III CZ 59/26

III CZ 59/26 POSTANOWIENIE 30 kwietnia 2026 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Agnieszka Jurkowska-Chocyk po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 30 kwietnia 2026 r. w Warszawie zażalenia A.L. i A.L.1 na postanowienie Sądu Okręgowego w Gdańsku z 29 grudnia 2025 r., III Ca 416/24 (III Wsc 21/25), w sprawie z powództwa A.G. i J.G. przeciwko A.L. i A.L.1 o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, I. oddala zażalenie. II. zasądza od A.L. i A.L.1 na rzecz A.G. i J.G. kwoty po 900 zł (dziewięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. UZASADNIENIE Postanowieniem z 29 grudnia 2025 r. Sąd Okręgowy w Gdańsku zbadał wartość przedmiotu zaskarżenia (pkt 1), ustalił wartość przedmiotu zaskarżenia na 15 000 zł (pkt 2) i odrzucił skargę kasacyjną pozwanych A.L. i A.L.1 od wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku z 10 lipca 2025 r. w sprawie z powództwa A.G. i J.G. o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym (pkt 3). Sąd Okręgowy wskazał, że zgodnie z art. 3982 § 1 k.p.c. skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawach o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 50 000 zł. Wprawdzie pozwani określili III CZ 59/26 2 wartość przedmiotu zaskarżenia na kwotę 60 000 zł, jednak oznaczenie to nie odpowiada rzeczywistej wartości przedmiotu sporu, która od chwili wytoczenia powództwa wynosiła 15 000 zł. W konsekwencji skarga kasacyjna pozwanych, jako wniesiona w sprawie o prawa majątkowe, jest niedopuszczalna. Pozwani wnieśli zażalenie, w którym zaskarżyli postanowienie Sądu Okręgowego w całości. Zarzucili naruszenie „art. 3941 § 1 pkt 2 k.p.c. w zw. z art. 398 § 2 k.p.c.” (jak się wydaje powinno być: art. 3941 § 1 w zw. z art. 3982 § 1 k.p.c.), art. 328 § 2 k.p.c., ewentualnie art. 3982 § 1 k.p.c. Na tej podstawie wnosili o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. W odpowiedzi powodowie wnieśli o oddalenie zażalenia i zasądzenie na ich rzecz solidarnie od pozwanych zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem Sądu Najwyższego, sprawami o prawa majątkowe są sprawy, w których przedmiot sporu ma wartość majątkową, a więc żądanie zmierza do realizacji prawa mającego bezpośredni lub pośredni wpływ na stosunki majątkowe stron (por. np. uzasadnienie orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 25 stycznia 1961 r., 2 CR 909/59, OSPiKA 1962, nr 1, poz. 8). Przez prawa majątkowe rozumie się w szczególności prawa rzeczowe, a także wierzytelności opiewające na świadczenia majątkowe, małżeńskie prawa majątkowe, większą część praw zaliczanych do tzw. własności intelektualnej oraz roszczenia pieniężne, choćby służyły do ochrony dóbr niemajątkowych. Z tych względów w judykaturze jednoznacznie przyjęto, że sprawy o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym są sprawami o prawa majątkowe (por. np. postanowienia Sądu Najwyższego z 30 października 2002 r., II CZ 125/02, z 24 stycznia 2003 r., V CK 8/03, z 7 lutego 2003 r., III CZ 5/03, z 12 maja 2006 r., V CZ 27/06, z 15 grudnia 2006 r., III CZ 85/06 i z 16 stycznia 2008 r., IV CZ 115/07). Stanowisko to znajduje wsparcie w treści § 5 pkt 8 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tj.: Dz.U. 2026, poz. 118), zgodnie z którym w sprawie o usunięcie niezgodności między treścią wpisu w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym opłata za czynności III CZ 59/26 3 pełnomocnika wynosi 50% stawki obliczonej na podstawie § 2 od wartości prawa dotkniętego niezgodnością. W okolicznościach sprawy wartość przedmiotu sporu oznaczono w pozwie na kwotę 15 000 zł (k. 3). Oznaczona w pozwie wartość przedmiotu sporu, jeżeli nie zostanie poddana weryfikacji i zmieniona przez sąd z urzędu przed doręczeniem pozwu albo na zarzut pozwanego zgłoszony przed wdaniem się w spór co do istoty sprawy, stabilizuje się (art. 25-26 k.p.c.), chyba że nastąpi zmiana powództwa, której rezultatem będzie zmiana wartości przedmiotu sporu, co in casu nie miało miejsca (por. postanowienie SN z 13 maja 2009 r., IV CZ 39/09 i z 15 listopada 2016 r., III CZ 45/16). Z przytoczonych względów orzeczono, jak w sentencji. [a.ł] Agnieszka Jurkowska-Chocyk