III CZ 356/23

PostanowienieIzba Cywilna2024-01-31

Skład orzekający: Agnieszka Jurkowska-Chocyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna w sprawie o zapłatę, w której wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż pięćdziesiąt tysięcy złotych, jest niedopuszczalna na podstawie art. 398^2 § 1 k.p.c.?
Ratio decidendi
Skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawach o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż pięćdziesiąt tysięcy złotych. Dla oceny, czy sprawa jest cywilna o prawa majątkowe, miarodajny jest moment zamknięcia rozprawy przed sądem drugiej instancji oraz rzeczywista podstawa faktyczna powództwa. Sąd Najwyższy jest uprawniony do badania i oznaczenia prawidłowej wysokości wartości przedmiotu zaskarżenia, nawet jeśli nie została ona formalnie sprawdzona.
Stan faktyczny
Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną pozwanego od wyroku sądu drugiej instancji, uznając ją za niedopuszczalną z uwagi na niską wartość przedmiotu zaskarżenia. Pozwany wniósł zażalenie, zarzucając naruszenie przepisów prawa. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie, uznając je za nieuzasadnione.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie i zasądził od pozwanego na rzecz powoda zwrot kosztów postępowania zażaleniowego.

Pełny tekst orzeczenia

III CZ 356/23 POSTANOWIENIE 31 stycznia 2024 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Agnieszka Jurkowska-Chocyk po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 31 stycznia 2024 r. w Warszawie zażalenia M.J. na postanowienie Sądu Okręgowego w Płocku z 28 sierpnia 2023 r., IV WSC 25/23, w sprawie z powództwa O. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w P. przeciwko M.J. o zapłatę, I. oddala zażalenie; II. zasądza od M.J. na rzecz O. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w P. kwotę 1800 zł (tysiąc osiemset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu niniejszego postanowienia do dnia zapłaty. UZASADNIENIE Postanowieniem z 28 sierpnia 2023 roku Sąd Okręgowy w Płocku odrzucił skargę kasacyjną pozwanego od wyroku tego sądu z 28 czerwca 2023 roku, wydanego w sprawie IV Ca 74/32 przyjmując, że jest ona niedopuszczalna w świetle regulacji z art. 3982 § 1 k.p.c. przy wskazanej w niej wartości przedmiotu zaskarżenia. III CZ 356/23 2 Zażalenie na to postanowienie wniósł pozwany, zarzucając naruszenie wymienionych w nim przepisów prawa materialnego i procesowego i wnosząc o jego uchylenie oraz o zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania zażaleniowego. W odpowiedzi na zażalenie strona powodowa wniosła o jego oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie nie jest uzasadnione. Art. 3982 § 1 k.p.c. stanowi, że skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawach o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż pięćdziesiąt tysięcy złotych, a w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych - niższa niż dziesięć tysięcy złotych. Jednakże w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych skarga kasacyjna przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawach o przyznanie i o wstrzymanie emerytury lub renty oraz o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego. Niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia skarga kasacyjna przysługuje także w sprawach o odszkodowanie z tytułu wyrządzenia szkody przez wydanie prawomocnego orzeczenia niezgodnego z prawem. W przytoczonym przepisie ustawodawca zastosował kryterium wartościowe dopuszczalności skargi kasacyjnej. Dla oceny jakiego rodzaju sprawa (cywilna, rodzinna, z zakresu prawa pracy) była poddana pod osąd - miarodajny jest moment zamknięcia rozprawy przed sądem drugiej instancji oraz rzeczywista podstawa faktyczna powództwa, a nie postępowanie, w jakim niezgodnie z przepisami dana sprawa została rozpoznana. To samo dotyczy identyfikacji kategorii spraw wymienionych w kolejnych jednostkach redakcyjnych art. 3982 k.p.c. (zob. np. postanowienia SN: z 19.12.2001 r. IV CZ 198/01, LEX nr 53109; z 14.11.2000 r., II CZ 88/00, oraz wyrok SN z 25.03.2009 r., V CSK 380/08, LEX nr 492143; postanowienie SN z 5.04.2012 r., II CZ 198/11, LEX nr 1170232). W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalony jest pogląd, że w sprawach, w których dopuszczalność skargi kasacyjnej jest uzależniona od wartości przedmiotu zaskarżenia, sąd jest uprawniony do jej badania i oznaczenia prawidłowej wysokości. Brak formalnego sprawdzenia wartości przedmiotu III CZ 356/23 3 zaskarżenia podanej w apelacji (zażaleniu) nie eliminuje możliwości weryfikacji tej wartości (zob. postanowienia SN z: 8 grudnia 2016 r., I CZ 97/16, 20 stycznia 2017 r., I CZ 105/16, 11 stycznia 2022 r., II UZ 64/21; 19 grudnia 2023 r., III CZ 336/23). W rozpatrywanej sprawie sądy meriti prawidłowo ustaliły, że przytoczone w pozwie okoliczności faktyczne (niezaprzeczone w toku procesu przez stronę pozwaną) jednoznacznie przemawiają za zaklasyfikowaniem jej jako sprawy stricte cywilnej o prawa majątkowe (a nie z zakresu prawa pracy). W konsekwencji wniesiona przez stronę pozwaną skarga kasacyjna, w której jako wartość przedmiotu zaskarżenia wskazano kwotę niższą niż pięćdziesiąt tysięcy złotych podlegała odrzuceniu. Mając powyższe na względzie – Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. – orzekł jak w sentencji. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego znajduje swoją podstawę w art. 3941 § 3 k.p.c. w związku z art.: 39821, 391 § 1, 397 § 3, 98 § 1 i § 3 k.p.c. i art. 99 k.p.c. oraz w związku z § 10 ust. 2 pkt 2 i § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2023 poz. 1935). (S.K.-T.) (r.g.)

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3982 § 1 KPCart. 3982 KPCart. 39814 KPCart. 3941 § 3 KPCart. 99 KPC§ 1§ 3§ 10 ust. 2§ 2 pkt 5

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy