III CZ 38/11
PostanowienieIzba Cywilna2011-09-08
Skład orzekający: Dariusz Zawistowski, Jan Górowski, Bogumiła Ustjanicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy doręczenie postanowienia o częściowym oddaleniu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych pełnomocnikowi strony, potwierdzone dowodem przyjęcia przesyłki, może być obalone przez zaprzeczenie adresata po otrzymaniu postanowienia o odrzuceniu pisma z powodu nieopłacenia?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że dowód doręczenia postanowienia o częściowym oddaleniu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych pełnomocnikowi strony, potwierdzony dowodem przyjęcia przesyłki, stanowi domniemanie doręczenia. Domniemanie to nie może być obalone przez zaprzeczenie adresata podniesione po otrzymaniu postanowienia o odrzuceniu pisma z powodu nieopłacenia, gdyż podważenie skuteczności doręczenia nie jest objęte postępowaniem zażaleniowym.Stan faktyczny
Powodowie złożyli skargę kasacyjną, a następnie wniosek o zwolnienie od opłaty od niej. Sąd Apelacyjny częściowo uwzględnił wniosek, zwalniając powodów od części opłaty i wezwawszy do zapłaty pozostałej kwoty w terminie tygodniowym od doręczenia postanowienia. Pełnomocnik powodów otrzymał postanowienie, jednak nie uiścił wymaganej opłaty. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną z powodu nieuiszczenia opłaty. Powodowie wnieśli zażalenie, kwestionując doręczenie postanowienia.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powodów na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu skargi kasacyjnej.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III CZ 38/11 POSTANOWIENIE Dnia 8 września 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Dariusz Zawistowski (przewodniczący) SSN Jan Górowski SSN Bogumiła Ustjanicz (sprawozdawca) w sprawie z powództwa M. R. i W. S. przeciwko Województwu X.- Zarządowi Dróg Wojewódzkich w K. i Gminie B. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 8 września 2011 r., zażalenia powodów na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 22 grudnia 2010 r., oddala zażalenie.
2 Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną powodów M, R, i W, S, od wyroku tego Sądu z dnia 29 czerwca 2010 r. Mimo upływu tygodniowego terminu od doręczenia pełnomocnikowi powodów w dniu 7 grudnia 2010 r., postanowienia z dnia 29 listopada 2010 r., uwzględniającego częściowo ich wniosek o zwolnienie od opłaty od skargi kasacyjnej, wymagana opłata nie została zapłacona. Obowiązek wniesienia opłaty bez wezwania przewidziany został w art.112 ust. 3 u.k.s.c. Powodowie w zażaleniu domagali się uchylenia postanowienia, zarzucając, że skarga kasacyjna nie jest dotknięta brakami, skoro zgodnie z wezwaniem Sądu złożony został w zakreślonym terminie jeden jej odpis. Zaprzeczyli doręczeniu postanowienia, podnosząc, że w dniu 7 grudnia 2010 r. ich pełnomocnik otrzymał jedynie wezwanie do złożenia jednego egzemplarza skargi kasacyjnej, zaś o częściowym zwolnieniu od opłaty dowiedział się z treści skarżonego postanowienia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zmiana art. 112 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 90, poz. 594, dalej – u.k.s.c.), wprowadzona ustawą z dnia 17 grudnia 2009 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw Dz. U. z 2010 r. Nr 7 poz. 45) weszła w życie z dniem 19 kwietnia 2010 r. i ma zastosowanie w rozpoznawanej sprawie. Wprowadziła ona obowiązek wnoszenia opłat sądowych przez reprezentujących uczestników postępowania adwokata, radcę prawnego lub rzecznika patentowego bez wezwania przez sąd, jeśli powinność dokonania tego obowiązku powstała po rozpoznaniu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. W takim wypadku tygodniowy termin do dopełnienia tej czynności biegnie od doręczenia wymienionemu pełnomocnikowi prawomocnego postanowienia w przedmiocie oddalenia w całości lub w części wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Wbrew zarzutowi skarżących, znajdujący się w aktach sprawy dowód doręczenia (k. 875), wskazuje, że adwokat Z, C, otrzymał zarówno wezwanie do złożenia
3 brakującego odpisu skargi kasacyjnej, jak i postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 29 listopada 2010 r. Potwierdzenie przyjęcia przesyłki, zawierającej wymienione dokumenty stanowi domniemanie, że adresat je otrzymał. Nie może być ono obalone zaprzeczeniem adresata, podniesionym po otrzymaniu postanowienia o odrzuceniu wniesionego pisma, z uwagi na nieopłacenie go. Podjęcie tego postanowienia było następstwem określenia skutków zaniechania wykonania wymaganego obowiązku, mimo istnienia dowodu doręczenia opisanej treści. Nie ma zatem podstaw do przyjęcia, że było ono błędne. Zakres kognicji sądu w odniesieniu do badania skuteczności wniesienia pisma obejmuje sprawdzenie, czy jego braki zostały usunięte, zaś zażalenie może być oparte na zarzucie popełnienia błędu w ramach tej oceny. Za popełnieniem tego błędu nie przemawia zaprzeczenie istnienia przesłanek, na których oparte zostało domniemanie doręczenia wymienionego orzeczenia. Dowodzenie, że do ich zaistnienia nie doszło nie jest objęte postępowaniem zażaleniowym. Z powyższych względów pozbawione uzasadnionych podstaw zażalenie podlegało oddaleniu w oparciu o art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.
Powiązane orzeczenia
- I CZ 35/16 2016-06-30Czy doręczenie postanowienia o częściowym zwolnieniu od kosztów sądowych pełnomocnikowi strony, który nie był umocowany do dalszej reprezentacji w postępowaniu kasacyjnym, jest skuteczne w kontekście biegu terminu do opł…
- III CZ 27/13 2013-06-27Czy wniosek o rozpoznanie przez Sąd Najwyższy postanowienia odmawiającego zwolnienia od opłaty sądowej od skargi kasacyjnej może być przyjęty w sposób dorozumiany, gdy zażalenie sporządzone jest przez profesjonalnego peł…
- IV CZ 6/21 2021-07-01Czy zażalenie na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną, wniesione przez profesjonalnego pełnomocnika, powinno zostać uwzględnione, jeśli powód nie uiścił opłaty od skargi kasacyjnej w terminie, mimo częściowego zwol…
- V CZ 7/17 2017-03-02Czy w przypadku częściowego oddalenia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu kasacyjnym, brak opłacenia pisma w terminie tygodniowym od doręczenia postanowienia o częściowym zwolnieniu skutkuje jego odrz…
- IV CZ 161/11 2012-05-10Czy w przypadku oddalenia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, termin do opłacenia skargi kasacyjnej wniesionej przez profesjonalnego pełnomocnika biegnie od dnia doręczenia postanowienia o oddaleniu wniosku, bez ko…
Powołane przepisy
art.112 ust. 3art. 112art. 39814art. 3941 § 3 KPC§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026. · PDF źródłowy