III CZ 27/17
PostanowienieIzba Cywilna2017-07-26
Skład orzekający: Jacek Gudowski, Roman Trzaskowski, Bogusław Dobrowolski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna w sprawie o naruszenie posiadania, w której powód dochodzi przywrócenia posiadania przejazdu i przechodu, jest dopuszczalna?Ratio decidendi
Skarga kasacyjna w sprawie o naruszenie posiadania jest niedopuszczalna, jeśli żądanie pozwu opiera się na fakcie wyzucia z posiadania lub jego zakłócenia. W takim przypadku sprawa dotyczy naruszenia posiadania w rozumieniu art. 398^2 § 2 pkt 1 k.p.c., co wyłącza możliwość jej rozpoznania przez Sąd Najwyższy w postępowaniu kasacyjnym.Stan faktyczny
Gmina K. domagała się przywrócenia posiadania przejazdu i przechodu przez nieruchomość pozwanych, twierdząc, że pozwani naruszyli jej wieloletni stan posiadania poprzez zmianę położenia bramy i zabronienie przechodzenia. Sąd Rejonowy przywrócił posiadanie, a Sąd Okręgowy oddalił apelację pozwanych. Sąd Okręgowy odrzucił następnie skargę kasacyjną pozwanych, uznając sprawę za sprawę o naruszenie posiadania. Pozwani w zażaleniu kwestionowali tę kwalifikację.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanych na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej i zasądził od pozwanych na rzecz powódki zwrot kosztów postępowania zażaleniowego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III CZ 27/17 POSTANOWIENIE Dnia 26 lipca 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Gudowski (przewodniczący) SSN Roman Trzaskowski (sprawozdawca) SSA Bogusław Dobrowolski w sprawie z powództwa Gminy K. przeciwko Z. S. i X. S. o naruszenie posiadania, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 26 lipca 2017 r., zażalenia pozwanych na postanowienie Sądu Okręgowego w K. z dnia 22 lutego 2017 r., sygn. akt II Ca (…), oddala zażalenie i zasądza od pozwanych na rzecz powódki kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.
2 UZASADNIENIE Gmina K. domagała się przywrócenia jej „posiadania przejazdu i przechodu” szlakiem o szerokości 3,5 m. biegnącym przez nieruchomość należącą do pozwanych i prowadzącym do budynku Gminy przez nakazanie pozwanym usunięcia bramy wjazdowej oraz zakazanie im w przyszłości „naruszenia powodów w posiadaniu przejazdu i przechodu”. Wskazała, że pozwani zmienili miejsce położenia bramy na swojej nieruchomości i zabronili powódce przechodzenia i przejeżdżania przez ich grunt, przez co naruszyli wieloletni stan posiadania, uniemożliwiając Gminie dostęp do jej budynku oraz jego remont i konserwację. Pozwani wnieśli o oddalenie powództwa, zarzucając, że strona powodowa nigdy nie miała tytułu prawnego do przejazdu i przechodu przez ich nieruchomość, a zgoda na przechodzenie i przejazd została jej udzielona tylko dla dobra dzieci uczęszczających do szkoły znajdującej się w budynku Gminy. Zmiana położenia bramy nastąpiła po zakończeniu działalności szkoły i była zgłoszona do Starostwa Powiatowego w M.. Poza tym powódka ma możliwość bezpośredniego dostępu do budynku od strony drogi powiatowej. Wyrokiem z dnia 26 października 2015 r. Sąd Rejonowy w M. przywrócił stronie powodowej posiadanie przechodu po nieruchomości opisanej w pozwie, nakazując pozwanym usunięcie bramy i zakazując naruszania posiadania w przyszłości. Sąd Rejonowy ustalił, że Gmina była posiadaczem części przedmiotowej nieruchomości w zakresie wykonywanego przechodu, a postawienie przez pozwanych bramy uniemożliwiające ten przechód stanowiło naruszenie posiadania w rozumieniu art. 344 k.c. Wyrokiem z dnia 21 października 2016 r. Sąd Okręgowy w K. oddalił apelację pozwanych, podzielając ustalenia faktyczne i ocenę prawną Sądu Rejonowego. Postanowieniem z dnia 22 lutego 2017 r. Sąd Okręgowy w K. odrzucił skargę kasacyjną pozwanych, wskazując, że żądanie pozwu przesądza, iż niniejsza sprawa jest sprawą o naruszenie posiadania w rozumieniu art. 3982 § 2 pkt 1 k.p.c., co czyni skargę kasacyjną niedopuszczalną.
3 W zażaleniu pozwani zarzucili, że Sąd Okręgowy, odrzucając skargę kasacyjną, nie wziął po uwagę art. 21 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej chroniącego własność oraz art. 140 k.c. dotyczącego prawa własności. Zdaniem skarżących, wyrok Sądu Okręgowego pozbawia ich możliwości ogrodzenia w całości nieruchomości, co powoduje utratę jej wartości; nie uwzględnia również decyzji administracyjnej o zgodzie na budowę bramy wjazdowej. Nie jest to - ich zdaniem - naruszenie posiadania, lecz „utrata częściowej własności działki pozwanych”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zakwalifikowanie sprawy jako sprawy o naruszenie posiadania zależy od tego, jakie fakty powołuje powód jako podstawę swojego roszczenia. Jeżeli powód wywodzi żądanie z faktu wyzucia z posiadania lub jego zakłócenia, sprawa dotyczy naruszenia posiadania (por. orzeczenie SN z dnia 2 września 1957 r., 1 CR 511/57, OSPiKA 1958, nr 7 - 8, poz. 184, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 marca 2000 r., III CZ 46/00, nie publ.). Nie budzi wątpliwości, że roszczenie powoda przedstawione pod osąd w rozpoznawanej sprawie ma charakter posesoryjny. Orzeczenie Sądu pierwszej instancji dotyczyło ochrony naruszonego posiadania i taki przedmiot sporu był rozpoznany przez Sąd drugiej instancji. W tym stanie rzeczy - zgodnie z art. 3982 § 2 pkt 1 k.p.c. - skarga kasacyjna jest niedopuszczalna. Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. orzekł, jak w sentencji. Na wniosek strony powodowej zawarty w odpowiedzi na zażalenie zasądzono na jej rzecz zwrot kosztów postępowania zażaleniowego na podstawie art. 98 w zw. z art. 108 § 1, art. 397 § 2, art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c. aj
4
Powiązane orzeczenia
- IV CZ 99/15 2016-02-26Czy skarga kasacyjna jest dopuszczalna w sprawach o naruszenie posiadania?
- I CZ 54/15 2015-09-30Czy skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawie o naruszenie posiadania, nawet jeśli dochodzone roszczenie o przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego opiera się na alternatywnej podstawie materialnoprawnej sp…
- V CSK 668/15 2016-07-27Czy skarga kasacyjna w sprawie o przywrócenie naruszonego posiadania jest dopuszczalna, nawet jeśli powód powołuje się na prawo współwłasności?
- V CSK 549/14 2014-09-29Czy skarga kasacyjna jest dopuszczalna w sprawie o naruszenie posiadania służebności przesyłu?
- II CZ 198/11 2012-04-05Czy sprawa o ochronę służebności przechodu, w której powodowie domagają się przywrócenia stanu poprzedniego i zakazania dalszych naruszeń, jest sprawą o naruszenie posiadania w rozumieniu art. 398^2 § 2 pkt 1 k.p.c., co…
Powołane przepisy
art. 344 KCart. 3982 § 2 pkt 1 KPCart. 21art. 140 KCart. 39814 KPCart. 3941 § 3 KPCart. 98art. 108 § 1art. 397 § 2art. 391 § 1art. 39821 KPC§ 2 pkt 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy