III CZ 6/22
PostanowienieIzba Cywilna2022-04-28
Skład orzekający: Marcin Krajewski, Beata Janiszewska, Mariusz Załucki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy brak wyraźnego wskazania w skardze kasacyjnej, czy wyrok został zaskarżony w całości czy w części, stanowi obligatoryjną przesłankę do jej odrzucenia, jeśli zakres zaskarżenia jest oczywisty z innych elementów skargi?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchylił postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, uznając, że nawet jeśli skarga nie zawierała wyraźnego sformułowania o zaskarżeniu w całości lub w części, to jeśli zakres zaskarżenia jest oczywisty z innych elementów skargi i całokształtu orzeczeń zapadłych w sprawie, nie stanowi to przeszkody do nadania sprawie biegu. W sytuacji, gdy wszystkie rozstrzygnięcia były niekorzystne dla powoda i nie były formalnie podzielone, a z treści skargi wynikała wprost intencja zakwestionowania orzeczenia w całości, brak precyzyjnej formuły słownej nie powinien skutkować odrzuceniem skargi.Stan faktyczny
Powód Z. P. złożył skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego, który oddalił jego apelację od wyroku Sądu Okręgowego oddalającego powództwo. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną z powodu braku wskazania, czy wyrok został zaskarżony w całości czy w części. Powód wniósł zażalenie do Sądu Najwyższego, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uwzględnił zażalenie powoda i uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu skargi kasacyjnej.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III CZ 6/22 POSTANOWIENIE Dnia 28 kwietnia 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marcin Krajewski (przewodniczący) SSN Beata Janiszewska SSN Mariusz Załucki (sprawozdawca) w sprawie z powództwa Z. P. przeciwko J. P. i P. W. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 28 kwietnia 2022 r., zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 24 czerwca 2021 r., sygn. akt I ACa (…), uchyla zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE Postanowieniem z 24 czerwca 2021 r. Sąd Apelacyjny w (…) odrzucił skargę kasacyjną powoda Z. P. od wyroku tegoż Sądu z 18 lutego 2021 r., w którym to Sąd Apelacyjny w (…) oddalił w całości apelację powoda od wyroku Sądu Okręgowego w C. z 4 listopada 2019 r. oddalającego powództwo w całości oraz obciążył powoda kosztami postępowania. W ocenie Sądu Apelacyjnego skarga nie spełniała wymogu formalnego określonego w art. 3984 § 1 pkt 1 k.p.c., ponieważ nie wskazano w niej, czy wyrok został zaskarżony w całości, czy w części.
2 Od postanowienia w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej powód wywiódł na podstawie art. 3941 § 1 k.p.c. zażalenie do Sądu Najwyższego, w którym zarzucił naruszenie art. 3986 § 2 w zw. art. 3984 § 1 oraz art. 1301a k.p.c. poprzez nieuzasadnione odrzucenie skargi w sytuacji, gdy zakres zaskarżenia nią był oczywisty wobec oddalenia apelacji powoda w całości. Sąd Najwyższy zważył: Sąd Najwyższy wyjaśniał wielokrotnie, że wymaganie wskazania zakresu zaskarżenia skargą kasacyjną powinno być precyzyjne i nie może budzić wątpliwości. Spełnienie tego wymagania jest bowiem niezbędne w celu zidentyfikowania zakresu dopuszczalnej ingerencji Sądu Najwyższego w zaskarżone orzeczenie oraz przedmiotu rozstrzygnięcia. Dlatego niedopuszczalne byłoby pozostawienie w tym zakresie jakichkolwiek wątpliwości, które Sąd Najwyższy musiałby usuwać w drodze zabiegów interpretacyjnych (zob. np. postanowienia z 16 kwietnia 2021 r., II CSK 501/20, oraz z 10 kwietnia 2019 r., IV CZ 5/19). Sąd Najwyższy dostrzega wagę wymogów określonych w treści art. 3984 § 1 i 2 k.p.c. i podkreśla, że z uwagi na specyfikę postępowania kasacyjnego ich niedochowanie – co do zasady – winno skutkować odrzuceniem skargi (art. 3986 § 2 k.p.c.). Jednak w niniejszej sprawie – pomimo braku wyraźnego oznaczenia zakresu zaskarżenia skargą kasacyjną – określenie tego zakresu nie wymagało żadnych zabiegów interpretacyjnych. Wszystkie rozstrzygnięcia zapadłe w sprawie miały charakter jednoznacznie niekorzystny dla powoda i nie były formalnie, ani w żaden inny sposób, podzielone na części. Na sądzie odwoławczym nie spoczywało zatem zadanie wyinterpretowania zakresu zaskarżenia ze złożonej skargi. Przeciwnie, z zaskarżonego wyroku oraz samej skargi wynikała wprost tylko jedna możliwość interpretacyjna – skarżący podważa orzeczenie sądu w całości. Taka intencja skarżącego jest oczywista i sam brak w sporządzonej skardze kasacyjnej zastosowania określonej formuły słownej, którą Sąd uznaje za adekwatną dla wyartykułowania woli skarżącego co do zakresu zaskarżenia orzeczenia sądu, nie stanowi przeszkody do nadania sprawie biegu. Inne podejście prowadziłoby do nieuprawnionego – choćby z perspektywy poczucia sprawiedliwości – pomijania przez sąd intencji skarżącego co do woli zakwestionowania orzeczenia sądu drugiej
3 instancji w zakresie, który w sposób oczywisty wynika z odczytania środka zaskarżenia. Sąd Najwyższy podkreśla przy tym, że oznaczenie zakresu zaskarżenia skargą kasacyjną ma istotne znaczenie, zważywszy na to, że zakres ten musi pozostawać w ścisłej korelacji z żądaniem uchylenia zaskarżonego wyroku. Wszelkie rozbieżności w tym zakresie stanowią przesłankę odrzucenia środka zaskarżenia (por. np. postanowienia SN z 30 listopada 2021 r., I CSK 220/21; z 24 czerwca 2021 r, V CSKP 144/21, oraz V CSK 168/21; z 19 marca 2021 r., II CSK 406/20). Sytuacja taka nie mogłaby jednak wystąpić w tej sprawie, gdyż zakres zaskarżenia skargą kasacyjną jest w niej oczywisty – skarżący wnosi o uchylenie orzeczenia „w całości”. Z tych względów Sąd Najwyższy uwzględnił zażalenie i uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 39815 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.
Powiązane orzeczenia
- IV CZ 71/19 2019-10-04Czy brak wyraźnego wskazania w skardze kasacyjnej, czy zaskarżone orzeczenie jest zaskarżone w całości czy w części, stanowi podstawę do jej odrzucenia, jeśli zakres zaskarżenia jest oczywisty z całokształtu środka zaska…
- II CZ 52/16 2016-06-15Czy brak precyzyjnego oznaczenia zakresu żądanego uchylenia w skardze kasacyjnej, przy jednoczesnym oznaczeniu zaskarżenia w całości i charakterze sprawy, stanowi podstawę do jej odrzucenia?
- I CSK 1888/22 2022-11-18Czy skarga kasacyjna spełnia wymogi formalne dotyczące precyzyjnego określenia zakresu zaskarżenia, jeśli jej sformułowanie nie pozwala na jednoznaczne ustalenie, która część orzeczenia sądu drugiej instancji została zak…
- II CZ 51/16 2016-06-15Czy brak precyzyjnego oznaczenia zakresu żądanego uchylenia w skardze kasacyjnej, przy jednoczesnym oznaczeniu zaskarżenia w całości i oczywistym charakterze sprawy, stanowi podstawę do jej odrzucenia?
- II CZ 55/16 2016-06-15Czy brak precyzyjnego oznaczenia zakresu żądanego uchylenia w skardze kasacyjnej, gdy z całokształtu wynika żądanie uchylenia w całości, stanowi podstawę do jej odrzucenia?
Powołane przepisy
art. 3984 § 1 pkt 1 KPCart. 3941 § 1 KPCart. 3986 § 2art. 3984 § 1art. 1301a KPCart. 3986 § 2 KPCart. 39815art. 3941 § 3 KPC§ 1 pkt 1§ 1§ 2§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy