III CZ 36/17

Sygn. akt III CZ 36/17 POSTANOWIENIE Dnia 17 listopada 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Katarzyna Tyczka-Rote (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Marta Romańska SSN Anna Kozłowska w sprawie ze skargi I. R. H. przeciwko K. Ł., H. Ł., M. Ł.-W., E. Ł. i E. J. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem zaocznym Sądu Rejonowego w K. z dnia 24 listopada 1983 r., sygn. akt I C […] wydanym w sprawie z powództwa K. Ł. przeciwko S. Y. i X. Y. o nakazanie złożenia oświadczenia woli, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 17 listopada 2017 r., zażalenia skarżącej na postanowienie Sądu Okręgowego w K. z dnia 27 kwietnia 2017 r., sygn. akt II Cz […], oddala zażalenie. 2 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2017 r. Sąd Okręgowy w K. odrzucił skargę kasacyjną I. H. od swojego postanowienia z dnia 26 stycznia 2017 r. oddalającego zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania w sprawie z powództwa K. Ł. przeciwko S. Y. i X. Y. o nakazanie złożenia oświadczenia woli (sygn. I C […]). Sąd Okręgowy wyjaśnił, że podziela przyjęty w orzecznictwie pogląd, zgodnie z którym na postanowienie sądu drugiej instancji, którego przedmiotem jest kontrola zasadności odrzucenia skargi o wznowienie postępowania przez sąd pierwszej instancji, nie przysługuje skarga kasacyjna. Na postanowienie Sądu Okręgowego zażaliła się skarżąca I. H., która zarzuciła naruszenie art. 3981 § 1 k.p.c. oraz art. 406 k.p.c. w zw. z art. 187 k.p.c. i wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia i przysługuje tylko w ściśle określonych przez ustawodawcę przypadkach. W postępowaniu procesowym zakres dopuszczalności skargi kasacyjnej wyznacza art. 3981 § 1 k.p.c., zgodnie z którym środek ten przysługuje od wydanego przez sąd drugiej instancji prawomocnego wyroku lub postanowienia w przedmiocie odrzucenia pozwu albo umorzenia postępowania kończących postępowanie w sprawie. Zaskarżone postanowienie sądu drugiej instancji oddalające zażalenie na postanowienie sądu pierwszej instancji o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania nie należy do żadnej z kategorii orzeczeń wymienionych w art. 3981 § 1 k.p.c., wobec czego nie przysługuje od niego skarga kasacyjna (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 marca 2015 r., I CZ 25/15, nie publ.; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 lipca 2014 r., III CZ 31/14, nie publ.). Pogląd o niedopuszczalności skargi kasacyjnej na postanowienie sądu drugiej instancji oddalające zażalenie na postanowienie sądu pierwszej instancji o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania wyjaśniony został w rozbudowanych wypowiedziach orzeczniczych Sądu Najwyższego. 3 Ukształtował się już na gruncie poprzedniego stanu prawnego i wciąż zachowuje aktualność. Niezależnie od wyrażanych w nauce wątpliwości co do charakteru skargi o wznowienie postępowania, akcentujących cechy wskazujące na przydanie jej charakteru pisma wszczynającego postępowanie, nie zaś wyłącznie cech środka zaskarżenia, Sąd Najwyższy konsekwentnie przyjmuje, i tę linię należy podzielić, że konstrukcja skargi, jej wymagania formalne (art. 409 k.p.c.) i sama jej nazwa jednoznacznie wskazują na jej rodzajową odmienność w stosunku do pozwu i funkcjonalną przynależność do środków zaskarżenia. Nie można więc traktować jej jako specyficznej formy pozwu i stosować do niej art. 3981 § 1 k.p.c., jako podstawy uzasadniającej wniesienie skargi kasacyjnej od postanowienia sądu drugiej instancji orzekającego w przedmiocie odrzucenia tej skargi. Z uwagi na to, że w przepisach nie ma podstawy uprawniającej do wniesienia skargi kasacyjnej od takiego postanowienia, skarga kasacyjna złożona przez skarżącą prawidłowo została odrzucona jako niedopuszczalna (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 28 czerwca 2001 r., I CZ 94/01, OSNC 2002, Nr 3, poz. 34; z dnia 15 października 2001 r., V CKN 357/01, OSNC 2002, nr 7-8, poz. 92; z dnia 15 lutego 2002 r., III CZ 2/02, nie publ.; z dnia 19 marca 2002 r., II CZ 166/01, nie publ.; z dnia 24 lutego 2005 r., III CZ 128/04, nie publ.; z dnia 8 sierpnia 2005 r., I CK 234/05 nie publ.; z dnia 6 września 2006 r., IV CK 17/06, nie publ.; z dnia 20 czerwca 2007 r., V CZ 61/07, nie publ.; z dnia 16 lipca 2008 r., II CZ 50/08, nie publ.). Zażalenie skarżącej nie mogło więc zostać uwzględnione i podlegało oddaleniu na podstawie art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. aw jw