III CSK 90/14

WyrokIzba Cywilna2014-05-09

Skład orzekający: Krzysztof Strzelczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna może być oparta na zarzutach naruszenia przepisów, które miały zastosowanie jedynie w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, a nie przed sądem drugiej instancji?
Ratio decidendi
Skarga kasacyjna jest środkiem zaskarżenia o charakterze nadzwyczajnym, mającym na celu przede wszystkim ujednolicenie orzecznictwa sądów powszechnych oraz rozstrzyganie sporów precedensowych. Jej rozpoznanie wymaga wykazania istnienia przesłanek określonych w art. 398^9 § 1 k.p.c., w tym istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, nieważności postępowania lub oczywistej zasadności skargi. Skarga kasacyjna przysługuje od orzeczenia sądu drugiej instancji i tylko naruszenie przepisów procesowych przez ten sąd może stanowić jej podstawę.
Stan faktyczny
Powodowie wnieśli skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego oddalającego ich powództwo o zapłatę. W skardze kasacyjnej zarzucili naruszenie przepisów art. 139 k.p.c. w powiązaniu z domniemaniem z ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Sąd Najwyższy uznał, że zarzuty te dotyczyły zastosowania przepisów przed sądem pierwszej instancji, a nie naruszenia przepisów przez sąd drugiej instancji, a nadto nie były podnoszone w apelacji. W związku z tym odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od powodów na rzecz pozwanych zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III CSK 90/14 POSTANOWIENIE Dnia 9 maja 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Strzelczyk w sprawie z powództwa A. S., E. S. i T. S. przeciwko A. K. i G. P. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 9 maja 2014 r., na skutek skargi kasacyjnej powodów od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 25 listopada 2013 r., sygn. akt I ACa […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądza solidarnie od powodów na rzecz pozwanych kwotę 1800 (tysiąc osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. 2 UZASADNIENIE Sąd Najwyższy jako sąd kasacyjny nie jest sądem powszechnym zwykłej, trzeciej instancji, a skarga kasacyjna (podobnie jak uprzednio - kasacja) nie jest środkiem zaskarżenia przysługującym od każdego rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie z uwagi na przeważający w charakterze skargi kasacyjnej element interesu publicznego. Skarga kasacyjna jest środkiem zaskarżenia o charakterze nadzwyczajnym. Ma przede wszystkim na celu – w interesie publicznym – ujednolicenie orzecznictwa sądów powszechnych, rozstrzyganie sporów precedensowych oraz o istotnym znaczeniu dla rozwoju prawa i judykatury sądowej. W związku z tym jednym z koniecznych elementów skargi kasacyjnej jest wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania oraz jego uzasadnienie, w którym skarżący powinien wskazać, że zachodzi przynajmniej jedna z okoliczności wymienionych w art. 3989 § 1 k.p.c. i związku z tym istnieje potrzeba rozpoznania skargi przez Sąd Najwyższy. Określone w art. 3984 § 2 k.p.c. wymaganie uzasadnienia w skardze kasacyjnej wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania zostaje spełnione, jeśli skarżący w odrębnym wywodzie wykaże, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. być zatem osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. Na tych jedynie przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Powodowie oparli wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na przesłankach określonych w art. 3989 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. Ich zdaniem istnieje potrzeba wykładni art. 139 § 3 i 4 k.p.c. oraz potrzeba rozstrzygnięcia istotnych zagadnień w szczególności wpływu domniemania zawartego w ustawie z 2 lipca 3 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej na stosowanie art. 139 § 1 k.p.c. w odniesieniu do przedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą w oparciu o przepisy wymienionej ustawy, których nie obejmuje obowiązek pouczenia o skutkach niedopełnienia obowiązku aktualizowania danych zawartych w CEIDG. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Jak zostało wstępnie wskazane skarga kasacyjna przysługuje od orzeczenia sądu drugiej instancji i tylko naruszenie przepisów procesowych przez ten sąd może stanowić podstawą skargi kasacyjnej. Tymczasem skarżący poza zarzutami naruszenia przepisów art. 139 k.p.c. w powiązaniu z domniemaniem zawartym w art. 33 wymienionej ustawy o swobodzie działalności gospodarczej nie wskazują przepisów, które miałby naruszyć Sąd drugiej instancji. Jak wynika z akt sprawy do zastosowania tych przepisów doszło przed Sądem pierwszej instancji w związku z rozstrzygnięciem kwestii doręczenia pozwanym nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym. Ponadto należy także uwzględnić, iż powodowie w apelacji od wyroku oddalającego powództwo nie podnosili w tym zakresie żadnych zarzutów. Z tych względów uznać należy, że nie zostały spełnione przesłanki przejęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Dlatego Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 i 2 k.p.c. postanowił jak wyżej rozstrzygając o kosztach postępowania kasacyjnego na podstawie art. 98, 99 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1, 39821 k.p.c. [aw]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 1art. 139 § 3art. 139 § 1 KPCart. 139 KPCart. 33art. 3989 § 1art. 98art. 391 § 1§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy