III CZ 52/12

PostanowienieIzba Cywilna2012-08-08

Skład orzekający: Dariusz Zawistowski, Maria Szulc, Andrzej Niedużak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy strona dochodziła roszczenia z tytułu naruszenia dóbr osobistych, a pozwany został skazany za znęcanie się nad powódką, istnieją podstawy do zastosowania art. 102 k.p.c. i odstąpienia od obciążania powódki kosztami postępowania apelacyjnego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że w okolicznościach sprawy, gdzie powódka dochodziła roszczenia z tytułu naruszenia dóbr osobistych, a pozwany został skazany za znęcanie się nad nią, istniały podstawy do zastosowania art. 102 k.p.c. Oznacza to, że sąd może odstąpić od obciążania strony kosztami postępowania w szczególnie uzasadnionych wypadkach, biorąc pod uwagę całokształt sprawy, w tym sytuację życiową i majątkową strony oraz okoliczności wystąpienia o ochronę sądową.
Stan faktyczny
Powódka dochodziła od pozwanego zapłaty z tytułu naruszenia dóbr osobistych. Pozwany został skazany za znęcanie się nad powódką. Sąd Apelacyjny zasądził od powódki na rzecz pozwanego zwrot kosztów postępowania apelacyjnego. Powódka wniosła zażalenie na to postanowienie, domagając się odstąpienia od obciążania jej kosztami.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zmienił zaskarżone postanowienie o kosztach postępowania apelacyjnego, nie obciążając powódki tymi kosztami, a także orzekł o kosztach pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III CZ 52/12 POSTANOWIENIE Dnia 8 sierpnia 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Zawistowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Maria Szulc SSA Andrzej Niedużak w sprawie z powództwa K. P. przeciwko J. Ś. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 8 sierpnia 2012 r., zażalenia powódki na postanowienie o kosztach zawarte w wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 21 marca 2012 r., 1. zmienia zaskarżone postanowienie w ten sposób, że nie obciąża powódki kosztami postępowania apelacyjnego na rzecz pozwanego, 2. przyznaje radcy prawnemu J. B. od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego kwotę 2700 zł (dwa tysiące siedemset), powiększoną o stawkę podatku VAT, tytułem kosztów pomocy prawnej udzielonej pozwanemu z urzędu w postępowaniu apelacyjnym, 3. nie obciąża pozwanego kosztami postępowania zażaleniowego, 4. przyznaje adwokat K. K. od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego kwotę 300 zł (trzysta), powiększoną o stawkę podatku VAT, tytułem kosztów pomocy prawnej udzielonej powódce z urzędu w postępowaniu zażaleniowym. Uzasadnienie 2 Postanowieniem zawartym w punkcie 3 wyroku z dnia 21 marca 2012 r. Sąd Apelacyjny zasądził od powódki na rzecz pozwanego kwotę 3321 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Swoje rozstrzygnięcie oparł na treści art. 100 zd. 2 k.p.c. W zażaleniu na to postanowienie powódka wniosła o jego zmianę poprzez odstąpienie od obciążania jej kosztami postępowania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Artykuł 102 k.p.c. przewiduje wyjątek od - odnoszącej się do obowiązku rozliczania kosztów postępowania - zasady odpowiedzialności za wynik procesu i pozwala na odstąpienie od niej „w szczególnie uzasadnionych wypadkach”. Fakt ich nastąpienia (bądź braku) podlega indywidualnej ocenie sądu orzekającego, przy uwzględnieniu całokształtu rozpoznawanej sprawy. Oceniając istnienie podstaw do zastosowania art. 102 k.p.c. sąd powinien wziąć pod uwagę nie tylko sytuację majątkową strony, lecz także jej sytuację życiową oraz okoliczności, w jakich strona wystąpiła o udzielenie jej ochrony sądowej. W świetle ustaleń dokonanych przez Sąd, wynika między innymi, że pozwany został skazany za znęcanie się nad powódką, a w niniejszej sprawie powódka dochodziła roszczenia z tytułu naruszenia dóbr osobistych, jakich dopuścił się wobec niej pozwany. Sąd uznał, że do naruszenia takiego doszło i przyznał powódce zadośćuczynienie, nie podzielając jednakże żądania powódki, co do jego wysokości. Z tych względów w rozpoznawanej sprawie istniały podstawy do zastosowania art. 102 k.p.c. Dlatego też zaskarżone postanowienie podlegało zmianie na podstawie art. 3941 § 1 pkt 2 k.p.c. i art. 39816 k.p.c. Sąd Najwyższy przyznał adw. K. K. kwotę 300 (trzysta) złotych powiększoną o należny podatek VAT z tytułu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, ustalając należne wynagrodzenie w oparciu o treść § 13 ust. 2 pkt 2 rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 z późn. zm.).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 100art. 102 KPCart. 3941 § 1 pkt 2 KPCart. 39816 KPC§ 1 pkt 2§ 13 ust. 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026. · PDF źródłowy