III CZ 33/13
PostanowienieIzba Cywilna2013-06-27
Skład orzekający: Anna Owczarek, Krzysztof Pietrzykowski, Agnieszka Piotrowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniesienie apelacji przez spółkę, której ogłoszono upadłość, może być uznane za czynność syndyka masy upadłości, jeśli syndyk jedynie wstąpił do postępowania, ale nie wniósł własnej apelacji?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że po ogłoszeniu upadłości spółki, legitymację do wniesienia apelacji posiada syndyk masy upadłości, a nie sama spółka. Wniesienie apelacji przez spółkę, nawet jeśli syndyk wstąpił do postępowania, nie może być traktowane jako czynność syndyka ani jako mylne oznaczenie pisma procesowego. W takiej sytuacji sąd prawidłowo odrzuca apelację jako wniesioną przez podmiot nieuprawniony.Stan faktyczny
Syndyk masy upadłości P. S.A. wniósł zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego, który odrzucił apelację spółki od wyroku Sądu Okręgowego. Sąd Apelacyjny uznał, że apelacja została wniesiona przez spółkę po ogłoszeniu jej upadłości, a syndyk, mimo wstąpienia do postępowania, nie wniósł własnej apelacji w ustawowym terminie. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie syndyka.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie syndyka masy upadłości na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu apelacji.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III CZ 33/13 POSTANOWIENIE Dnia 27 czerwca 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Anna Owczarek (przewodniczący) SSN Krzysztof Pietrzykowski (sprawozdawca) SSN Agnieszka Piotrowska w sprawie z powództwa Syndyka Masy Upadłości P. S.A. z siedzibą w T. przeciwko Gminie S. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 27 czerwca 2013 r., zażalenia strony powodowej na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 15 marca 2013 r., 1. oddala zażalenie; 2. nie obciąża powoda kosztami postępowania zażaleniowego.
2 Uzasadnienie Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 15 marca 2013 r. odrzucił apelację powódki od wyroku Sądu Okręgowego w T. z dnia 15 maja 2012 r. oraz zasądził od powoda na rzecz pozwanej 5 400 zł tytułem kosztów postępowania apelacyjnego. Podkreślił, że apelacja została wniesiona przez P. S.A. w T. dnia 15 czerwca 2012 r., zaś Sąd Rejonowy - Sąd Gospodarczy w T. postanowieniem z dnia 13 czerwca 2012 r. ogłosił upadłość tej Spółki obejmującą likwidację jej majątku. Apelacja została zatem wniesiona przez samego upadłego, czyli podmiot nieuprawniony. Brak ten nie został naprawiony po wstąpieniu do sprawy syndyka i podjęciu z jego udziałem postępowania postanowieniem z dnia 19 listopada 2012 r. Po podjęciu postępowania syndyk nie wniósł bowiem własnej apelacji w terminie wskazanym w art. 369 § 1 k.p.c. Syndyk masy upadłości P. S.A. wniósł zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego, zarzucając naruszenie art. 370 i 373 k.p.c., art. 130 § 1 zd. 2 w związku z art. 391 k.p.c., art. 5 k.p.c. i art. 98 § 1 i 3 k.p.c. przez zasądzenie kosztów postępowania od powoda nieuznanego za stronę wnoszącą apelację. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Jest okolicznością bezsporną, że po ogłoszeniu upadłości P. S.A. legitymowany do wniesienia apelacji był Syndyk masy upadłości, a nie Spółka. Nie ulega wątpliwości, że apelację wniosła Spółka, a nie Syndyk masy upadłości. Syndyk jedynie oświadczył, że wstępuje do postępowania stosownie do art. 180 § 1 pkt 5 k.p.c., nie dokonał jednak żadnych czynności procesowych, w szczególności nie wniósł apelacji. Wniesienie apelacji przez samą Spółkę nie może być traktowane jako mylne oznaczenie pisma procesowego (art. 130 § 1 zd. 2 k.p.c.). Sąd Okręgowy trafnie w tej sytuacji odrzucił apelację Spółki jako wniesioną przez podmiot nieuprawniony (art. 373 w związku z art. 370 k.p.c.). Nie jest trafny zarzut naruszenia art. 5 k.p.c. W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że uzasadniona potrzeba udzielania pouczeń występuje wówczas, gdy w procesie czynności podejmuje osoba nieporadna lub niemająca dostatecznej
3 znajomości prawa - udzielenie pouczenia ma zapobiec wówczas nierówności między podmiotami postępowania, nie może natomiast naruszać bezstronności sądu (zob. np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 lutego 2011 r., I UK 293/10, niepubl.). Twierdzenie w skardze kasacyjnej, że syndyk masy upadłości jest osobą nieporadną, polega jednak na istotnym nieporozumieniu. Nie jest też trafny zarzut zasądzenia przez Sąd Apelacyjny kosztów „od powoda nieuznanego za stronę wnoszącą apelację”. Z chwilą bowiem wstąpienia do postępowania Syndyk stał się jego stroną. Z przedstawionych powodów orzeczono, jak w sentencji (art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.).
Powiązane orzeczenia
- I PZ 22/04 2004-10-18Czy syndyk masy upadłości, po uprawomocnieniu się postanowienia o umorzeniu postępowania upadłościowego, zachowuje legitymację procesową do wniesienia apelacji w imieniu upadłego?
- V CZ 32/17 2017-04-25Czy syndyk masy upadłości spółki, której prawa nie zostały wykreślone ani obciążone zaskarżonym wpisem do księgi wieczystej, ani na rzecz której wpis ma nastąpić, jest uczestnikiem postępowania wieczystoksięgowego i legi…
- II CSK 394/11 2012-04-12Czy postępowanie apelacyjne, w którym po umorzeniu postępowania upadłościowego nadal występował syndyk masy upadłości, było nieważne z powodu braku zdolności sądowej strony pozwanej?
- II CZ 100/15 2016-02-12Czy sąd drugiej instancji prawidłowo odrzucił wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku, uznając, że syndyk masy upadłości nie uprawdopodobnił braku swojej winy w uchybieniu terminu do jego złożenia?
- II CSKP 600/23 2025-02-20Czy w postępowaniu o zapłatę syndyk masy upadłości spółki z ograniczoną odpowiedzialnością może być stroną pozwaną?
Powołane przepisy
art. 369 § 1 KPCart. 370art. 130 § 1art. 391 KPCart. 5 KPCart. 98 § 1art. 180 § 1 pkt 5 KPCart. 373art. 370 KPCart. 39814art. 3941 § 3 KPC§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy