III CZ 9/21

PostanowienieIzba Cywilna2021-04-23

Skład orzekający: Władysław Pawlak, Paweł Grzegorczyk, Roman Trzaskowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawach o podział majątku wspólnego, zniesienie współwłasności lub dział spadku, skarga kasacyjna jest niedopuszczalna, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 150 000 zł, a skarżący kwestionuje jedynie zasądzenie dopłat na rzecz wnioskodawczyni od niego samego?
Ratio decidendi
W sprawach o podział majątku wspólnego, zniesienie współwłasności lub dział spadku, skarga kasacyjna nie przysługuje, jeżeli wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 150 000 zł. Wartość przedmiotu zaskarżenia ustala się z uwzględnieniem wartości konkretnego interesu lub składnika majątkowego, którego dotyczy środek zaskarżenia. Interes majątkowy uczestnika w zaskarżeniu wyznacza suma kwot zasądzonych od niego, a nie od pozostałych uczestników postępowania.
Stan faktyczny
Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną uczestnika P. J. w sprawie o podział majątku wspólnego, dział spadku i zniesienie współwłasności, uznając, że wartość przedmiotu zaskarżenia (142 798 zł) jest niższa niż wymagane 150 000 zł. Uczestnik w zażaleniu zarzucił błędne zastosowanie przepisów, wskazując, że suma dopłat zasądzonych na jego rzecz od wszystkich uczestników przekraczała próg dopuszczalności skargi kasacyjnej. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie uczestnika P. J. na postanowienie Sądu Okręgowego o odrzuceniu skargi kasacyjnej.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III CZ 9/21 POSTANOWIENIE Dnia 23 kwietnia 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Władysław Pawlak (przewodniczący) SSN Paweł Grzegorczyk SSN Roman Trzaskowski (sprawozdawca) w sprawie z wniosku J. J. przy uczestnictwie: P. J., K. J., J. K. o podział majątku wspólnego T. J. i J. J. oraz dział spadku po T. J. ze zniesieniem współwłasności, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 23 kwietnia 2021 r., zażalenia uczestnika P. J. na postanowienie Sądu Okręgowego w N. z dnia 27 listopada 2020 r., sygn. akt III WSC (…) (III Ca (…)), oddala zażalenie. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy w N., w sprawie o podział majątku wspólnego, dział spadku i zniesienie współwłasności, na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c., odrzucił skargę kasacyjną uczestnika P. J., wskazując, że wartość przedmiotu zaskarżenia oznaczona przez skarżącego na kwotę 142 798 zł jest niższa niż przewidziana w art. 5191 § 2 i § 4 k.p.c. W zażaleniu na powyższe postanowienie P. J. zarzucił naruszenie art. 5191 § 4 pkt 4 k.p.c. w zw. z art. 3986 § 2 k.p.c. poprzez błędne ich zastosowanie, 2 polegające na zaniechaniu przez Sąd weryfikacji wartości przedmiotu zaskarżenia na podstawie akt sprawy i przyjęciu, że wartość przedmiotu zaskarżenia wyznacza wartość wskazana przez uczestnika, co w konsekwencji doprowadziło do uznania, że w niniejszej sprawie, ze względu na wartość przedmiotu, sporu skarga kasacyjna nie przysługuje. Skarżący wskazał, że w skardze kasacyjnej zakwestionował rozstrzygnięcie w zakresie, w jakim Sąd zasądził na rzecz wnioskodawczyni dopłaty od uczestników postępowania P. J., K. J. i J. K. Już więc samo matematyczne zsumowanie zasądzonych na rzecz wnioskodawczyni dopłat powinno prowadzić do wniosku, że skarga kasacyjna jest dopuszczalna, albowiem suma tych wartości wynosi 193.992,75. Podniósł, że w skardze kasacyjnej zaskarżył zasadę podziału, a wartość przedmiotu zaskarżenia odpowiada wartości dopłat zasądzonych na rzecz wnioskodawczyni od wszystkich uczestników. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 5191 § 2 i § 4 pkt 4 k.p.c. w sprawach o podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej między małżonkami, o zniesienie współwłasności oraz o dział spadku, skarga kasacyjna nie przysługuje, jeżeli wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 150 000 zł. Zgodnie z ugruntowanym w judykaturze poglądem w tak zwanych sprawach działowych wartość przedmiotu zaskarżenia ustalać należy z uwzględnieniem wartości konkretnego interesu (roszczenia, żądania) lub składnika majątkowego, którego dotyczy środek zaskarżenia. Uczestnik nie kwestionuje w skardze kasacyjnej zasady podziału, przez którą rozumieć należy sytuację, gdy kwestionuje się fakt i podstawę uznania danego składnika majątku za wspólny, bądź dopuszczalność podziału z uwagi na zakazy bądź ograniczenia istniejące w tym zakresie, a wynikające z ustawy lub umowy (tak Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 14 października 2016 r., IV CSK 135/16, nie publ.). Podważa natomiast zasądzenie na rzecz wnioskodawczyni dopłat. Wartość przedmiotu zaskarżenia wskazana przez skarżącego w skardze kasacyjnej wynosi 142 798 zł i odpowiada wartości dopłaty zasądzonej od niego na rzecz wnioskodawczyni (142.797,25 zł). Interes majątkowy uczestnika nie obejmuje wartości kwot zasądzonych na rzecz wnioskodawczyni od innych uczestników. Interes uczestnika w zaskarżeniu, 3 wyznaczony pokrzywdzeniem tym orzeczeniem, określa bowiem suma kwot zasądzonych od niego, a nie pozostałych uczestników (por. uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 15 maja 2014 r., III CZP 88/13, OSNC 2014, Nr 11, poz. 108). Wartością przedmiotu zaskarżenia jest zatem wartość obciążających jego samego, a nie pozostałych uczestników, zobowiązań. Mając powyższe na względzie orzeczono, na podstawie art. 39814 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 oraz 13 § 2 k.p.c., jak w sentencji. ke

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3986 § 2 KPCart. 5191 § 2art. 5191 § 4 pkt 4 KPCart. 39814 KPCart. 3941 § 3§ 2§ 4§ 4 pkt 4§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy