IV CZ 71/19

Sygn. akt IV CZ 71/19 POSTANOWIENIE Dnia 4 października 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Dończyk (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Krzysztof Pietrzykowski SSN Karol Weitz w sprawie z wniosku S. H. przy uczestnictwie B. H., Skarbu Państwa - Starosty A., Gminy miejskiej C. i Gminy R. o stwierdzenie zasiedzenia, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 4 października 2019 r., zażalenia uczestnika postępowania Gminy miejskiej C. na postanowienie Sądu Okręgowego w W. z dnia 17 maja 2019 r., sygn. akt I Ca (…), uchyla zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 17 maja 2019 r. Sąd Okręgowy w W. odrzucił skargę kasacyjną uczestnika postępowania Gminy Miejskiej C. wniesioną od postanowienia tego Sądu z dnia 6 listopada 2018 r. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że wniesiona skarga zawiera braki formalne, gdyż w jej treści nie oznaczono zakresu zaskarżenia. Uchybienie w tym względzie nie podlega sanowaniu ze względu na brzmienie art. 3986 § 1 k.p.c. W związku z tym skarga kasacyjna podlega odrzuceniu na podstawie 2 art. 3986 § 2 w zw. z art. 3984 § 1 pkt 1 k.p.c. bez uprzedniego wezwania pełnomocnika strony skarżącej do usunięcia braków wniesionego środka zaskarżenia. Zażalenie na powyższe postanowienie Sądu Okręgowego wniósł uczestnik postępowania Gmina Miejska C., powołując się na naruszenie art. 3986 § 2 in fine w zw. z art. 130 k.p.c. Jego zdaniem, nieuprawnionym było odrzucenie skargi kasacyjnej w sytuacji, w której zakres zaskarżenia, wobec oddalenia apelacji w całości oraz treści wniosku skargi kasacyjnej, był oczywisty, ewentualnie brak formalny mógł być usunięty w terminie wyznaczonym przez sąd po uprzednim wezwaniu do jego usunięcia. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skuteczne wniesienie skargi kasacyjnej uzależnione jest od zachowania przez skarżącego wymagań formalnych przewidzianych dla tego nadzwyczajnego środka zaskarżenia. W szczególności skarga kasacyjna musi spełniać wszystkie wymagania konstrukcyjne wymienione w art. 3984 § 1 k.p.c. Stosownie do tego przepisu powinna zawierać oznaczenie orzeczenia, od którego jest wniesiona ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych wraz z uzasadnieniem oraz wniosek o uchylenie lub uchylenie i zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Odwołanie się Sądu Okręgowego do art. 3986 § 2 w zw. z art. 3984 § 1 k.p.c. stanowiło podstawę dla odrzucenia skargi kasacyjnej na skutek stwierdzenia, że w jej treści nie wskazano zakresu zaskarżenia, tj. nie wyartykułowano, czy wolą skarżącego było żądanie uchylenia zaskarżonego postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 6 listopada 2018 r. w całości czy też w części. W skardze kasacyjnej rzeczywiście brakuje określenia, czy orzeczenie Sądu drugiej instancji zostało zaskarżone przez uczestnika postępowania w całości czy w części. Mimo tego braku nie można uznać, aby zachodziła podstawa do odrzucenia wniesionej skargi kasacyjnej. Przy ocenie spełnienia wymagania określonego w art. 3984 § 1 pkt 1 k.p.c. sąd nie może bowiem ograniczyć się do weryfikacji posłużenia się we wniesionym środku zaskarżenia preferowaną przez niego formułą językową, którą uznaje za adekwatną dla wyartykułowania woli skarżącego co do określenia 3 zakresu zaskarżenia orzeczenia sądu drugiej instancji. Takie podejście – tak jak w realiach rozpoznawanej sprawy – prowadzić bowiem będzie do nieuprawnionego z perspektywy poczucia sprawiedliwości pomijania przez Sąd intencji skarżącego co do woli zakwestionowania orzeczenia Sądu drugiej instancji w zakresie, który w sposób oczywisty wynika z całościowego odczytania treści wniesionego środka zaskarżenia. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazano, że możliwość odstąpienia przez sąd od literalnej wykładni przepisów dotyczących wymagań formalnych skargi kasacyjnej każdorazowo podlega ocenie Sądu, który rozpoznaje sprawę (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 22 czerwca 2016 r., III CZ 22/16, nie publ. oraz z dnia 15 czerwca 2016 r., II CZ 43/16, nie publ.). Brak podstaw do odrzucenia skargi kasacyjnej w razie braku wskazania w skardze zakresu zaskarżenia orzeczenia sądu drugiej instancji w sytuacji, w której zakres zaskarżenia jest oczywisty i nie budzi wątpliwości (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 kwietnia 2018 r., V CZ 25/18, nie publ.). W postanowieniu zaskarżonym skargą kasacyjną Sąd Okręgowy orzekł o oddaleniu apelacji uczestnika postępowania Gminy Miejskiej C. (pkt 1) oraz zasądził od tego uczestnika na rzecz wnioskodawcy S. H. kwotę 240 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym (pkt 2). Rozstrzygnięcie Sądu Okręgowego było zatem w całości niekorzystne dla skarżącej Gminy Miejskiej C., która zaskarżyła apelacją postanowienie Sądu pierwszej instancji uwzględniające w całości żądanie wnioskodawcy stwierdzenia nabycia przez zasiedzenie własności nieruchomości stanowiącej jedną wydzieloną geodezyjnie działkę. W skardze kasacyjnej wskazano jako wartość przedmiotu zaskarżenia kwotę 20 000 zł, tj. taką samą kwotę, jaką wskazano we wniosku inicjującym postępowanie w sprawie o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie. Poza tym sformułowano w niej wniosek o zmianę zaskarżonego postanowienia i oddalenie wniosku lub o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd drugiej instancji. Z powyższego jednoznacznie wynika, że wolą skarżącej Gminy było zakwestionowanie w całości postanowienia Sądu Okręgowego w W. z dnia 6 listopada 2018 r. Nie było więc podstaw do zastosowania w sprawie rygoru przewidzianego w art. 3986 § 2 k.p.c. 4 Z tych względów na podstawie art. 39815 § 1 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 i 13 § 2 k.p.c. orzeczono, jak w sentencji. aj