V CZ 162/11
PostanowienieIzba Cywilna2012-11-15
Skład orzekający: Zbigniew Kwaśniewski, Jan Górowski, Hubert Wrzeszcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w szczególnie uzasadnionych wypadkach, pomimo przegrania sprawy, można odstąpić od obciążenia powoda kosztami postępowania apelacyjnego na podstawie art. 102 k.p.c.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że sytuacja majątkowa i osobista powoda, który po wypadku wymaga pomocy osób trzecich, utracił 80% zdolności do pracy i utrzymuje się z zasiłku dla bezrobotnych, stanowi szczególnie uzasadniony wypadek w rozumieniu art. 102 k.p.c. W związku z tym, Sąd Najwyższy zmienił zaskarżone postanowienie i odstąpił od obciążenia powoda kosztami postępowania apelacyjnego.Stan faktyczny
Powód wniósł zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego o kosztach postępowania apelacyjnego, domagając się odstąpienia od obciążenia go tymi kosztami na podstawie art. 102 k.p.c. Powód argumentował, że jego sytuacja majątkowa i osobista jest wyjątkowa. Sąd Najwyższy uwzględnił zażalenie, uznając, że sytuacja powoda po wypadku, jego stan zdrowia i trudna sytuacja materialna stanowią szczególnie uzasadniony przypadek.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zmienił zaskarżone postanowienie i odstąpił od obciążenia powoda kosztami postępowania apelacyjnego, zasądzając od pozwanej na rzecz powoda kwotę 600 zł tytułem kosztów postępowania zażaleniowego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CZ 162/11 POSTANOWIENIE Dnia 15 listopada 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Zbigniew Kwaśniewski (przewodniczący) SSN Jan Górowski (sprawozdawca) SSN Hubert Wrzeszcz w sprawie z powództwa R. P. przeciwko Polskim Kolejom Państwowym Spółce Akcyjnej w Warszawie o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 15 listopada 2012 r., zażalenia powoda na postanowienie o kosztach procesu zawarte w wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 25 maja 2011 r., zmienia zaskarżone postanowienie i odstępuje od obciążenia powoda kosztami postępowania apelacyjnego, oraz zasądza od pozwanej na rzecz powoda 600 (sześćset) złotych tytułem kosztów postępowania zażaleniowego. Uzasadnienie
2 Postanowieniem zawartym w wyroku z 25 maja 2011 r. Sąd Apelacyjny zasądził od powoda na rzecz pozwanego kwotę 5400 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego. Swoje rozstrzygnięcie oparł na zasadzie określonej w art. 98 k.p.c. Powód zaskarżył to postanowienie zażaleniem, w którym wniósł o jego zmianę i odstąpienie od obciążania go kosztami postępowania. Wskazał, że jego sytuacja majątkowa i osobista jest wyjątkowa, co uzasadnia zastosowanie w sprawie art. 102 k.p.c. poprzez całkowite odstąpienie od obciążania go kosztami postępowania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Artykuł 102 k.p.c. przewiduje wyjątek od - odnoszącej się do obowiązku rozliczania kosztów postępowania - zasady odpowiedzialności za wynik procesu i pozwala na odstąpienie od niej „w szczególnie uzasadnionych wypadkach". Fakt ich nastąpienia (bądź braku) podlega ocenie sądu orzekającego w jednostkowym przypadku, także na tle całokształtu rozpoznanej sprawy. Z rozstrzygnięcia wydanego w niniejszej sprawie wynika, że Sąd uznał, iż w sprawie brak szczególnych okoliczności, które przemawiają za zastosowaniem art. 102 k.p.c. Podniósł, że zaskarżając wyrok sądu pierwszej instancji, powód powinien liczyć się z tym, iż jego żądanie może nie zostać uwzględnione i może zostać obciążony kosztami postępowania, albowiem zapoznał się z treścią uzasadnienia wyroku. Z taką oceną nie sposób się zgodzić. Należy bowiem mieć na względzie sytuację majątkową i osobistą powoda. Jak wynika z załączonych do sprawy dokumentów, po przebytym wypadku wymaga on pomocy osób trzecich w czynnościach życia codziennego; utracił także zdolność do pracy w 80%. Powód utrzymuje się jedynie z zasiłku dla bezrobotnych przyznanego mu w Niemczech w kwocie 364 Euro. Okoliczności tych, które należy uznać szczególne w rozumieniu art. 102 k.p.c., Sąd Apelacyjny nie wziął pod uwagę i z tego względu należało dokonać zmiany zaskarżonego orzeczenia.
3 Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 3941 § 1 pkt. 2 k.p.c. i art. 39816 k.p.c. Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c. jw
Powiązane orzeczenia
- II CZ 35/12 2012-07-19Czy sąd apelacyjny prawidłowo zastosował art. 102 k.p.c. odstępując od obciążenia powoda kosztami postępowania apelacyjnego i kasacyjnego, uznając sprawę za szczególnie uzasadniony wypadek?
- II CZ 109/10 2010-10-28Czy sąd może odstąpić od obciążenia strony kosztami postępowania apelacyjnego na podstawie art. 102 k.p.c. w sytuacji, gdy powód, mimo świadomości ryzyka przegranej, wniósł apelację, a jego sytuacja majątkowa i zdrowotna…
- II CZ 93/12 2012-08-23Czy w okolicznościach sprawy, w szczególności biorąc pod uwagę sytuację majątkową powoda, można zastosować art. 102 k.p.c. i nie obciążać go kosztami postępowania apelacyjnego?
- V CZ 118/10 2011-03-23Czy sąd może odstąpić od obciążenia strony przegrywającej kosztami postępowania apelacyjnego na podstawie art. 102 k.p.c., biorąc pod uwagę sytuację osobistą strony, w tym odbywanie kary pozbawienia wolności?
- III CZ 43/12 2012-08-08Czy sytuacja majątkowa powoda, obejmująca zbycie udziału w nieruchomości za wysoką cenę, współwłasność innych nieruchomości oraz dochody z pracy sezonowej, stanowi szczególnie uzasadniony wypadek pozwalający na odstąpien…
Powołane przepisy
art. 98 KPCart. 102 KPCart. 3941 § 1 pkt. 2 KPCart. 39816 KPC§ 1 pkt. 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026. · PDF źródłowy