III CZ 140/25

PostanowienieIzba Cywilna2025-10-02

Skład orzekający: Piotr Telusiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd drugiej instancji prawidłowo odrzucił skargę kasacyjną z powodu nieuiszczenia od niej opłaty, mimo wcześniejszych wniosków o zwolnienie od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie, ponieważ Sąd Apelacyjny prawidłowo odrzucił skargę kasacyjną z powodu nieuiszczenia od niej opłaty. Sąd Apelacyjny trafnie zinterpretował przepisy dotyczące opłat sądowych, wskazując, że tygodniowy termin do opłacenia skargi kasacyjnej upłynął bezskutecznie. Stanowisko skarżącego zmierzało do ponownej oceny wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, co nie było przedmiotem postępowania zażaleniowego.
Stan faktyczny
Powódka M.A. wniosła pozew przeciwko K.M. o ustalenie, zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli i zapłatę. Pozwana wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną z powodu nieuiszczenia od niej opłaty. Pozwana wniosła zażalenie na to postanowienie, zarzucając naruszenie art. 3986 § 2 KPC. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie K.M. na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Poznaniu i zasądził od K.M. na rzecz M.A. zwrot kosztów postępowania zażaleniowego.

Pełny tekst orzeczenia

III CZ 140/25 POSTANOWIENIE 2 października 2025 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Piotr Telusiewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 2 października 2025 r. w Warszawie zażalenia K.M. na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z 17 marca 2025 r., I ACa 2266/23 (I WSC 53/24), w sprawie z powództwa M.A. przeciwko K.M. o ustalenie, zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli i zapłatę, 1. oddala zażalenie; 2. zasądza od K.M. na rzecz M.A. 2700 zł (dwa tysiące siedemset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia obowiązanemu odpisu niniejszego postanowienia. UZASADNIENIE Postanowieniem z 17 marca 2025 r., Sąd Apelacyjny w Poznaniu, w sprawie z powództwa M.A. przeciwko K.M., o ustalenie, zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli i zapłatę, na skutek skargi kasacyjnej pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z 8 stycznia 2024 r., odrzucił skargę kasacyjną pozwanej. Na powyższe postanowienie zażalenie wniosła pozwana, zaskarżając postanowienie w całości, wskazując na naruszenie przepisów postępowania, które III CZ 140/25 2 miało wpływ na treść postanowienia w postaci art. 3986 § 2 KPC przez odrzucenie skargi kasacyjnej z uwagi na brak uiszczonej od niej opłaty. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3986 § 2 k.p.c. sąd drugiej instancji odrzuca skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu, skargę niespełniającą wymagań określonych w art. 3984 § 1, nieopłaconą oraz skargę, której braków nie usunięto w terminie lub z innych przyczyn niedopuszczalną. W analizowanej sprawie Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną, gdyż nie została uiszczona opłata od tej skargi. W uzasadnieniu wskazał, że „Żadne racje nie przemawiają za tym, żeby ustaloną w ust. 3 art. 112 u.k.s.c. regułę postępowania wiązać wyłącznie z sytuacją, gdy w przedmiocie wniosku o zwolnienie od opłaty wypowie się sąd, co oznacza, że właściwym dla tego orzeczenia środkiem zaskarżenia będzie zażalenie, a nie stosować jej wtedy, gdy wniosek zostanie rozstrzygnięty przez referendarza, którego orzeczenie zaskarżalne jest skargą i podlega uchyleniu lub utrzymaniu w mocy przez sąd. W oparciu o powyższe przepisy wskazać należy, że w rozpatrywanej sprawie tygodniowy termin do opłacenia skargi kasacyjnej pozwanej bezskutecznie upłynął z dniem 18 lutego 2025 r.”. Skarżący nie zaaprobował stanowiska Sądu Apelacyjnego. Wskazał, że „Sąd odrzucił skargę kasacyjną z uwagi na jej nie opłacenie przez pozwaną mimo wcześniejszych wniosków pozwanej o zwolnienie jej z kosztów postępowania kasacyjnego”, a dalej, że Sąd błędnie ocenił stan faktyczny dotyczący podstaw korzystania przez pozwaną ze zwolnienia od kosztów sądowych. Stanowisko skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Zmierza do ponownej oceny wniosku pozwanej o zwolnienie od kosztów sądowych – opłaty od skargi kasacyjnej. Skarżąca nie podniosła zarzutów odnoszących się do istoty wydanego przez Sąd Apelacyjny postanowienia. Zawarte w nim stanowisko, dotyczące interpretacji art. 112 ust. 3 ustawy z 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, należy uznać za trafne. III CZ 140/25 3 Można jedynie dodać, iż zbliżone stanowisko, wyraził również powód w odpowiedzi na zażalenie. Przytaczanie powołanych tam argumentów należy uznać w tym miejscu za zbędne. Z tych względów, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 3941 § 3 w związku z 39814 k.p.c., oddalił zażalenie. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 98 § 1, 11 i 3 w związku z § 2 pkt 6, § 10 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. (M.M.) [a.ł]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3986 § 2 KPCart. 3984 § 1art. 112art. 112 ust. 3art. 3941 § 3art. 98 § 1§ 2§ 1§ 3§ 2 pkt 6§ 10 ust. 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy