III CZ 26/26
PostanowienieIzba Cywilna2026-09-16
Skład orzekający: Adam Doliwa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zażalenie na postanowienie sądu odrzucające skargę kasacyjną, sporządzone osobiście przez stronę nieposiadającą zdolności postulacyjnej przed Sądem Najwyższym, jest dopuszczalne?Ratio decidendi
Zażalenie sporządzone i podpisane przez stronę nieposiadającą zdolności postulacyjnej przed Sądem Najwyższym jest dotknięte brakiem formalnym nieusuwalnym, skutkującym odrzuceniem środka odwoławczego jako niedopuszczalnego, bez możliwości jego sanowania przez pełnomocnika.Stan faktyczny
Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną uczestniczki postępowania. Uczestniczka złożyła osobiście zażalenie, powołując się na sytuację życiową i stan zdrowia uniemożliwiający terminowe zaskarżenie. Sąd Najwyższy uznał, że zażalenie zostało sporządzone przez osobę nieposiadającą zdolności postulacyjnej.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie jako niedopuszczalne.Pełny tekst orzeczenia
III CZ 26/26
POSTANOWIENIE
16 września 2026 r.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Adam Doliwa
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 16 września 2026 r. w Warszawie
zażalenia A.B.
na postanowienie Sądu Okręgowego Warszawa - Praga w Warszawie
z 9 grudnia 2025 r., IV WSC 58/25,
w sprawie z udziałem A.B.
o zmianę postanowienia w przedmiocie władzy rodzicielskiej,
odrzuca zażalenie.
(P.H.)
[a.ł]
III CZ 26/26 2
UZASADNIENIE
Postanowieniem z 9 grudnia 2025 r. Sąd Okręgowy Warszawa-Praga
w Warszawie odrzucił skargę kasacyjną A.B. o zmianę postanowienia w przedmiocie
władzy rodzicielskiej wobec jej niedopuszczalności.
Przyczyną odrzucenia środka zaskarżenia była niedopuszczalność skargi
kasacyjnej na postanowienie Sądu Okręgowego oddalające zażalenie na
postanowienie Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie z 27 września
2024 r. w sprawie o sygn. akt (…). W uzasadnieniu wskazano, że zaskarżone
postanowienie nie znajduje się w katalogu orzeczeń wymienionych w art. 5191 § 2
k.p.c.
Od postanowienia Sądu Okręgowego uczestniczka A.B. osobiście złożyła
zażalenie. Skarżąca powołała się na sytuację życiową i stan zdrowia, które
uniemożliwiły jej zaskarżenie orzeczenia w terminie.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3941 § 1 k.p.c. zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje
m.in. na postanowienie sądu drugiej lub pierwszej instancji odrzucające skargę
o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia.
Celem przymusu adwokacko-radcowskiego (art. 871 k.p.c.), który obejmuje
także wniesienie skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego
orzeczenia, jest zapewnienie wniesionemu środkowi zaskarżenia odpowiedniego
poziomu merytorycznego. Sporządzenie zażalenia osobiście przez stronę
pozbawioną zdolności postulacyjnej jest dotknięte brakiem nieusuwalnym i powoduje
konieczność odrzucenia zażalenia a limine bez uprzedniego wzywania do
uzupełnienia tego braku.
Nieusuwalność wady środka zaskarżenia kierowanego do Sądu
Najwyższego, polegającej na jego wniesieniu przez stronę pozbawioną zdolności
postulacyjnej, która skutkuje koniecznością odrzucenia tego środka bez możliwości
jej sanowania, została potwierdzona w licznych orzeczeniach Sądu Najwyższego
(zob. np. postanowienia SN: z 28 maja 2025 r., III CZ 12/25; z 13 grudnia 2023 r.,
III CZ 26/26 3
III CZ 266/23; z 13 lipca 2022 r., III CZ 229/22; z 27 czerwca 2023 r., III CZ 118/23;
z 14 czerwca 2022 r., III CZ 197/22; z 24 marca 2022 r., III CZ 120/22 oraz
z 18 czerwca 2021 r., V CZ 39/21).
W niniejszej sprawie zażalenie zostało sporządzone i podpisane osobiście
przez uczestniczkę – A.B.
Zażalenie sporządzone i podpisane przez stronę nie mającą zdolności
postulacyjnej przed Sądem Najwyższym jest dotknięte brakiem formalnym
nieusuwalnym, skutkującym odrzuceniem środka odwoławczego jako
niedopuszczalnego, bez wzywania do uzupełniania tego braku i bez możliwości jego
usunięcia przez pełnomocnika (zob. postanowienia SN: z 28 marca 2025 r.,
III CZ 26/25; z 29 października 2025 r., III CZ 71/24).
Z tej przyczyny Sąd Najwyższy na podstawie art. 39821 w zw. z art.
3941 § 1 i 3 k.p.c. odrzucił zażalenie jako niedopuszczalne.
(P.H.)
Powiązane orzeczenia
- II CSK 114/18 2018-09-05Czy zażalenie na postanowienie Sądu Najwyższego odmawiające przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, sporządzone osobiście przez stronę pozbawioną zdolności postulacyjnej, jest dopuszczalne?
- I CZ 66/15 2015-10-16Czy zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające skargę kasacyjną, wniesione osobiście przez stronę niemającą zdolności postulacyjnej przed Sądem Najwyższym, jest dopuszczalne?
- III CZ 415/22 2023-01-13Czy zażalenie na postanowienie Sądu Najwyższego odmawiające przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, wniesione przez stronę osobiście, podlega odrzuceniu jako niedopuszczalne z powodu braku zdolności postulacyjnej?
- II UZ 46/22 2023-06-21Czy zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, wniesione osobiście przez stronę pozbawioną zdolności postulacyjnej, jest niedopuszczalne?
- III CZ 34/23 2023-07-25Czy zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające skargę kasacyjną, sporządzone osobiście przez stronę pozbawioną zdolności postulacyjnej, podlega odrzuceniu bez wezwania do uzupełnienia braku?
Powołane przepisy
art. 5191 § 2
KPCart. 3941 § 1 KPCart. 871 KPCart. 39821art.
3941 § 1§ 2§ 1
Źródło: Sąd Najwyższy, repozytorium https://repozytorium2.sn.pl, pozyskano 29.10.2026. Treść przetworzona przez legal-ai.pl (konwersja tekstu, podział na fragmenty, analiza AI, powiązania z innymi danymi); Sąd Najwyższy nie zatwierdza tych materiałów ani nie ponosi za nie odpowiedzialności. · PDF źródłowy