III CZ 290/24

PostanowienieIzba Cywilna2025-04-08

Skład orzekający: Grzegorz Misiurek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna od postanowienia sądu drugiej instancji o odmowie wpisu ostrzeżenia o niezgodności stanu prawnego z rzeczywistym stanem prawnym w księdze wieczystej, gdy wpis ten służy wykonaniu zabezpieczenia, jest niedopuszczalna jako dotycząca orzeczenia nie rozstrzygającego o istocie sprawy?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że skarga kasacyjna od postanowienia sądu drugiej instancji o odmowie wpisu ostrzeżenia w księdze wieczystej, gdy wpis ten służy wykonaniu zabezpieczenia, jest niedopuszczalna. W takim przypadku postępowanie wieczystoksięgowe stanowi jedynie stadium wykonawcze postępowania zabezpieczającego, a postanowienie w przedmiocie takiego wpisu nie rozstrzyga o istocie sprawy w rozumieniu art. 5191 § 1 k.p.c.
Stan faktyczny
Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną wnioskodawcy od postanowienia o odmowie wpisu ostrzeżenia w księdze wieczystej, uznając ją za niedopuszczalną, ponieważ dotyczyła ona orzeczenia nie rozstrzygającego o istocie sprawy. Wnioskodawca w zażaleniu zarzucił naruszenie przepisów k.p.c., twierdząc, że skarga kasacyjna dotyczyła rozstrzygnięcia co do istoty sprawy, tj. jego legitymacji procesowej. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie wnioskodawcy na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej.

Pełny tekst orzeczenia

III CZ 290/24 POSTANOWIENIE 8 kwietnia 2025 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Grzegorz Misiurek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 8 kwietnia 2025 r. w Warszawie zażalenia A. L. na postanowienie Sądu Okręgowego we Włocławku z 24 października 2024 r., I 1 WSC 6/24 (I 1 Ca 8/24), w sprawie z wniosku A. L., B. S. i S. G. o wpis ostrzeżenia w księdze wieczystej, oddala zażalenie. (A.T.) UZASADNIENIE Sąd Okręgowy we Włocławku w sprawie z wniosku A. L., B. S. i S. G. o wpis ostrzeżenia w księdze wieczystej postanowieniem z 24 października 2024 r. odrzucił skargę kasacyjną wnioskodawcy A. L. od postanowienia tego Sądu z 9 maja 2024 r. W uzasadnieniu wskazał, że sprawy o wpis w księdze wieczystej są sprawami z zakresu prawa rzeczowego, jednak skarga kasacyjna nie przysługuje od postanowienia o odmowie wpisu w księdze wieczystej ostrzeżenia o niezgodności stanu prawnego z rzeczywistym stanem prawnym. Podkreślił, że III CZ 290/24 2 pojęcie istoty sprawy odnosi się do przesłanek materialnoprawnych wniosku o wpis. Zwrócił uwagę na to, że przedmiotem niniejszej sprawy jest wpis ostrzeżenia w księdze wieczystej, a nie legitymacja wnioskodawcy do złożenia wniosku; problem braku legitymacji stanowił jedynie przesłankę oddalenia wniosku o wpis ostrzeżenia i nie stanowi odrębnego przedmiotu sprawy. Tym samym skarga kasacyjna wnioskodawcy wniesiona w sprawie o wpis w księdze wieczystej ostrzeżenia o niezgodności stanu prawnego z rzeczywistym stanem prawnym była niedopuszczalna i podlegała odrzuceniu. W zażaleniu na to postanowienie wnioskodawca wniósł o jego uchylenie, zarzucając naruszenie art. 3986 § 2 w związku z art. 5191 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarżący za wadliwą uznał ocenę, że skarga kasacyjna w niniejszej sprawie jest niedopuszczalna, gdyż dotyczy rozstrzygnięcia nieodnoszącego się do istoty sprawy, tj. wpisu ostrzeżenia w księdze wieczystej, podczas gdy skarga kasacyjna dotyczyła rozstrzygnięcia co do istoty sprawy, tj. legitymacji procesowej skarżącego kasacyjnie do złożenia wniosku o wpis ostrzeżenia o niezgodności stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Skarżący nawet w treści zarzutu zażalenia podniósł, że przedmiotem sprawy jest wpis w księdze wieczystej ostrzeżenia o niezgodności stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. W orzecznictwie Sądu Najwyższego zgodnie przyjmuje się, że nie stanowią postanowień co do istoty sprawy orzeczenia sądu drugiej instancji wydane w przedmiocie wpisu lub wykreślenia w księdze wieczystej dokonywanych w związku z realizacją zabezpieczenia, w znaczeniu procesowym. W takiej sytuacji wpis pełni tylko funkcję zabezpieczającą a postanowienia w przedmiocie takiego wpisu nie kładą kresu czynnościom w zakresie uprawnień podmiotowych związanych z ustrojem ksiąg wieczystych lub nie powodują zmiany ujawnionych w księdze wieczystej praw podmiotowych. W razie, gdy wpis do księgi wieczystej, w szczególności w postaci ostrzeżenia, służy wykonaniu lub dopełnieniu zabezpieczenia, postępowanie wieczystoksięgowe nie pełni funkcji samodzielnego postępowania nieprocesowego, lecz stanowi stadium wykonawcze (realizacyjne) III CZ 290/24 3 postępowania zabezpieczającego (zob. postanowienie SN z 26 listopada 2019 r., V CSK 169/19, nie publ. i przywołane tam orzecznictwo). Skoro skarga kasacyjna wnioskodawcy odnosiła się do postanowienia wydanego w sprawie o wpis takiego ostrzeżenia, to podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna, kwestionująca orzeczenie, które nie dotyczy istoty sprawy w rozumieniu art. 5191 § 1 k.p.c. Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3941 § 3 w związku z art. 39814 k.p.c. orzekł, jak w sentencji. (A.T.) [a.ł]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3986 § 2art. 5191 § 1 KPCart. 3941 § 3art. 39814 KPC§ 2§ 1§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 25.07.2026. · PDF źródłowy