821 k.p.c. i art. 520 § 3 k.p.c.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 1art. 26 ust. 2art. 27 ust. 2art. 18 ust. 1art. 145 § 1 KCart. 3989 § 1art. 99 KPCart. 391 § 1art. 520 § 3 KPC§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 24.07.2026. · PDF źródłowy