III CZ 36/11
PostanowienieIzba Cywilna2011-07-13
Skład orzekający: Jacek Gudowski, Teresa Bielska-Sobkowicz, Krzysztof Strzelczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sprawa o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, dotycząca wykreślenia wpisu prawa służebności drogowej, jest sprawą o prawa majątkowe w rozumieniu art. 398^2 § 1 k.p.c. i art. 19 k.p.c., co wpływa na dopuszczalność skargi kasacyjnej?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że sprawy o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, niezależnie od rodzaju wpisu, są sprawami o prawa majątkowe. Oznacza to, że dopuszczalność skargi kasacyjnej w takich sprawach jest uzależniona od spełnienia wymogu wartości przedmiotu zaskarżenia wynoszącej co najmniej 50 000 zł, zgodnie z art. 398^2 § 1 k.p.c.Stan faktyczny
Pozwany R. W. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego w sprawie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, dotyczącej wykreślenia wpisu prawa służebności drogowej. Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną z uwagi na niską wartość przedmiotu zaskarżenia (1000 zł), uznając sprawę za majątkową. Pozwany w zażaleniu kwestionował majątkowy charakter sprawy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanego R. W. na postanowienie Sądu Okręgowego o odrzuceniu skargi kasacyjnej.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III CZ 36/11 POSTANOWIENIE Dnia 13 lipca 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Jacek Gudowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Teresa Bielska-Sobkowicz SSN Krzysztof Strzelczyk w sprawie z powództwa H. D., A. D., B. M. i D. Z. przeciwko R. W., E. L. i J. G. o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 13 lipca 2011 r., zażalenia pozwanego R. W. na postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 2 marca 2011 r., oddala zażalenie. Uzasadnienie
2 Postanowieniem z dnia 2 marca 2011 r. Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną pozwanego R. W., wniesioną od wyroku tego Sądu z dnia 9 listopada 2010 r., wydanego w sprawie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Sąd Okręgowy stwierdził, że w sprawach o prawa majątkowe skarga kasacyjna jest dopuszczalna, jeżeli wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi co najmniej 50 000 zł; w rozpoznanie sprawie wartość ta została oznaczona na kwotę 1000 zł, zatem skarga podlegała odrzuceniu. W zażaleniu pozwany zarzucił, że niniejsza sprawa nie ma charakteru sprawy o prawa majątkowe, gdyż dotyczy „wyłącznie wykreślenia wpisu prawa służebności drogowej i prowadzenia rur”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Sąd Najwyższy wielokrotnie wyjaśniał, że sprawami o prawa majątkowe są sprawy, w których przedmiot ma wartość majątkową, a więc sprawy obejmujące żądanie zmierzające do realizacji prawa mającego bezpośredni lub pośredni wpływ na stosunki majątkowe powoda (por. np. uzasadnienie orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 25 stycznia 1961 r., 2 CR 909/59, OSPiKA 1962, nr 1, poz. 8). Podkreśla się, że przez prawa majątkowe rozumie się w szczególności prawa rzeczowe, a także wierzytelności opiewające na świadczenia majątkowe, małżeńskie prawa majątkowe, większą część praw zaliczanych do tzw. własności intelektualnej oraz roszczenia pieniężne, choćby służyły do ochrony dóbr niemajątkowych (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 1 grudnia 2006 r., I CZ 95/06, nie publ.). Z tych względów w judykaturze jednoznacznie przyjęto, że sprawy o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym są sprawami o prawa majątkowe (por. np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 30 października 2002 r., II CZ 125/02, nie publ., z dnia 24 stycznia 2003 r., V CK 8/03, „Izba Cywilna” 2003, nr 11, s. 53, z dnia 7 lutego 2003 r., III CZ 5/03, „Izba Cywilna” 2004, nr 3, s. 47, z dnia 12 maja 2006 r., V CZ 27/06, nie publ., z dnia 15 grudnia 2006 r., III CZ 85/06, nie publ. i z dnia 16 stycznia 2008 r., IV CZ 115/07 nie publ.).
3 Stanowisko to znajduje wsparcie w art. 17 pkt 4 k.p.c., który dotyczy spraw o prawa majątkowe i do tej kategorii spraw zalicza wprost sprawy o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, niezależnie od rodzaju prawa podlegającego wpisowi. Konkluzja ta wynika także z § 8 pkt 8 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) oraz § 7 pkt 8 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.), które w sprawach o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym przewidują opłaty za czynności adwokackie i radców prawnych obliczone od wartości przedmiotu sporu, co – stosownie do art. 19 k.p.c. – jest wymagane wyłącznie w sprawach o prawa majątkowe. Sformułowany przez pozwanego zarzut naruszenia art. 3982 § 1 k.p.c. i art. 19 k.p.c. jest zatem nietrafny. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji (art. 3941 § 3 w związku z art. 39814 k.p.c.).
Powiązane orzeczenia
- IV CZ 115/07 2008-01-16Czy sprawa o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym jest sprawą o prawa majątkowe w rozumieniu art. 3982 § 1 k.p.c., a tym samym podlega kryterium wartości przedmiotu zaskarżenia dla dopuszcza…
- V CZ 62/08 2008-10-08Czy sprawa o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym jest sprawą o prawa majątkowe, od której dopuszczalność skargi kasacyjnej zależy od wartości przedmiotu zaskarżenia?
- II CSK 54/06 2006-04-07Czy skarga kasacyjna w sprawie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, dotycząca praw rzeczowych ujawnionych w księdze wieczystej, jest dopuszczalna, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia jest…
- II CZ 94/06 2006-12-05Czy sprawa o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym ma charakter majątkowy w rozumieniu art. 3982 § 1 k.p.c. i podlega ograniczeniom w zakresie dopuszczalności skargi kasacyjnej?
- V CSK 19/11 2011-10-25Czy skarga kasacyjna w sprawie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym jest dopuszczalna, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 50.000 zł?
Powołane przepisy
art. 17 pkt 4 KPCart. 19 KPCart. 3982 § 1 KPCart. 3941 § 3art. 39814 KPC§ 8 pkt 8§ 7 pkt 8§ 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 28.07.2026. · PDF źródłowy