III CZ 46/18
PostanowienieIzba Cywilna2019-01-18
Skład orzekający: Marta Romańska, Marian Kocon, Anna Kozłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd drugiej instancji może uchylić wyrok sądu pierwszej instancji z powodu nierozpoznania istoty sprawy, jeśli sąd pierwszej instancji dokonał oceny prawnej podstaw odpowiedzialności pozwanego, mimo że nie omówił wszystkich możliwych aspektów?Ratio decidendi
Sąd drugiej instancji może uchylić wyrok sądu pierwszej instancji z powodu nierozpoznania istoty sprawy tylko w ściśle określonych przez prawo sytuacjach. Nierozpoznanie istoty sprawy oznacza zaniechanie zbadania materialnej podstawy żądania pozwu lub zarzutów merytorycznych. Brak omówienia wszystkich możliwych aspektów odpowiedzialności pozwanego nie stanowi jeszcze nierozpoznania istoty sprawy w rozumieniu art. 386 § 4 k.p.c., jeśli sąd pierwszej instancji dokonał oceny prawnej podstaw odpowiedzialności.Stan faktyczny
Powód dochodził zapłaty od pozwanego. Sąd pierwszej instancji wydał wyrok, który został następnie uchylony przez Sąd Okręgowy. Pozwana wniosła zażalenie na wyrok Sądu Okręgowego, domagając się jego uchylenia. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie pozwanej.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III CZ 46/18 POSTANOWIENIE Dnia 18 stycznia 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marta Romańska (przewodniczący) SSN Marian Kocon (sprawozdawca) SSN Anna Kozłowska w sprawie z powództwa P. S. przeciwko K. S.A. w K. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 18 stycznia 2019 r., zażalenia strony pozwanej na wyrok Sądu Okręgowego w K. z dnia 28 czerwca 2018 r., sygn. akt XII Ga (...), uchyla zaskarżony wyrok. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 28 czerwca 2018 r. Sąd Okręgowy w K. uchylił wyrok Sądu Rejonowego w K. z dnia 16 marca 2017 r., w sprawie z powództwa P. S. przeciwko K. spółce akcyjnej w K., o zapłatę. Orzeczenie zaskarżyła pozwana, wnosząc o uchylenie wyroku Sądu Okręgowego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 386 § 4 k.p.c., poza wypadkami określonymi w § 2 i 3, sąd drugiej instancji może uchylić zaskarżony wyrok i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania tylko w razie nierozpoznania przez sąd pierwszej instancji
2 istoty sprawy albo gdy wydanie wyroku wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości. Treść omawianych przepisów wskazuje, że możliwość uchylenia wyroku przez sąd drugiej instancji została ograniczona wyłącznie do sytuacji wyczerpująco w tych przepisach wymienionych. Oznacza to, że nie ma podstawy do dokonywania wykładni rozszerzającej przesłanki „nierozpoznania istoty sprawy” (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 grudnia 2012 r., II CZ 141/12, niepubl., postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 2013 r., II CZ 193/12, niepubl.). Orzecznictwo Sądu Najwyższego jednolicie przyjmuje, że nierozpoznanie istoty sprawy w rozumieniu art. 386 § 4 k.p.c. występuje wtedy, gdy sąd pierwszej instancji zaniechał zbadania materialnej podstawy żądania pozwu lub zarzutów merytorycznych przeciwstawionych zgłoszonemu roszczeniu. W sprawie taka sytuacja nie występuję. Wprawdzie Sąd Rejonowy błędnie ocenił możliwość wystąpienia zbiegu roszczeń odszkodowawczych z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania i z tytułu czynu niedozwolonego, jednak w uzasadnieniu dokonał dość szerokiej oceny prawnej podstaw odpowiedzialności pozwanego, prowadzącej m.in. do przyjęcia, że działanie spółki nie powodowało łamania przepisów prawa, zaś tak rozumianą bezprawność należy łączyć z przesłankami z art. 415 k.c. Brak omówienia wszystkich możliwych aspektów odpowiedzialności pozwanego wskutek wyrządzenia szkody z tytułu czynu niedozwolonego nie stanowi jeszcze nierozpoznania istoty sprawy w rozumieniu art. 386 § 4 k.p.c. Z tych względów Sąd Najwyższy postanowił jak wyżej. aj
Powiązane orzeczenia
- II CZ 92/13 2013-12-19Czy Sąd drugiej instancji prawidłowo uchylił wyrok Sądu pierwszej instancji na podstawie art. 386 § 4 k.p.c. z powodu nierozpoznania istoty sprawy, mimo że Sąd pierwszej instancji rozpoznał materialną podstawę powództwa?
- I CZ 41/16 2016-07-08Czy sąd drugiej instancji prawidłowo uchylił postanowienie sądu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, powołując się na nierozpoznanie istoty sprawy, jeśli sąd pierwszej instancji ustalił fakty…
- I CZ 55/16 2016-09-30Czy sąd drugiej instancji prawidłowo uchylił wyrok sądu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu nierozpoznania istoty sprawy?
- III CZ 35/24 2024-05-15Czy sąd drugiej instancji prawidłowo uchylił wyrok sądu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy?
- II CZ 29/17 2017-07-28Czy sąd drugiej instancji prawidłowo uchylił wyrok sądu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu nierozpoznania istoty sprawy, mimo że sąd pierwszej instancji rozpoznał materialną podstawę…
Powołane przepisy
art. 386 § 4 KPCart. 415 KC§ 4§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy