III CZ 52/24
PostanowienieIzba Cywilna2024-08-30
Skład orzekający: Piotr Telusiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, wniesione osobiście przez stronę niebędącą profesjonalnym pełnomocnikiem, powinno zostać odrzucone z powodu braku zdolności postulacyjnej?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy podzielił pogląd, że zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, wniesione osobiście przez stronę niebędącą profesjonalnym pełnomocnikiem, nie powinno zostać odrzucone z powodu braku zdolności postulacyjnej. Wskazano, że odrzucenie skargi nastąpiło z powodu naruszenia art. 871 § 1 k.p.c., a zażalenie wniesione z naruszeniem tego przepisu nie może zostać odrzucone, gdyż uniemożliwiłoby to kontrolę merytorycznej prawidłowości odrzucenia skargi przez sąd powszechny.Stan faktyczny
Powód wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego. Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną, ponieważ została ona wniesiona osobiście przez powoda, który nie był zastępowany przez profesjonalnego pełnomocnika. Powód złożył zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej.Pełny tekst orzeczenia
III CZ 52/24 POSTANOWIENIE 30 sierpnia 2024 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Piotr Telusiewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 30 sierpnia 2024 r. w Warszawie zażalenia A. N. na postanowienie Sądu Okręgowego w Krakowie z 9 stycznia 2024 r., XI 1 WSC 11/23, w sprawie z powództwa A. N. przeciwko D. R. o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego, oraz w sprawie z powództwa A. N. przeciwko R. R. działającemu przez opiekuna prawnego M. M. o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego, oddala zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z 9 stycznia 2024 r. Sąd Okręgowy w Krakowie, w sprawie z powództwa A. N. przeciwko D. R., o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego, oraz w sprawie z powództwa A. N. przeciwko R. R. działającemu przez opiekuna prawnego M. M., o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego, na skutek skargi kasacyjnej powoda A. N. od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie z 21 listopada 2023 roku, odrzucił skargę kasacyjną. Na powyższe postanowienie zażalenie złożył powód.
III CZ 52/24 2 Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W przedmiotowej sprawie powód wniósł zażalenie osobiście (nie był zastępowany przez profesjonalnego pełnomocnika). Przypomnieć należy, że z tego właśnie względu została odrzucona (przez Sąd Okręgowy) skarga kasacyjna powoda. W praktyce Sądu Najwyższego dominuje pogląd, iż w tego typu przypadku zażalenie powinno podlegać odrzuceniu. W postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje bowiem zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych (art. 871 § 1 k.p.c.). Dotyczy to także postępowania toczącego się na skutek wniesienia do Sądu Najwyższego zażalenia (zob. np. postanowienie SN z 14 kwietnia 2021 r., I CZ 33/20). Sporządzenie zażalenia do Sądu Najwyższego osobiście przez stronę (uczestnika postępowania nieprocesowego) pozbawioną zdolności postulacyjnej jest dotknięte brakiem nieusuwalnym i powoduje konieczność odrzucenia takiego zażalenia wprost, jako niedopuszczalnego, bez wzywania do uzupełnienia tego braku. Niemożliwe również jest usunięcie takiego braku samodzielnie przez stronę, ani jej pełnomocnika w jakiejkolwiek formie (zob. m.in. postanowienia SN z 9 lipca 2021 r., IV CZ 26/21; z 16 lipca 2021 r., I CZ 21/21; z 25 lutego 2022 r., III CZ 46/22; z 14 czerwca 2022 r., III CZ 197/22). Jednak w orzecznictwie Sądu Najwyższego pojawia się również stanowisko wskazujące na konieczność rozpoznania zażalenia w opisanej powyżej sytuacji (postanowienie SN z 14 maja 2024 r., III CZ 47/24). Wskazuje się, że jeżeli odrzucenie skargi nastąpiło z powodu naruszenia art. 871 § 1 k.p.c., to zażalenie na odrzucenie wniesione z naruszeniem tego przepisu nie może zostać odrzucone, gdyż w ten sposób Sąd Najwyższy nigdy nie mógłby skontrolować merytorycznie prawidłowości odrzucenia skargi przez sąd powszechny. Podzielając drugi z wymienionych poglądów, Sąd Najwyższy wskazuje, iż Sąd Okręgowy podjął prawidłowe rozstrzygnięcie. Sąd ten właściwie odrzucił skargę kasacyjną powoda na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c. Podstawy odrzucenia skargi zostały właściwie opisane w uzasadnieniu postanowienia Sądu Okręgowego.
III CZ 52/24 3 Z tych względów Sąd Najwyższy, na podstawie art. 3941 § 3 w związku z 39814 k.p.c. oddalił zażalenie. [SOP] [ms]
Powiązane orzeczenia
- III CZ 105/24 2024-08-05Czy zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, sporządzone osobiście przez stronę niemającą zdolności postulacyjnej przed Sądem Najwyższym, jest dopuszczalne?
- II PZ 9/14 2014-06-10Czy zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające skargę kasacyjną, wniesione osobiście przez stronę nieposiadającą kwalifikacji określonych w art. 871 § 2 k.p.c., podlega odrzuceniu jako niedopuszczalne?
- III CZ 415/22 2023-01-13Czy zażalenie na postanowienie Sądu Najwyższego odmawiające przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, wniesione przez stronę osobiście, podlega odrzuceniu jako niedopuszczalne z powodu braku zdolności postulacyjnej?
- II UZ 54/23 2023-09-05Czy zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, sporządzone osobiście przez stronę niebędącą profesjonalnym pełnomocnikiem, jest dopuszczalne?
- III UZ 32/20 2020-09-10Czy zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające skargę kasacyjną, sporządzone osobiście przez stronę, która nie jest adwokatem ani radcą prawnym, podlega odrzuceniu z powodu braku formalnego zastępstwa…
Powołane przepisy
art. 871 § 1 KPCart. 3986 § 2 KPCart. 3941 § 3§ 1§ 2§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy