III CZ 41/09

PostanowienieIzba Cywilna2009-10-22

Skład orzekający: Dariusz Zawistowski, Iwona Koper, Zbigniew Kwaśniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek strony o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w celu wniesienia skargi kasacyjnej przerywa lub przedłuża bieg terminu do jej wniesienia?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że zgłoszenie w czasie biegu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu nie przerywa ani nie powoduje przedłużenia tego terminu. Termin do wniesienia skargi kasacyjnej biegnie od doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem stronie, niezależnie od tego, czy strona jest już zastępowana przez pełnomocnika, czy dopiero występuje o jego ustanowienie. Ustanowienie pełnomocnika po upływie terminu nie wpływa na jego bieg.
Stan faktyczny
Powód złożył skargę kasacyjną po terminie, argumentując, że bieg terminu powinien rozpocząć się od momentu, gdy nowy pełnomocnik z urzędu dowiedział się o konieczności jej sporządzenia. Sąd Okręgowy odrzucił skargę, uznając, że termin upłynął, ponieważ wyrok z uzasadnieniem został doręczony poprzedniemu pełnomocnikowi z urzędu znacznie wcześniej. Powód wniósł zażalenie, kwestionując rozpoczęcie biegu terminu.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda, utrzymując w mocy postanowienie Sądu Okręgowego o odrzuceniu skargi kasacyjnej jako wniesionej po terminie.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III CZ 41/09 POSTANOWIENIE Dnia 22 października 2009 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Dariusz Zawistowski (przewodniczący) SSN Iwona Koper (sprawozdawca) SSN Zbigniew Kwaśniewski w sprawie z powództwa S.F. przeciwko P. S.A. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 22 października 2009 r., zażalenia powoda na postanowienie Sądu Okręgowego w K. z dnia 10 czerwca 2009 r., sygn. akt [...], oddala zażalenie. 2 Uzasadnienie Sąd Okręgowy w K. postanowieniem z dnia 10 czerwca 2009 r. odrzucił skargę kasacyjną powoda S.F. od wyroku tego Sądu z dnia 8 stycznia 2009 r., jako wniesioną po terminie. W uzasadnieniu postanowienia Sąd ten wskazał, że wyrok wraz z uzasadnieniem został doręczony pełnomocnikowi powoda, ustanowionemu dla niego z urzędu w postępowaniu przed Sądem l i II instancji, w dniu 18 lutego 2009 r., zatem termin do wniesienia skargi kasacyjnej upłynął z dniem 18 kwietnia 2009 r. Kolejny pełnomocnik z urzędu ustanowiony do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej wniósł zaś skargę kasacyjną w dniu 25 maja 2009 r. W zażaleniu na to postanowienie powód podniósł zarzut naruszenie art. 3985 § 1 k.p.c. i wniósł o jego uchylenie. W ocenie skarżącego, bieg dwumiesięcznego terminu wskazanego w art. 3985 § 1 k.p.c. rozpoczął się nie w dacie otrzymania wyroku wraz z uzasadnieniem przez poprzedniego pełnomocnika powoda, a dopiero od dnia 31 marca 2009 r. tj. od dnia, w którym nowo wyznaczony pełnomocnik powziął wiadomość, że w imieniu powoda ma sporządzić i wnieść skargę kasacyjną. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3985 § 1 k.p.c., bieg terminu do wniesienia skargi kasacyjnej rozpoczyna się od doręczenia orzeczenia sądu drugiej instancji z uzasadnieniem stronie, która żądała doręczenia. Termin ten biegnie niezależnie od tego, czy strona była w postępowaniu zastępowana przez adwokata lub radcę prawnego, czy też musi dopiero udzielić mu pełnomocnictwa lub wystąpić o jego ustanowienie przez sąd. Zgłoszony w czasie biegu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej wniosek strony o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu nie przerywa, ani nie powoduje przedłużenia tego terminu. Bez wpływu na bieg terminu do wniesienia skargi kasacyjnej pozostaje fakt ustanowienia przez sąd adwokata lub radcy prawnego po upływie dwumiesięcznego terminu określonego w art. 3985 § 1 k.p.c. (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 26 listopada 1975 r., III PR 117/75, 3 OSNCP 1976, nr 7-8. poz. 177, z dnia 4 grudnia 1997 r., III CZ 90/97, niepubl, z dnia 15 kwietnia 1997 r., II CZ 35/97, OSNC 1997. nr 10, poz. 151, z dnia 21 kwietnia 1997 r., II CZ 38/97, OSNC 1997, nr 10, poz. 152, z dnia 9 sierpnia 2000 r., l CKN 747/00, niepubl.). Prawidłowe więc przyjął Sąd Okręgowy, iż termin do wniesienia skargi kasacyjnej upłynął dla powoda w dniu 18 kwietnia 2009 r. Strona uprawniona do ubiegania się o ustanowienie pełnomocnika i zamierzająca za jego pośrednictwem zaskarżyć wyrok sądu drugiej instancji powinna wystąpić niezwłocznie z takim wnioskiem. Wniosek powinien być rozpoznany przez sąd bez zwłoki; w taki sam sposób powinny również działać organy samorządu adwokackiego lub radcowskiego. Ustanowiony przez sąd pełnomocnik powinien podjąć z należytą starannością zawodową czynności, jakie w określonym stanie sprawy są niezbędne do prawidłowego, a więc także terminowego zastąpienia strony. Jeżeli jednak mimo to pozostały okres biegnącego terminu do wniesienia skargi okaże się niewystarczający w stopniu prowadzącym do jego uchybienia, może on ubiegać się o przywrócenie tego terminu (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 kwietnia 1997 r., II CZ 38/97). W przedmiotowej sprawie powód wystąpił z wnioskiem o ustanowienie dla niego adwokata do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej w dniu 2 marca 2009 r. Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 10 marca 2009 r. ustanowił adwokata, który wyznaczony został w osobie adwokat A.R, przez Okręgową Radę Adwokacką zarządzeniem z dnia 23 marca 2009 r., której zostano ono doręczone jeszcze przed upływem terminu do wniesienia skargi, bo w dniu 31 marca 2009 r. Jak z powyższego wynika skarga kasacyjna wniesiona została przez tego pełnomocnika po upływie ustawowego terminu i z tej przyczyny trafnie została przez Sąd Okręgowy odrzucona. Błędny jest pogląd skarżącego, na którym został oparty zarzut zażalenia, że termin do wniesienia skargi kasacyjnej przez powoda rozpoczął bieg od doręczenia temu adwokatowi zawiadomienia o ustanowieniu go adwokatem dla powoda. Wyrażony przez Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 17 lutego 2009 r., III CZP 117/08 (OSNC 2009, nr 7-8, poz. 91) pogląd, do którego odwołuje się skarżący, iż 4 przyczyna uchybienia terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej przez pełnomocnika ustanowionego przez sąd ustaje w czasie, w którym ma on możliwość jej wniesienia, nie później jednak niż z upływem dwóch miesięcy od dnia zawiadomienia go o ustanowieniu pełnomocnikiem, nie może mieć zastosowania w niniejszej sprawie. Nie dotyczy on bowiem terminu biegnącego do wniesienia skargi kasacyjnej, lecz rozważanej w postępowaniu o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej przyczyny uchybienia terminowi do jej wniesienia i początku biegu terminu do wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie tego terminu, co nie jest przedmiotem niniejszego postępowania. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia (art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3985 § 1 KPCart. 39814art. 3941 § 3 KPC§ 1§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy