III CZ 13/10

PostanowienieIzba Cywilna2010-05-27

Skład orzekający: Zbigniew Kwaśniewski, Dariusz Dończyk, Wojciech Katner

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga o wznowienie postępowania może opierać się na nowym dowodzie (opinii biegłego), który był znany lub mógł być zgłoszony i przeprowadzony w poprzednim postępowaniu?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że skarga o wznowienie postępowania prawomocnie zakończonego nie może opierać się na podstawie wykrycia nowych okoliczności lub środków dowodowych, jeśli okoliczności te lub środki były znane oraz mogły zostać zgłoszone i przeprowadzone w tamtym postępowaniu. Samo prawidłowe sformułowanie podstawy wznowienia według art. 403 § 2 k.p.c. nie oznacza, że opiera się ono na ustawowej podstawie wznowienia postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę o wznowienie postępowania, twierdząc, że nowy dowód (opinia biegłego grafologa) miał decydujący wpływ na wynik sprawy i nie mógł być wykorzystany w poprzednim postępowaniu. Sąd Okręgowy odrzucił skargę, uznając, że nie opiera się ona na ustawowej podstawie wznowienia. Skarżący wniósł zażalenie, które zostało oddalone przez Sąd Najwyższy.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie skarżącego na postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III CZ 13/10 POSTANOWIENIE Dnia 27 maja 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Kwaśniewski (przewodniczący) SSN Dariusz Dończyk SSN Wojciech Katner (sprawozdawca) w sprawie ze skargi A.(...) Przedsiębiorstwa Usługowo - Handlowego sp. z o.o. w O. o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Sądu Okręgowego w K. z dnia 20 czerwca 2007 r., sygn. akt XII Ga (...) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 27 maja 2010 r., zażalenia skarżącego na postanowienie Sądu Okręgowego w K. z dnia 6 stycznia 2010 r., sygn. akt XII Ga (...), oddala zażalenie. Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 6 stycznia 2010 r. Sąd Okręgowy w K. odrzucił skargę o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem tegoż Sądu z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie sygn. akt XII Ga (...). Odrzucenie skargi nastąpiło na podstawie art. 410 § 1 k.p.c. i wynikało z nie oparcia jej na ustawowej podstawie wznowienia. W zażaleniu skarżącego, adresowanym mylnie do Sądu Apelacyjnego w K., a następnie przekazanym do Sądu Najwyższego, zarzuca się ogólnie naruszenie przepisów postępowania cywilnego, polegające na twierdzeniu, że w sprawie nie występują podstawy do wznowienia postępowania, a okoliczność ta miała wpływ na 2 treść wydanego orzeczenia. Wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 403 § 2 k.p.c. można domagać się wznowienia postępowania, zakończonego prawomocnym wyrokiem (postanowieniem, zgodnie z art. 13 § 2 k.p.c.) między innymi wtedy, jeśli zostaną wykryte takie okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, które mogły by mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Jak dowodzi skarżący w uzasadnieniu nie ulega wątpliwości, jego zdaniem, że w przedmiotowym postępowaniu dowód z opinii biegłego przesądzający sprawę jest okolicznością mającą nie tylko istotny, ale decydujący wpływ na wynik sprawy, a skarżący nie mógł się na niego powołać, ponieważ strony dopiero w określonym momencie złożyły wniosek o przeprowadzenie dodatkowej opinii biegłego grafologa. Jednocześnie skarżący powołuje się na stanowisko doktryny, że wznowienie postępowania jest możliwe, gdy dopiero po zakończeniu tego postępowania pojawiła się możliwość przeprowadzenia dowodu. W niniejszej sprawie tego właśnie brakuje. W rozumowaniu skarżącego tkwi błąd, skoro w sprawie nie było nawet sytuacji, żeby wnioskowanego dowodu nie można było powołać w poprzednim postępowaniu, a możliwość taka miała by się pojawić dopiero po jego zakończeniu. Przecież w przedmiotowej sprawie był przeprowadzony dowód z opinii biegłych, tyle tylko, że jego wynik nie okazał się korzystny dla skarżącego. Dowody podlegają jednak ocenie sądu i nie można wymagać ich powoływania tak długo, aż nie osiągnie się rezultatu oczekiwanego przez stronę. Jeśli zatem przeprowadzone było postępowanie dowodowe z dwóch opinii biegłych, które mogły być zdaniem Sądu rozpoznającego sprawę podstawą do ustalenia stanu faktycznego i wydania rozstrzygnięcia, to nie można wnosić o wznowienie postępowania, bo pojawił się już po wydaniu orzeczenia nowy dowód w postaci kolejnej opinii biegłych w innym postępowaniu, tym razem korzystny dla strony. Trafne jest stanowisko orzecznictwa, że samo sformułowanie podstawy wznowienia postępowania w sposób odpowiadający przepisom art. 401 i nast. k.p.c. nie oznacza, iż skarga opiera się na ustawowej podstawie wznowienia, gdy z jej uzasadnienia wynika, że ponoszona podstawa nie zachodzi. Taka skarga podlega odrzuceniu, zgodnie z art. 410 § 1 k.p.c., ponieważ skarga, w której wprawdzie wskazano podstawy wznowienia w sposób odpowiadający ustawie, ale przytoczone w 3 niej twierdzenia co do faktów mających usprawiedliwiać żądanie wznowienia postępowania nie obejmują okoliczności hipotetycznych, określonych w art. 401, 4011 i 403 k.p.c. nie jest oparta na ustawowej podstawie wznowienia (zob. postanowienia SN z dnia 19 grudnia 2003 r., III CZ 130/03 oraz z dnia 26 marca 2004 r., IV CZ 29/04 i tam powołane dalsze orzecznictwo). W judykaturze i w doktrynie nie budzi wątpliwości, że nie tylko fakty i dowody, na których opiera się skarga o wznowienie nie mogą być znane stronie w poprzednim postępowaniu, ale że strona nie mogła z nich wtedy skorzystać. Z tych więc przyczyn, a nie tylko dlatego, jak to kwestionuje skarżący w uzasadnieniu zażalenia, że środek dowodowy powstał po uprawomocnieniu się orzeczenia w postępowaniu, o wznowienie którego się wnosi, nie zachodzi podstawa do wznowienia według art. 403 § 2 k.p.c. (por. uchwała 7 sędziów SN – zasada prawna z dnia 21 lutego 1969 r., III PZP 63/68, OSNC 1969, nr 12, poz. 208; wyrok SN z dnia 18 lipca 2004 r., V CZ 2/04, niepubl.). Skarga o wznowienie postępowania prawomocnie zakończonego nie może opierać się na podstawie wykrycia nowych okoliczności lub środków dowodowych, jeśli okoliczności te lub środki były znane oraz mogły zostać zgłoszone i przeprowadzone w tamtym postępowaniu, samo zaś prawidłowe sformułowanie podstawy wznowienia według art. 403 § 2 k.p.c. nie oznacza, że opiera się ono na ustawowej podstawie wznowienia postępowania. Z przytoczonych względów zażalenie nie może być uwzględnione i na podstawie art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 i art. 410 § 1 w związku z art. 13 § 2 k.p.c. podlega oddaleniu.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 410 § 1 KPCart. 403 § 2 KPCart. 13 § 2 KPCart. 401art. 39814art. 3941 § 3art. 410 § 1§ 1§ 2§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy