III CZ 43/11

PostanowienieIzba Cywilna2011-09-08

Skład orzekający: Dariusz Zawistowski, Jan Górowski, Bogumiła Ustjanicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy częściowe oddalenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie wniesienia skargi kasacyjnej przez adwokata lub radcę prawnego skutkuje biegiem tygodniowego terminu do opłacenia pisma od dnia doręczenia postanowienia o oddaleniu, zgodnie z art. 112 ust. 3 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że częściowe oddalenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, wniesionego przez profesjonalnego pełnomocnika, skutkuje biegiem tygodniowego terminu do opłacenia pisma od dnia doręczenia postanowienia o oddaleniu. Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych nie ogranicza zastosowania art. 112 ust. 3 do całkowitego oddalenia wniosku, a pojęcie „oddalenia” obejmuje zarówno oddalenie całkowite, jak i częściowe.
Stan faktyczny
Powodowie wnieśli skargę kasacyjną, a następnie złożyli wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 22 lutego 2011 r. częściowo uwzględnił wniosek, zwalniając powodów od opłaty powyżej kwoty 2000 zł, a w pozostałym zakresie wniosek oddalił. Powodowie nie uiścili pozostałej kwoty 2000 zł w terminie tygodniowym od doręczenia postanowienia. W konsekwencji Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną. Powodowie zaskarżyli to postanowienie zażaleniem, które Sąd Najwyższy oddalił.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powodów i zasądził od nich na rzecz pozwanej kwotę 1800 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.

Pełny tekst orzeczenia

.Sygn. akt III CZ 43/11 POSTANOWIENIE Dnia 8 września 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Dariusz Zawistowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Jan Górowski SSN Bogumiła Ustjanicz w sprawie z powództwa M. L., B. L., M. A. i Z. L. przeciwko E. Spółce Akcyjnej Gruntowej i Budowlanej S.A. w K. o ustalenie i wydanie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 8 września 2011 r., zażalenia powodów na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 5 kwietnia 2011 r., 1. oddala zażalenie 2. zasądza od powodów na rzecz strony pozwanej kwotę 1800 zł (tysiąc osiemset) tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. 2 Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 5 kwietnia 2011 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną powodów wobec nieuiszczenia części opłaty od skargi kasacyjnej, tj. kwoty 2000 zł, albowiem w zakresie obowiązku uiszczenia tej kwoty powodowie nie zostali zwolnieni postanowieniem z dnia 22 lutego 2011 r. Postanowienie zostało zaskarżone przez powodów, którzy wnieśli o jego uchylenie. W zażaleniu zarzucili naruszenie art. 398 § 1 w zw. z art. 398 § 2 k.p.c. oraz art. 112 ust. 3 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. Nr 167, poz. 1398 z późn. zm. - dalej: u.k.s.c.). Wskazali także, iż art. 112 ust. 3 u.k.s.c. znajduje zastosowanie jedynie w tych sprawach, gdzie sąd oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów w całości, a w niniejszej sprawie wniosek został częściowo uwzględniony. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie jest nieuzasadnione. Zgodnie z art. 112 ust. 3 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, jeżeli pismo podlegające opłacie w wysokości stałej lub stosunkowej obliczonej od wskazanej przez stronę wartości przedmiotu sporu lub wartości przedmiotu zaskarżenia, zostało wniesione przez adwokata, radcę prawnego lub rzecznika patentowego i wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych złożony przed upływem terminu do opłacenia pisma został oddalony, tygodniowy termin do opłacenia pisma biegnie od dnia doręczenia stronie postanowienia, a gdy postanowienie zostało wydane na posiedzeniu jawnym – od dnia jego ogłoszenia. Nie znajduje zastosowania zasada uregulowana w ust. 2 powołanego przepisu, w myśl której przewodniczący wzywa stronę do opłacenia złożonego pisma, na podstawie art. 130 k.p.c., jeżeli wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych zgłoszony przed upływem terminu do opłacenia pisma został prawomocnie oddalony. W judykaturze wskazano, iż ustawodawca w art. 112 ust. 3 u.k.s.c. nie ogranicza zastosowania normy w nim wyrażonej od całkowitego oddalenia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Wobec braku takiego zawężenia należy poprzez pojęcie „oddalenia" rozumieć oddalenie dokonane 3 w jakikolwiek sposób, tj. zarówno całkowicie, jak i częściowo (por. postanowienie SN z dnia 13 stycznia 2011 r., III CZ 70/10, niepubl.). Powodowie w niniejszej sprawie zostali zwolnieni od obowiązku uiszczenia opłaty od skargi kasacyjnej powyżej kwoty 2000 zł, a w pozostałym zakresie wniosek o zwolnienie od opłaty sądowej od skargi kasacyjnej został oddalony. Wobec częściowego oddalenia wniosku zobowiązani zatem byli do uiszczenia opłaty sądowej od skargi kasacyjnej w kwocie 2000 złotych w terminie tygodniowym od dnia doręczenia postanowienia Sądu Apelacyjnego z dnia 22 lutego 2011 r., tj. od dnia 7 marca 2011 r., czego nie dopełnili. W konsekwencji Sąd Apelacyjny zasadnie odrzucił skargę kasacyjną z powodu jej nieopłacenia. Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. orzekł jak w sentencji. Sąd Najwyższy zasądził od powodów na rzecz pozwanego kwotę 1800 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego przed Sądem Najwyższym, stosownie do treści art. 98 k.p.c. w zw. z § 12 ust. 2 pkt 2 w zw. z § 6 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 z późn. zm.).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 398 § 1art. 398 § 2 KPCart. 112 ust. 3art. 130 KPCart. 39814 KPCart. 3941 § 3 KPCart. 98 KPC§ 1§ 2§ 3§ 12 ust. 2§ 6 pkt 6

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy