III CZ 124/55
PostanowienieIzba Cywilna1955-07-09
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy oddalenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych z powodu nieprzedłożenia zaświadczenia wymaganego w art. 111 k.p.c. równocześnie z wnioskiem jest dopuszczalne, czy też sąd powinien wezwać stronę do jego przedłożenia?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że oddalenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych z powodu nieprzedłożenia zaświadczenia wymaganego w art. 111 k.p.c. równocześnie z wnioskiem jest przedwczesne. Sąd powinien wezwać stronę do przedłożenia takiego zaświadczenia w odpowiednim terminie, a rozstrzygnięcie wniosku powinno nastąpić dopiero po jego przedłożeniu lub bezskutecznym upływie wyznaczonego terminu.Stan faktyczny
Powód domagał się zwolnienia od kosztów sądowych. Sąd Wojewódzki oddalił jego wniosek, uznając, że powód nie przedłożył wymaganego zaświadczenia zgodnie z art. 111 k.p.c. Powód wniósł zażalenie, które zostało uwzględnione przez Sąd Najwyższy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Wojewódzkiego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Przedsiębiorstwa Budowli Inżynieryjnych Piotra S. działającego przez kuratora Józefa B. Przeciwko "Kopalni Węgla Kamiennego" o zapłatę 196.752 zł po rozpoznaniu zażalenia powoda na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Stalinogrodzie z dnia 6 maja 1955 r. uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Sądowi Wojewódzkiemu w Stalinogrodzie do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki zaskarżonym postanowieniem oddalił wniosek powoda o zwolnienie od kosztów sądowych, wychodząc z założenia, że powód nie przedłożył zaświadczenia wymaganego w art. 111 k.p.c.Zażalenie powoda na powyższe postanowienie jest słuszne.Domagający się zwolnienia od kosztów sądowych ma obowiązek przedłożenia zaświadczenia, o którym mowa w art. 111 k.p.c. Nie znaczy to jednak, że wspomniane zaświadczenie musi być złożone równocześnie z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych i że sam fakt nieprzedłożenia potrzebnego zaświadczenia równocześnie z wnioskiem jest dostateczną podstawą do oddalenia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Zaświadczenie określone w art. 111 k.p.c. może być przedłożone później, a jeżeli wnioskodawca nie przedłożył zaświadczenia, sąd powinien go wezwać do jego przedłożenia w odpowiednim terminie. W takim przypadku rozstrzygnięcie wniosku powinno nastąpić dopiero po dodatkowym przedłożeniu zaświadczenia, o którym mowa w art. 111 k.p.c. albo po bezskutecznym upływie wyznaczonego terminu. Powód w sprawie niniejszej nie przedstawił przepisanego w art. 111 k.p.c. zaświadczenia razem z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych. Sąd Wojewódzki zaś nie wezwał go do przedłożenia potrzebnego zaświadczenia, lecz oddalił wniosek powoda z założenia wyżej podanego. Rozstrzygnięcie to było przedwczesne.W takim stanie sprawy Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.Przed powyższym rozstrzygnięciem wniosku powoda Sąd Wojewódzki powinien go wezwać, by w odpowiednim terminie przedłożył zaświadczenie przepisane w art. 111 k.p.c.
Powiązane orzeczenia
- III CZ 73/59 1959-06-07Czy sąd może odmówić zwolnienia od kosztów sądowych osobie prawnej, jeśli przedstawi ona zaświadczenie organu nadrzędnego zamiast zaświadczenia administracji państwowej, a także czy sąd powinien ocenić dostateczność prze…
- IV PZ 5/81 1981-01-28Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych może być uwzględniony, jeśli strona nie jest jeszcze zobowiązana do uiszczenia żadnych opłat sądowych?
- III CZP 34/98 1998-10-02Czy w razie złożenia przez adwokata lub radcę prawnego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych bez wymaganego art. 113 § 1 k.p.c. oświadczenia strony, której jest pełnomocnikiem, o stanie rodzinnym, majątku i dochodach,…
- I CZ 185/12 2013-01-23Czy w przypadku oddalenia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, gdy strona jest reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika, sąd powinien wezwać pełnomocnika do opłacenia pisma, czy też termin do opłacenia biegnie o…
- I CZ 26/87 1987-03-31Czy sąd może odmówić zwolnienia od kosztów sądowych, jeśli strona nie wykazała niemożliwości uzyskania wyższych zarobków, bez wcześniejszego umożliwienia jej takiego wykazania i wyjaśnienia związanych z tym okoliczności?
Powołane przepisy
art. 111 KPC
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026.