IV CZ 33/21
PostanowienieIzba Cywilna2021-09-08
Skład orzekający: Jacek Grela, Tomasz Szanciło, Kamil Zaradkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna przysługuje od postanowienia sądu drugiej instancji odrzucającego skargę kasacyjną od postanowienia sądu pierwszej instancji w przedmiocie wpisu ostrzeżenia o toczącej się egzekucji w księdze wieczystej?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że skarga kasacyjna nie przysługuje od postanowienia sądu drugiej instancji odrzucającego skargę kasacyjną od postanowienia sądu pierwszej instancji w przedmiocie wpisu ostrzeżenia o toczącej się egzekucji w księdze wieczystej. Wpisy ostrzeżeń i wzmianek o charakterze wpadkowym, zabezpieczającym prawidłowy tok postępowania, nie są postanowieniami co do istoty sprawy w rozumieniu art. 5191 § 1 k.p.c., od których przysługuje skarga kasacyjna.Stan faktyczny
Sąd Okręgowy nakazał wykreślenie z księgi wieczystej wpisów dotyczących wszczęcia egzekucji na udziale spółki jawnej. Od tego postanowienia złożono skargę kasacyjną, którą Sąd Okręgowy odrzucił. Uczestnicy zaskarżyli postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, zarzucając naruszenie przepisów k.p.c. dotyczących dopuszczalności skargi kasacyjnej od postanowień co do istoty sprawy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie uczestników i zasądził od nich zwrot kosztów postępowania zażaleniowego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CZ 33/21 POSTANOWIENIE Dnia 8 września 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Grela (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Tomasz Szanciło SSN Kamil Zaradkiewicz w sprawie z wniosku S. B. przy uczestnictwie S. Spółki Jawnej z siedzibą w S., M. C., M. M. W., A. A. W., M. F., I. C., D. N. V.. i K. F. o wpis, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 8 września 2021 r., zażalenia uczestników M. M. W. i A. A. W. na postanowienie Sądu Okręgowego w G. z dnia 30 października 2020 r., sygn. akt XVI Ca [...], 1. oddala zażalenie; 2. zasądza od uczestników A. A. W. i M. M. W. na rzecz wnioskodawcy S. B. kwotę po 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. UZASADNIENIE Postanowieniem z 23 kwietnia 2020 r. Sąd Okręgowy w G. zmienił pkt II postanowienia z 4 stycznia 2019 r. w ten sposób, że nakazał Sądowi Rejonowemu dokonanie wykreślenia z działu III księgi wieczystej [...] wszystkich wpisów dotyczących wszczęcia egzekucji na udziale S. Spółka jawna z siedzibą w Sieradzu, prowadzonej w sprawie Km [...] przez Komornika Sądowego J. Ś. na wniosek
2 wierzyciela M. C. wraz z przyłączeniami wszystkich kolejnych wierzycieli: M. M. W., A. A. W., M. F., I. C., D. N. V. i K. F.. Od powyższego postanowienia skargę kasacyjną wywiedli M. W. i A. W.. Postanowieniem z 30 października 2020 r. Sąd Okręgowy w G. odrzucił skargę kasacyjną. Uczestnicy M. W. i A. W. w zażaleniu na powyższe postanowienie zarzucili: 1. naruszenie art. 5191 § 1 k.p.c. przez uznanie, iż zaskarżone skargą kasacyjną orzeczenie nie jest postanowieniem co do istoty sprawy, przez co skarga kasacyjna od niego nie przysługuje, co pozostaje w sprzeczności z rozstrzygnięciem Sądu Najwyższego w tożsamej przedmiotowo sprawie, ze skargi kasacyjnej M. B. w sprawie pod sygn. akt IV CSK 598/17, gdzie skarga kasacyjna złożona od postanowienia Sądu Okręgowego w G. z 30 października 2016 r. sygn. akt III Ca [...], w tym co do wpisów do działu III KW ostrzeżeń o toczącej się egzekucji, została przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, a postanowieniem z 7 marca 2019 r. Sąd Najwyższy uchylił ww. orzeczenie Sądu Okręgowego w G. także w zakresie rozstrzygnięcia w zakresie wpisów ostrzeżeń o toczącej się egzekucji w dziale III księgi wieczystej, przez co należy uznać, iż Sąd Najwyższy obecnie uznaje przedmiotowe orzeczenia jako orzeczenia co do istoty sprawy i dopuszcza ich zaskarżanie w drodze skargi kasacyjnej; 2. naruszenie art. 3986 § 2 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. przez odrzucenie skargi kasacyjnej pomimo, iż w niniejszej sprawie jest ona dopuszczalna, albowiem została złożona od postanowienia co do istoty sprawy. We wnioskach uczestnicy domagali się uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości i skierowania sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie okazało się nieuzasadnione. Zgodnie z art. 5191 § 1 k.p.c. od wydanego przez sąd drugiej instancji postanowienia co do istoty sprawy oraz od postanowienia w przedmiocie odrzucenia wniosku i umorzenia postępowania kończących postępowanie w sprawie - w sprawach z zakresu prawa osobowego, rzeczowego i spadkowego -
3 przysługuje skarga kasacyjna do Sądu Najwyższego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Niewątpliwie dopuszczalna jest skarga kasacyjna od postanowienia kończącego postępowanie wieczystoksięgowe, będącego w rozumieniu art. 5191 § 1 k.p.c. sprawą z zakresu prawa rzeczowego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 17 lipca 2020 r., III CSK 362/17, niepubl.). Jednakże, rozstrzygnięciem co do istoty sprawy nie są wpisy ostrzeżeń i wzmianek o charakterze wpadkowym, zabezpieczające prawidłowy tok postępowania wieczystoksięgowego lub innego postępowania albo zabezpieczające skuteczność ewentualnego orzeczenia. W postępowaniu wieczystoksięgowym kończą postępowanie w sprawie tylko te postanowienia, które kładą kres określonym czynnościom w zakresie uprawnień podmiotowych związanych z ustrojem ksiąg wieczystych. Nie odpowiadają zatem tym wymaganiom postanowienia, które nie spełniają cech definitywności, np. dotyczące wpisu ostrzeżenia o toczącej się sprawie na podstawie postanowienia sądu o udzieleniu zabezpieczenia, wpisu ostrzeżenia albo sprostowania usterek wpisu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 14 maja 2020 r., V CSK 158/19, niepubl.; postanowienie Sądu Najwyższego z 24 września 2015 r., V CSK 690/14, OSNC-ZD 2017/3, poz. 38; postanowienia Sądu Najwyższego: z 5 października 2018 r., I CZ 90/18, niepubl. i z 13 września 2018 r., II CZ 41/18, niepubl.). Wyrażony powyżej pogląd można uznać jako ugruntowany w judykaturze. Nie zmienia tej oceny treść orzeczenia zapadłego w sprawie IV CSK 598/17, przywołanej przez skarżącego, ponieważ w istocie Sąd Najwyższy w tej sprawie nie zajmował się problematyką dopuszczalności skargi kasacyjnej. W rezultacie przyjąć należało, że Sąd Okręgowy w okolicznościach rozpoznawanej sprawy zasadnie odrzucił skargę kasacyjną jako niedopuszczalną. Z przedstawionych powodów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 39814 w związku z art. 3941 § 1 i § 3 k.p.c.
4 O kosztach postępowania zażaleniowego orzeczono na podstawie art. 520 § 3 w zw. z art. 108 § 1, art. 397 § 3, art. 391 § 1 i art. 39821 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. jw
Powiązane orzeczenia
- I CZ 89/18 2018-10-05Czy skarga kasacyjna przysługuje od postanowienia sądu drugiej instancji o wpisie ostrzeżenia o toczącym się postępowaniu w księdze wieczystej?
- III CZ 135/25 2025-09-30Czy skarga kasacyjna od postanowienia sądu drugiej instancji odrzucającego skargę kasacyjną od postanowienia sądu wieczystoksięgowego o wpisie ostrzeżenia w księdze wieczystej jest dopuszczalna, gdy postanowienie to nie…
- V CSK 606/14 2015-05-12Czy skarga kasacyjna jest dopuszczalna od postanowienia sądu drugiej instancji w sprawie o wpis ostrzeżenia w księdze wieczystej?
- III CZ 290/24 2025-04-08Czy skarga kasacyjna od postanowienia sądu drugiej instancji o odmowie wpisu ostrzeżenia o niezgodności stanu prawnego z rzeczywistym stanem prawnym w księdze wieczystej, gdy wpis ten służy wykonaniu zabezpieczenia, jest…
- V CSK 142/19 2019-10-31Czy skarga kasacyjna przysługuje od postanowienia sądu drugiej instancji w przedmiocie wpisu ostrzeżenia o zakazie zbywania i obciążania nieruchomości, które służy wykonaniu lub dopełnieniu zabezpieczenia?
Powołane przepisy
art. 5191 § 1 KPCart. 3986 § 2 KPCart. 13 § 2 KPCart. 39814art. 3941 § 1art. 520 § 3art. 108 § 1art. 397 § 3art. 391 § 1art. 39821§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 25.07.2026. · PDF źródłowy