III CZ 8/08

Sygn. akt III CZ 8/08 POSTANOWIENIE Dnia 27 marca 2008 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Hubert Wrzeszcz (przewodniczący) SSN Gerard Bieniek SSN Krzysztof Pietrzykowski (sprawozdawca) w sprawie z wniosku Z. P. przy uczestnictwie A. B., T. B., W. B. i R. M. o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie, po rozpoznaniu w Izbie Cywilnej na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 marca 2008 r., zażalenia uczestników A. B. i T. B. na postanowienie Sądu Okręgowego w K. z dnia 8 stycznia 2008 r., sygn. akt II Ca (…) [II WSC (…)], uchyla zaskarżone postanowienie. Uzasadnienie Sąd Okręgowy w K. postanowieniem z dnia 8 stycznia 2008 r., wydanym na skutek skargi kasacyjnej uczestników postępowania na postanowienie Sądu Okręgowego w K. z dnia 29 czerwca 2007 r., wydanego w sprawie z wniosku o stwierdzenie zasiedzenia, odrzucił skargę. W uzasadnieniu postanowienia z dnia 8 stycznia 2008 r. Sąd Okręgowy podkreślił, że w aktach sprawy znajduje się pełnomocnictwo udzielone przez uczestników postępowania A. B. i T. B. adwokatowi K. S. upoważniające go „do reprezentowania ich w sprawie cywilnej o zasiedzenie przed Sądem Rejonowym w S. oraz we wszystkich instancjach z prawem do substytucji”. Zdaniem Sądu Okręgowego, 2 Sąd Najwyższy nie jest sądem odwoławczym w postępowaniu ze skargi kasacyjnej, dlatego nie dotyczy go pojęcie „wszystkie instancje”. Pełnomocnik uczestników postępowania wniósł zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego, powołując się na postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 19 października 1999 r., III CZP 115/90 i z dnia 2 kwietnia 1998 r., II UZ 21/98. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zakres uprawnień pełnomocnika procesowego wynikających z pełnomocnictwa określa art. 91 k.p.c. W postanowieniu z dnia 24 sierpnia 2005 r., II CZ 73/05 (Monitor Prawniczy 2006, nr 23) Sąd Najwyższy podkreślił, że skoro art. 91 pkt 1 k.p.c. stanowi, iż zakres pełnomocnictwa procesowego obejmuje czynności związane z nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, przysługującym od prawomocnego orzeczenia, jakim jest skarga o wznowienie postępowania (art. 399 k.p.c.), i obejmuje postępowanie wywołane jej wniesieniem, to czynnościami procesowymi łączącymi się ze sprawą w rozumieniu art. 91 pkt 1 k.p.c. są także czynności związane z innymi nadzwyczajnymi środkami prawnymi przysługującymi od prawomocnych orzeczeń i podejmowane w postępowaniu wywołanym ich wniesieniem. Takimi środkami są zaś skarga kasacyjna (art. 3981 k.p.c.) i skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia (art. 4241 k.p.c.). Żadne racje nie przemawiają za tym, żeby, zdaniem Sądu Najwyższego, zakres pełnomocnictwa procesowego był ograniczony tylko do jednego nadzwyczajnego środka prawnego przysługującego od prawomocnego orzeczenia i postępowania wywołanego jego wniesieniem, a nie obejmował innych takich środków i postępowań wywołanych ich wniesieniem. W orzecznictwie Sądu Najwyższego przeważa odmienny kierunek wykładni od wyżej przedstawionego, ale tylko w odniesieniu do postępowania w sprawie wywołanej wniesieniem skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, które jest postępowaniem „odrębnym” od postępowania w sprawie, w której zostało wydane kwestionowane orzeczenie. Tak więc w postanowieniu z dnia 7 kwietnia 2006 r., III CZ 13/06 (OSNC 2006, nr 10, poz. 176) Sąd Najwyższy podkreślił, że udzielenie pełnomocnictwa procesowego do reprezentowania strony w określonej sprawie, bez ograniczenia jego zakresu, oznacza umocowanie pełnomocnika także do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej. Sąd Najwyższy wyjaśnił w szczególności, że wskazane w art. 91 k.p.c. „wszystkie łączące się ze sprawą czynności” objęte zakresem pełnomocnictwa, to także czynności podejmowane po uprawomocnieniu się orzeczenia, związane z wnoszeniem nadzwyczajnych środków odwoławczych przysługujących w 3 sprawie, w której udzielono pełnomocnictwa. Przykładowe wymienienie jako takiej czynności skargi o wznowienie postępowania znajduje uzasadnienie w tym, że ze względu na szczególny charakter tej skargi, mogły powstać wątpliwości, czy jest to czynność „łącząca się ze sprawą”, skoro niewątpliwie wniesienie skargi o wznowienie postępowania wszczyna nową, odrębną sprawę. Wniesienie skargi kasacyjnej nie prowadzi jednak do wszczęcia nowej sprawy, lecz jest czynnością procesową łączącą się ze sprawą, w której udzielono pełnomocnictwa. To, że skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem odwoławczym, dotyczy prawomocnego orzeczenia, może być wniesiona nie tylko przez strony, lecz na podstawie szczególnego upoważnienia także przez Prokuratora Generalnego i Rzecznika Praw Obywatelskich, jest rozpoznawana przez Sąd Najwyższy i służy kontroli legalności orzeczenia, nie zmienia faktu, iż wnoszona jest w sprawie, której dotyczy i w której udzielono pełnomocnictwa do podejmowania wszystkich łączących się z nią czynności procesowych, także po uprawomocnieniu się wyroku. Inaczej niż skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, nie kreuje nowego przedmiotu sporu ani przedmiotu orzekania, jak również innej konfiguracji zainteresowanych stron. Stanowi kontynuację tego samego postępowania pod względem podmiotowym i przedmiotowym, a jej celem jest doprowadzenie do wzruszenia wydanego w tej sprawie orzeczenia. Z tych względów trudno uznać, że skarga kasacyjna, tak jak skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, wszczyna nową sprawę. Podobne stanowisko zajął Sąd Najwyższy również m. in. w postanowieniu z dnia 10 lutego 2006 r., I PZ 32/05 (OSNAPiUS 2007, nr 1-2, poz. 19). Sąd Najwyższy w niniejszym składzie podziela to stanowisko. Zaskarżone postanowienie podlegało więc uchyleniu na podstawie art. 39815 § 1 k.p.c. w związku z art. 3941 § 1 i 3 k.p.c.