III CZ 177/23
PostanowienieIzba Cywilna2024-04-19
Skład orzekający: Dariusz Zawistowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy stwierdzenie „adres w aktach sprawy” w skardze kasacyjnej, przy jednoczesnym wskazaniu adresów stron w poprzednim postępowaniu apelacyjnym, może być traktowane jako zupełny brak oznaczenia adresu, skutkujący odrzuceniem skargi kasacyjnej?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że stwierdzenie „adres w aktach sprawy” w skardze kasacyjnej nie może być traktowane jako zupełny brak oznaczenia adresu, jeśli adresy stron były wskazane w poprzednim postępowaniu apelacyjnym i nie wzbudziły zastrzeżeń. W takiej sytuacji adresy stron są znane sądowi, co umożliwia dokonywanie doręczeń. Stosowanie rygoru odrzucenia skargi kasacyjnej w takich okolicznościach narusza zasadę proporcjonalności.Stan faktyczny
Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną powodów, ponieważ pełnomocnik nie uzupełnił braku formalnego w postaci wskazania adresów stron, mimo wezwania. Powodowie w zażaleniu zarzucili naruszenie przepisów postępowania, wskazując, że adresy stron były znane sądowi z akt sprawy. Sąd Najwyższy uwzględnił zażalenie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Okręgowego i pozostawił orzeczenie o kosztach do rozstrzygnięcia w orzeczeniu kończącym postępowanie.Pełny tekst orzeczenia
III CZ 177/23 POSTANOWIENIE 19 kwietnia 2024 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Dariusz Zawistowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 19 kwietnia 2024 r. w Warszawie zażalenia D.P. i R.P. na postanowienie Sądu Okręgowego w Olsztynie z 30 marca 2023 r., IX Ca 830/22, w sprawie z powództwa D.P. i R.P. przeciwko R. w W. o zapłatę, 1. uchyla zaskarżone postanowienie 2. pozostawia orzeczenie o kosztach postępowania zażaleniowego do rozstrzygnięcia w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie. sp
III CZ 177/23 2 UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w Olsztynie postanowieniem z dnia 30 marca 2023 r. odrzucił skargę kasacyjną powodów od wyroku tego Sądu z dnia 19 grudnia 2022 r. Stwierdził, że pełnomocnik powodów został wezwany do uzupełnienia braku formalnego skargi kasacyjnej poprzez wskazanie adresów stron postępowania. Zarządzenie dotyczące uzupełnienia braków zostało doręczone w dniu 17 marca 2023 r. Brak skargi kasacyjnej nie został usunięty w zakreślonym przez Sąd terminie. Sąd Okręgowy uznał, że z tego względu skarga kasacyjna podlegała odrzuceniu na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c. W zażaleniu na postanowienie z dnia 30 marca 2023 r. powodowie zarzucili naruszenie przepisów postępowania, art. 3986 w zw. z art. 3984 § 2 k.p.c. W oparciu o ten zarzut wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna będąca pismem inicjującym postępowanie kasacyjne powinna spełniać wymogi przewidziane dla pism procesowych w art. 126 k.p.c. Nie można jednak pomijać, że w postępowaniu kasacyjnym art. 126 § 2 k.p.c., przewidujący wymogi dla pierwszego pisma w sprawie, stosuje się odpowiednio (art. 39821 w zw. z art. 391 § 2 k.p.c.), co oznacza, że z punktu widzenia celu tej regulacji podlegają uwzględnieniu także czynności procesowe stron i czynności sądu podejmowane w toku postępowania przed sądem pierwszej i drugiej instancji, związane w szczególności z wymogami formalnymi dotyczącymi pozwu i apelacji. W skardze kasacyjnej powodów wskazano, że adresy stron znajdują się w aktach sprawy, w której wydano wyrok po rozpoznaniu apelacji pozwanego, zaskarżony skargą kasacyjną. Pozwany w apelacji wskazał aktualny adres pozwanego, a w odpowiedzi na apelację powodowie wskazali adres stron w formie „adres w aktach sprawy”, co nie wzbudziło zastrzeżeń Sądu drugiej instancji. Uwzględniając powyższe należy przyjąć, że adresy stron na etapie wniesienia skargi kasacyjnej były niewątpliwie znane Sądowi drugiej instancji, co umożliwiało dokonywanie doręczeń. Zawartego w skardze kasacyjnej stwierdzenia
III CZ 177/23 3 „adres w aktach sprawy” nie można zatem interpretować inaczej, niż stwierdzenia, że adresy stron wskazane poprzednio w postępowaniu apelacyjnym są nadal aktualne. Takiej sytuacji nie można traktować na równi z zupełnym brakiem oznaczenia adresu i traktować jako „rekomendacji” poszukiwania adresów w aktach sprawy, jak ocenił to Sąd Okręgowy. Należało to uwzględnić przy ocenie istnienia podstaw do odrzucenia skargi kasacyjnej, także w kontekście zasady proporcjonalności, nakazującej zachowanie odpowiedniej relacji pomiędzy wagą stwierdzonego przez sąd uchybienia, a zastosowanym przez sąd rygorem będącym skutkiem tego uchybienia. Z tych względów zażalenie było uzasadnione i zaskarżone nim postanowienie podlegało uchyleniu na podstawie art. 3941 § 3 w zw. z art. 39815 § 1 k.p.c. [SOP] [ał]
Powiązane orzeczenia
- III CZ 87/23 2023-12-20Czy skarga kasacyjna powinna zostać odrzucona, jeśli adres powoda został wskazany jako „adres w aktach sprawy”, a nie podany wprost?
- III CZ 21/25 2025-05-22Czy skarga kasacyjna, która nie zawiera adresów stron, mimo że znajdują się one w aktach sprawy, powinna zostać odrzucona?
- III CZ 76/25 2025-05-22Czy skarga kasacyjna powinna zawierać adresy siedziby lub zamieszkania stron, jeśli są one już znane sądowi z akt sprawy?
- III CZ 38/25 2025-06-26Czy skarga kasacyjna, która nie zawiera bezpośredniego oznaczenia adresu strony pozwanej, lecz odwołuje się do danych zawartych w aktach sprawy, jest obarczona brakiem formalnym uniemożliwiającym jej rozpoznanie?
- IV CZ 43/15 2015-10-22Czy brak wskazania numeru domu i mieszkania w adresie uczestnika postępowania w skardze kasacyjnej stanowi brak formalny, który uzasadnia jej odrzucenie po wezwaniu do uzupełnienia?
Powołane przepisy
art. 3986 § 2 KPCart. 3986art. 3984 § 2 KPCart. 126 KPCart. 126 § 2 KPCart. 39821art. 391 § 2 KPCart. 3941 § 3art. 39815 § 1 KPC§ 2§ 3§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy