III CZ 43/12
PostanowienieIzba Cywilna2012-08-08
Skład orzekający: Dariusz Zawistowski, Maria Szulc, Andrzej Niedużak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sytuacja majątkowa powoda, obejmująca zbycie udziału w nieruchomości za wysoką cenę, współwłasność innych nieruchomości oraz dochody z pracy sezonowej, stanowi szczególnie uzasadniony wypadek pozwalający na odstąpienie od zasady odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów postępowania na podstawie art. 102 k.p.c.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda, uznając, że jego sytuacja majątkowa, w tym zbycie udziału w nieruchomości za wysoką cenę, współwłasność innych nieruchomości oraz dochody z pracy sezonowej, nie uzasadnia zastosowania art. 102 k.p.c. Sąd podkreślił, że ocena wystąpienia "wypadku szczególnie uzasadnionego" wymaga indywidualnego rozważenia całokształtu okoliczności sprawy przez sąd orzekający, a ustalona sytuacja majątkowa powoda nie przemawia za odstąpieniem od zasady odpowiedzialności za wynik procesu.Stan faktyczny
Powód wniósł zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego dotyczące kosztów postępowania odwoławczego, domagając się zmiany orzeczenia przez nieobciążanie go kosztami lub zasądzenie "minimalnej części kosztów" na podstawie art. 102 k.p.c. Sąd Apelacyjny zasądził od powoda na rzecz strony pozwanej kwotę 6000 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania odwoławczego, opierając się na art. 98 k.p.c.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda i zasądził od niego na rzecz strony pozwanej kwotę 600 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III CZ 43/12 POSTANOWIENIE Dnia 8 sierpnia 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Dariusz Zawistowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Maria Szulc SSA Andrzej Niedużak w sprawie z powództwa J. C. przeciwko Gminie Miejskiej K. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 8 sierpnia 2012 r., zażalenia powoda na postanowienie o kosztach zawarte w wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 18 listopada 2011 r., 1. oddala zażalenie 2. zasądza od powoda na rzecz strony pozwanej kwotę 600 zł (sześćset) tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.
2 Uzasadnienie Postanowieniem zawartym w wyroku z dnia 18 listopada 2011 r. Sąd Apelacyjny zasądził od powoda na rzecz strony pozwanej kwotę 6000 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania odwoławczego, opierając swoje orzeczenie na treści art. 98 k.p.c. W zażaleniu na to postanowienie powód wniósł o jego zmianę przez nieobciążanie go kosztami postępowania apelacyjnego lub zasądzenie od powoda „minimalnej części kosztów” na zasadzie art. 102 k.p.c. w zw. z art. 5 k.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Artykuł 102 k.p.c. przewiduje wyjątek od – odnoszącej się do obowiązku zwrotu kosztów postępowania – zasady odpowiedzialności za wynik procesu i pozwala na odstąpienie od niej „w szczególnie uzasadnionych wypadkach”. Fakt ich nastąpienia (bądź braku) podlega indywidualnej ocenie sądu orzekającego przy uwzględnieniu całokształtu okoliczności rozpoznanej sprawy. Z rozstrzygnięcia wydanego w niniejszej sprawie wynika, że Sąd uznał, iż w sprawie brak szczególnych okoliczności, które przemawiałyby za zastosowaniem w niniejszej sprawie art. 102 k.p.c. Z taką oceną nie zgadza się powód. Uzasadniając rozstrzygnięcie o kosztach postępowania, Sąd Apelacyjny wskazał, jakie argumenty przemawiają za brakiem podstaw do zastosowania w sprawie wyjątku przewidzianego w art. 102 k.p.c. Stanowisko Sądu Apelacyjnego jest przekonywujące. Wskazał on nie tylko na sytuację majątkową powoda, który m.in. w 2010 r. dokonał zbycia należącej do niego części udziału w nieruchomości, za którą otrzymał wysoką cenę. Powód jest także współwłaścicielem innych nieruchomości, a ponadto osiąga dochody z pracy sezonowej. Tak ustalona sytuacja majątkowa powoda nie pozwala na uznanie, że w sprawie występuje „wypadek szczególnie uzasadniony” uzasadniony sytuacją majątkową powoda. Za taką oceną nie przemawia także charakter rozpoznawanej sprawy. Z tego też względu rozstrzygnięcie Sądu Apelacyjnego jest słuszne. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 39814 w zw. z art. 3941 k.p.c. Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu.
Powiązane orzeczenia
- V CZ 162/11 2012-11-15Czy w szczególnie uzasadnionych wypadkach, pomimo przegrania sprawy, można odstąpić od obciążenia powoda kosztami postępowania apelacyjnego na podstawie art. 102 k.p.c.?
- II CZ 93/12 2012-08-23Czy w okolicznościach sprawy, w szczególności biorąc pod uwagę sytuację majątkową powoda, można zastosować art. 102 k.p.c. i nie obciążać go kosztami postępowania apelacyjnego?
- II CZ 108/10 2010-10-28Czy trudna sytuacja majątkowa i życiowa powódki oraz jej stan zdrowia stanowią okoliczności szczególne uzasadniające zastosowanie art. 102 k.p.c. i odstąpienie od obciążenia jej kosztami postępowania apelacyjnego?
- IV CZ 12/12 2012-06-06Czy Sąd Apelacyjny, oddalając apelację powoda i zasądzając od niego koszty zastępstwa procesowego na rzecz pozwanej, naruszył art. 102 k.p.c. poprzez jego niezastosowanie, mimo szczególnie uzasadnionego przypadku wynikaj…
- V CZ 58/12 2012-11-29Czy sąd drugiej instancji, obciążając powoda kosztami postępowania apelacyjnego, naruszył art. 102 k.p.c. poprzez jego niezastosowanie, mimo wyjątkowo trudnej sytuacji majątkowej powoda?
Powołane przepisy
art. 98 KPCart. 102 KPCart. 5 KCart. 39814art. 3941 KPC
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy