III CZ 103/24

III CZ 103/24 POSTANOWIENIE 19 lipca 2024 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Władysław Pawlak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 19 lipca 2024 r. w Warszawie zażalenia R. M., Spółdzielni S. w I. i M. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w I. na postanowienie Sądu Okręgowego w Tarnowie z 11 grudnia 2023 r., I Ca 123/23, w sprawie z powództwa I. M., R. M., Spółdzielni S. w I. i M. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w I. przeciwko M. R., M. S., J. J., D. J., S. J., M. J., mał. A. J. i mał. K. J. o zmianę sposobu wykonywania służebności, oddala zażalenie. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy w Tarnowie odrzucił skargę kasacyjną powodów R. M., M. sp. o.o. w I. oraz Spółdzielni S. w I. od wyroku Sądu Okręgowego w Tarnowie z 17 maja 2023 r., oddalającego apelację powodów od wyroku Sądu Rejonowego w Brzesku z 12 września 2022 r., oddalającego powództwo o zmianę sposobu wykonywania służebności gruntowej przechodu, przejazdu i przegonu. III CZ 103/24 2 W uzasadnieniu Sąd Okręgowy, powołując się na art. 398² § 1 k.p.c., wyjaśnił że ze względu na wskazaną przez skarżących wartość przedmiotu zaskarżania (600 zł), skarga kasacyjna jest niedopuszczalna. W zażaleniu powodowie domagają się uchylenia powyższego orzeczenia. Zarzucili naruszenie prawa procesowego polegające na błędnym zastosowaniu art. 398² § 1 k.p.c. i równoczesnym niezastosowaniu art. 519¹ § 1 k.p.c., skutkujące przyjęciem, że w niniejszej sprawie nie przysługuje skarga kasacyjna z uwagi na zbyt niską wartość przedmiotu zaskarżenia, podczas gdy jest to sprawa z zakresu prawa rzeczowego, a więc na mocy art. 519¹ § 1 k.p.c. w takiej sprawie dopuszczalne jest złożenie skargi kasacyjnej bez względu na wartości przedmiotu zaskarżenia. Zarówno w pozwie (k. 3 i 157), jak i w apelacji (k. 617) oraz w skardze kasacyjnej (k. 706) powodowie podali odpowiednio wartość przedmiotu sporu i wartość przedmiotu zaskarżenia na kwotę 600 zł. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Z żądaniem zmiany treści służebności gruntowej wystąpili właściciele nieruchomości obciążonych przeciwko właścicielom nieruchomości władnących - na podstawie art. 291 k.p.c.-a zatem z uwagi na taką konfigurację podmiotową, mają zastosowanie przepisy o postępowaniu procesowym, a nie o postępowaniu nieprocesowym (zob. uchwała Sądu Najwyższego z 17 lipca 2007 r., III CZP 70/07, OSNC z 2008 r., nr 9, poz. 100, a także wyrok Sądu Najwyższego z 20 marca 1969 r., III CRN 464/68, OSNCP z 1969 r., nr 12, poz. 230), co wyklucza ocenę dopuszczalności skargi kasacyjnej w oparciu o powołany w zażaleniu art. 519¹ § 1 k.p.c., Zgodnie z art. 398² § 1 k.p.c. skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawach - z zakresu prawa cywilnego - o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż pięćdziesiąt tysięcy złotych. Przez prawa majątkowe rozumie się w szczególności prawa rzeczowe, a także wierzytelności opiewające na świadczenia majątkowe, zaś sprawami, o których mowa w tym przepisie, są sprawy majątkowe, które mogą być dochodzone przez wytoczenie zarówno powództwa o świadczenie, jak i o ustalenie III CZ 103/24 3 oraz o ukształtowanie prawa lub stosunku prawnego. We wszystkich tego rodzaju sprawach o dopuszczalności skargi kasacyjnej decyduje wartość przedmiotu zaskarżenia. Skarżący nie przedstawili również stosownych danych faktycznych, w świetle których istniałyby uzasadnione podstawy do ustalenia z urzędu wartości przedmiotu zaskarżenia skargą kasacyjną na poziomie co najmniej 50 000 zł. Z powyższych względów, Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 39814 k.p.c. w zw. z art. 394¹ § 3 k.p.c. [SOP] [ms]